>

روش درمان طاعون

خواص دارویی و گیاهی :

طاعون
طاعون

طاعون خیارکی متداول‌ترین حالت طاعون است که طی نیش کک یا گازگرفتگی توسط موش آلوده به باسیل به وجود می‌آید. طاعون ریوی می‌تواند از طریق راه تنفسی، از بیماری که به طاعون خیارکی دچار است به فرد سالم منتقل شود.


طاعون چیست؟


طاعون یک بیماری واگیردار است. طاعون نوعی بیماری عفونی باكتریال مشترك بین انسان و حیوانات است كه توسط جوندگان و کک آنها به سایر حیوانات و انسان منتقل می شود. بیماری طاعون به بیماری «مرگ سیاه » شهرت دارد. میکروب بیماری طاعون در سال 184 میلادی وسیله آلکساندر یرسین کشف و به نام باسیل یرسن نامگذاری شد. از آن رو طاعون را بیماری«مرگ سیاه» نامیده اند.

علت بيماري طاعون


عامل طاعون یرسینیاپستیس (Yersinia Pestis) است و توسط برخی جوندگان وحشی مثل کک، موش صحرایی، خرگوش، گربه خانگی، موش، موش خرما، سنجاب زمینی وصخره ای منتقل می شود. موش صحرایی در تولید و انتشار طاعون نقش مهمی دارد و کک های این موش بیماری طاعون را به انسان انتقال می دهند.

در ایران تاکنون 13 نوع کک، جوندگان وحشی در شهرهای مختلف شناخته شده است که می توانند بیماری طاعون را منتقل کنند. مثلاً کک موش وقتی از بدن موش خون را می مکد می توان خون آلوده به میکروب را با گزش به انسان منتقل کند. انتقال عفونت را میزبانان حیوانی به انسانی، طاعون حیوانی و انتقال آن از انسان به انسان، طاعون انسانی نامیده می شود.

علائم طاعون

یکی از علائم طاعون تب و لزر است

• تپش قلب یکی از علائم طاعون است.
• زخم در محل گزش کک در پوست انسان
• بزرگی غدد لنفاوی ران وکشاله ران (خیارک طاعونی)
• کاهش فشار خون
• سردرد
• استفراغ و داشتن درد شکم نیز از نشانه های بیماری طاعون می باشد.
• تب و لرز
• خونریزیهای زیر پوستی
• بیقراری
• هذیان
• عفونت ریه ها و عفونت خون نیز از علایم طاعون هستند.

دوران کمون (نهفتگی) طاعون
بین چند ساعت تا 12 روز است.

انواع طاعون

یکی از علایم بیماری طاعون خیارکی، کم‌شدن آب بدن و عطش دایمی بیمار است

1. طاعون خیارکی
طاعون خیارکی متداول‌ترین حالت طاعون است که طی نیش کک یا گازگرفتگی توسط موش آلوده به باسیل به وجود می‌آید. طاعون ابتدا باعث مرگ تعداد بسیار زیادی از موش‌ها می‌شود؛ بنابراین، کک‌ها به دنبال میزبان دیگر، به انسان‌ها یا حیوانات خانگی حمله کرده و باعث آلودگی آن‌ها می‌شوند. دورهٔ نهفتگی بیماری طاعون خیارکی بین دو تا شش روز طول می‌کشد.

سپس علایم اولیه طاعون خیارکی، یعنی لرز و تب بالا، سرگیجه، درد شدید عضلات و مفاصل، کوفتگی و سر درد ظاهر می‌شوند. پس از ساعت، خیارکهایی بر روی بدن بیمار به‌وجود می‌آیند. خیارک‌ها غدد لنفاوی هستند که متورم شده‌اند. این خیارک‌ها معمولاً در اطراف ناحیهٔ نیش کک ظاهر می‌شوند و به تدریج بزرگ می‌شوند و بسیار دردناک و حساس هستند.

از علایم دیگر بیماری طاعون خیارکی، کم‌شدن آب بدن و عطش دایمی بیمار است. درصورتی که بیمار به‌ موقع تحت علاج قرار نگیرد، علایم هشدار دهنده‌ای همچون افزایش تعداد ضربان‌های قلب، آشفتگی و هذیان ظاهر می‌شوند. در این صورت بیمار پس از ساعت می‌میرد.
البته بین تا ٪ این بیماران ممکن است به طور ناگهانی، پس از یک دورهٔ نقاهت طولانی، از مرگ نجات یابند.

2. طاعون عفونتی خون
این طاعون بین تا ٪ طاعون‌ها را تشکیل می‌دهد. طاعون عفونتی خون در ادامهٔ طاعون خیارکی به‌ وجود آمده و نوع شدید شدهٔ آن است که طی تکثیر زیاد باسیل‌ها در دستگاه گردش خون، به صورت بیماری بروز می‌کند. این حالت هنگامی رخ می‌دهد که سیستم دفاعی غدد لنفاوی و سایر دفاع‌های بدن فعال شده‌باشد. ممکن است خیارک‌های تشکیل شده آن‌قدر ریز باشند که دیده نشوند.

این نوع طاعون باعث تورم میوکارد قلب و افزایش حجم آن و تخریب بافت‌های کبد و طحال شود. افراد مبتلا به این نوع طاعون، دچار سرگیجه، حالت تهوع، اسهال، دردهای عضلانی وحشتناک، تخریب بافت‌ها و کاهش زیاد فشار خون می‌شوند.

3. طاعون ریوی
طاعون ریوی نسبت به طاعون خیارکی نادر است، اما به شدت مسری و به مراتب کشنده‌تر است. طاعون ریوی هنگامی رخ می‌دهد که باسیل یرسینیا پستیس مستقیماً از طریق ریه وارد بدن می‌شود (نه از طریق پوست).
طاعون ریوی می‌تواند از طریق راه تنفسی، از بیماری که به طاعون خیارکی دچار است به فرد سالم منتقل شود. سرایت به بیماری از راه تماس با مایعات و لباس‌های آلوده به باسیل یا تنفس قطرات معلق در هوا، که با عطسه یا سرفهٔ بیماران به محیط بیرون راه می‌یاند، انجام می‌گیرد.

در این حالت، دورهٔ نهفتگی بیماری طاعون چند ساعت بیش‌تر طول نمی‌کشد. اولین علایم طاعون ریوی، تب، سرفهٔ شدید، اختلال در تنفس و استفراغ خون چرک‌آلود می‌باشد. فرد بیمار می‌تواند به حالت کما نیز برود. طاعون ریوی، حتی با درمان آنتی‌بیوتیکی نیز بسیار کشنده‌است و فرد را در حد اکثر سه روز از پای درمی‌آورد.

4. طاعون حلقی
نوع ناشایع طاعون که علائمی شبیه تونسیلیت دارد و در افرادی دیده می‌شود که ارتباط نزدیک با بیمارانی که انواع دیگر طاعون را دارند.

5. طاعون مننژ
این نوع طاعون زمانی اتفاق می‌افتد که باکتری از سد خونی مغزی عبور کرده و ایجاد مننژیت کند.

راه هاي انتقال طاعون

طاعون توسط جوندگان و کک آنها به سایر حیوانات و انسان منتقل می شود

♦ انتقال طاعون از طريق تماس با كك آلوده
♦ از طريق تماس مستقيم با انسانهاي مبتلا به طاعون ريوي
♦ در اثر تماس و دستکاري نسوج حيوانات آلوده و محيط كشت باسيل طاعون
♦ انتقال بیماری طاعون در اثر تماس با گربه هاي آلوده به پنوموني طاعونی
♦ منتقل شدن طاعون در اثر تماس با شپش و كنه آلوده
♦ انتشار عمدي بیماری طاعون از طريق افشانه هاي آلوده در حملات بيوتروريستي

♦ انسان، با قرار گرفتن در چرخه انتقال حيواني طاعون و يا با حيوانات وحشي آلوده يا كك آنها به اجتماعات انساني، به بیماری طاعون، مبتلا مي شود و حيوانات اهلي نيز ممكن است كك آلوده به طاعون جوندگان را به منازل، منتقل كنند.

♦ آلودگي شديد جوندگان شهري، موجب همه گيري حيواني و انساني طاعون مي شود و انسان، نقش ميزبان اتفاقي را ايفاء مي كند.

♦ پستانداران گوشتخوار، نظير سگ و گربه و بسياري از گوشتخواران ديگر، در كانونهاي بومي و همه گير طاعون، مثبت هستند و اين تغييرات سرمي، در اثر خوردن جوندگان مبتلا به طاعون، حاصل مي شود.

گربه هاي اهلي و سگها مي توانند وسيله اي جهت انتقال بیماری طاعون، به انسانها به حساب آيند و اين حيوانات در اغلب موارد، جوندگان آلوده را به محيط خانه مي آورند. از طريق ترشحات آبسه هاي زير پوستي، ترشحات دستگاه تنفسي ناشي از پنوموني، انتقال مكانيكي بوسيله گازگرفتن و چنگ زدن و ترشحات دهاني حلقي ناشي از كلونيزاسيون يرسينيا پستيس، به طور مستقيم، باعث آلودگي انسان به طاعون مي گردند.

پیشگیری از طاعون
بهترین راه پیشگیری از بیماری طاعون، کنترل جوندگان و ایمن سازی جمعیت مورد نظر و در معرض خطر است. استفاده از حشره کش و واکسن طاعون نیز برای پیشگیری از طاعون مفید واقع می شود.

درمان طاعون

امروزه با استفاده از آنتی‌بیوتیک می توان بیماری طاعون را درمان کرد

باید توجه داشت که تا قرن نوزدهم، درمانی حقیقی برای طاعون وجود نداشت و تنها با کشف باسیل یرسینیا پستیس در سال ، دانشمندان در صدد درمان طاعون بر آمدند.
امروزه با استفاده از آنتی‌بیوتیک می توان بیماری طاعون را درمان کرد و از میزان مرگ و میر ناشی از بیماری کاست از جمله آنتی بیوتیک های موثر بر بیماری طاعون می توان به استرپتومایسین، تتراسایکلین، کلرامفنیکل، کوتویموکسازول، سولفا دیازین اشاره کرد.

عوارض بیماری طاعون
– آبسه مغزی و مننژیت از عوارض طاعون می باشند.
– از عوارض بیماری طاعون می توان به عوارض ریوی و چشمی و کوری اشاره کرد.
– سقط جنین نیز یکی از عارضه های بیماری طاعون می باشد.
– اختلالات عصبی و پوستی از عوارض طاعون است.
– مرگ در صورت عدم درمان طاعون

بیماری طاعون نشخوارکنندگان کوچک چیست؟

طاعون نشخوارکنندگان کوچک (PPR) ، بیماری ویروسی بسیار مسری است که در میان حیوانات اهلی،‌ گوسفند و بز به آن مبتلا می­شوند. این بیماری در گله هایی که سابقه واکسیناسیون یا ابتلا به بیماری را ندارند می‌تواند 80 تا 0 درصد دام‌ها را مبتلا کند و 50 تا 80 در صد مبتلایان را به کام مرگ بکشد؛ و همچنین سبب کاهش تولیدات دامی شود. از نظر سن، شدت بیماری در حیوانات 4 تا  18 ماهه بیش‌تر از بالغین است و نوزاد مادرانی که واکسن این بیماری را دریافت کرده‌اند 3 تا 4 ماه ایمنی دارند. بنابراین 3 تا 4 ماه پس از فصل زایش، تعداد دام‌های حساس به بیماری بیش‌تر می‌شود. اگرچه این بیماری وابسته به فصل خاصی از سال نیست ولی در اثر تغییرات آب و هوایی مانند آغاز فصل بارش که هوا گرم و مرطوب است، یا در خشکی و  سرما امکان بروز و شیوع آن بیش‌تر است.

بیشتربخوانید سالم بمانید>  خاصيت انبه براي زن حامله

به این بیماری طاعون بزی و تب نزله‌ای (تب بدخیم) بزی هم گفته می‌شود.

طاعون نشخوارکنندگان کوچک از سال 1373 در  ایران دیده شده است و در سایر کشورهای منطقه شامل عراق، اردن، کویت، لبنان، عمان، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، یمن، هند، نپال، بنگلادش، پاکستان و افغانستان هم وجود دارد.

آیا همه حیوانات کوچک به این بیماری مبتلا می‌شوند؟

گوسفند، بز و نشخوارکنندگان کوچک وحشی که در باغ وحش‌ها ویا محیط های طبیعی زندگی می‌کنند،  به این بیماری مبتلا می‌شوند. در سال‌های 137و1380 مواردی از شیوع این بیماری در کل و بزهای وحشی پارک ملی کویر مشاهده  شده است. ویروس بیماری می‌تواند وارد بدن گاو، گاومیش، شتر و خوک شود، ولی تاکنون نشانه‌های ابتلا به بیماری در آن ها دیده  نشده است.

آیا این بیماری به انسان هم سرایت می‌کند؟

خوشبختانه انسان به این بیماری مبتلا نمی‌شود. ولی می‌تواند ویروس بیماری را  با  دست، کفش  و لباس آلوده به دام‌ها و مکان‌های دیگر منتقل کند.

 بیماری چگونه به سایر دام‌ها منتقل می‌شود؟

تماس مستقیم دام‌های بیمار و سالم، مهم‌ترین راه انتقال است؛ بنابراین سرعت انتشار این بیماری در یک منطقه،   بستگی  به میزان جا به جایی و تماس دام‌های گله ها با یکدیگر دارد. پیش از  دیده شدن نشانه‌های بیماری، ویروس در مواد دفعی دام آلوده وجود دارد و پس از شروع تب، تا 10 روز مقدار آن در ترشحات و مواد دفعی چشم، بینی، دهان و مدفوع حیوانات  بیمار بسیار بیش‌تر می‌شود؛ به‌ویژه در زمان سرفه و عطسه، قطره‌های ریز آلوده  به ویرس تا  فاصله زیادی در هوا منتشر می‌شوند  و از راه تنفس به سایر دام‌ها سرایت می‌کنند. این فاصله در هوای سرد می‌تواند به 10 متر برسد.

ترشحات آلوده، از راه‌های دیگر هم در انتشار بیماری نقش دارند؛ به این ترتیب که با آلوده کردن آخورها، آبشخورها  و  بستر، منابع آلودگی جدیدی را به‌وجود می‌آورند. به‌ویژه در دامداری‌هایی که دام‌ها به صورت متراکم نگهداری می‌شوند، ویروس خیلی سریع‌تر  به سایر دام‌ها منتقل می‌شود. درمیادین دام، تماس نزدیک میان دام‌هایی که از نقاط مختلف  برای  فروش آورده می‌شوند خطر انتقال و انتشار بیماری را افزایش می‌دهد.

 در چه صورتی بیماری می‌تواند در گله اتفاق بیافتد؟

·        خریداری و وارد کردن دام آلوده به گله

·        تماس حیوانات با منابع آلوده در زمان جا به‌ جایی و حمل و نقل مانند استفاده از آب و غذای دام‌های تجاری و کوچ‌رو.

·        در صورتی که گوسفندان و بزهایی که آلودگی آن‌ها مشخص نیست با سنین مختلف دریک جا جمع و مخلوط شوند.

·        بازگرداندن دام‌های فروخته نشده به گله که ممکن است در بازار فروش، آلوده شده باشند.

طاعون نشخوار گنندگان کوچک چه نشانه‌هایی دارد؟

–  شروع ناگهانی، تب40 تا41 درجه و افسردگی و بی­حالی از نشانه‌های عمومی بیماری است.

–  موهای بدن، به‌ویژه در نژادهای موکوتاه راست می‌شوند و ظاهری پف کرده به دام می‌دهند.

–  در فاصله کوتاهی پس از این مرحله، ترشحات آبکی ازچشم‌ها، بینی و دهان شروع و به تدریج غلیظ و زرد رنگ می­شود. این ترشحات، پوزه و موهای زیر چشم را مرطوب می‌کند و پس از خشک شدن باعث چسبندگی پلک‌ها، بسته شدن سوراخ‌های بینی  و اشکال در تنفس می‌شود.

–  با گذشت 1 تا 2 روز از شروع تب، پوشش مخاطی دهان وچشم‌ها به‌شدت متورم و ق رنگ می­شود. سپس به‌ علت مردن پوست این نواحی، نقاط کوچک ته سوزنی روی لثه‌ها، کام، لب‌ها، سطح داخلی گونه‌ها و چانه و روی زبان ظاهر می‌شوند.  به‌تدریج این نقطه‌ها در اثر زیادتر و بزرگ شدن به هم وصل می‌شوند.

–  سطح داخلی دهان از نظر ظاهری تغییر می‌کند، یعنی رنگ پریده و پوشیده ازسلول‌های مرده می‌شود و گاهی پوشش طبیعی آن با یک ماده پنیری‌شکل و ضخیم، به‌طور کامل پوشانده می‌شود. چنین وضعیتی با درد  همراه است که نشانه آن مقاومت حیوان در برابر معاینه‌ دهان است.

–  معمولاً  2 تا 3 روز پس از شروع تب، اسهال ظاهر می‌شود؛ البته در مراحل اولیه و شکل ملایم بیماری، ممکن است اسهال وجود نداشنه باشد.

–  در شکل بسیار شدید بیماری، دام‌ها 4 تا 5 روز پس از شروع نشانه‌ها می‌میرند. این مدت در شکل شدید بیماری 7 تا 10 روز است. دام‌هایی که جان سالم به در می‌برند کم کم با گذراندن دوره نقاهت حالشان خوب می‌شود.

–  فقر غذائی، استرس حمل و نقل و وجود هم‌زمان آلودگی‌های انگلی و سایر عفونت‌ها، شدت بیماری را زیاد می‌کنند.

–  نشانه‌های بیماری در بزها شدیدتر است.

–  با مشاهده 58 مورد سقط جنین در 140 بز مبتلا به این بیماری در پاکستان، گفته شده است که طاعون نشخوارکنندگان کوچک می‌تواند سبب سقط جنین هم بشود.

–  این بیماری عوارضی هم دارد؛ به این صورت که زخم‌‌های موجود در دهان و ضعف دام سبب می‌شود برخی از میکروب‌ها و آلودگی‌های انگلی هم فعال شوند و مشکل را بیش‌تر کنند.

چگونه می‌توانیم به وجود بیماری طاعون نشخوارکنندگان کوچک پی ببریم؟

البته در مناطقی که برای اولین بار این بیماری رخ می‌دهد ممکن است تب بالا، افسردگی و مرگ، تنها نشانه‌های بیماری باشند. ولی در مجموع، کشورهایی که دارای تعداد زیادی گوسفند و بز هستند و در مناطق آلوده به ویروس هم قرار دارند، باید با شروع ناگهانی یک بیماری تب دار در گوسفند و بز و مشاهده نشانه‌‌هایی مانند ترشحات چشم و بینی، وجود زخم در دهان، اسهال و تلفات قابل توجه در این دام‌ها، به این بیماری مشکوک شوند.

از زمانی که ویروس وارد بدن دام می‌شود تا زمانی که اولین نشانه‌ بیماری ظاهر می‌شود 2 تا 6 روز طول می‌کشد؛ به این مرحله، دوره نهفتگی یا کمون بیماری می‌گویند. بنابر این اگر دامی را از مناطق یا گله‌های آلوده تهیه کرده باشید با مشاهده نشانه‌های گفته شده در طول این مدت، می‌توانید به شیوع طاعون نشخوارکنندگان کوچک مشکوک شوید.

 آیا پس از مرگ هم نشانه‌هایی وجود دارد که بتوان گفت حیوان در اثر این بیماری مرده است؟

لاشه یک دام مبتلا به طاعون نشخوارکنندگان کوچک به‌طور معمول تحلیل رفته و پاهای عقب دام آغشته به ترشحات اسهال است؛ همچنین کره چشم‌ها گود افتاده‌اند، چشم‌ها و بینی پوشیده از ترشحات خشک است و در دهان، زخم، ترشحات و پوست غیر طبیعی وجود دارد.

تغییرات دیگری هم ممکن است در لاشه باز شده حیوان مشاهده شود. البته این کار به وسیله دامپزشک صورت می‌گیرد:

در داخل بدن حیوان ریه‌ها اغلب پرخون و جگری هستند­ و دستگاه گوارش دارای پرخونی و خونریزی است. خطوط راه راه گورخری هم ممکن است در دستگاه گوارش دیده شود.

طاعون نشخوارکنندگان کوچک قابل درمان است؟

این بیماری درمان خاصی ندارد و به‌طور طبیعی پس از مدتی با به جا گذاشتن تعدادی تلفات درگله، دوره‌اش به پایان می‌رسد؛ ولی درمان‌های حمایتی به حیوانات مبتلا کمک می‌کنند تا زودتر خوب شوند و رنج کم‌تری بکشند؛ به همین منظور برای پیشگیری از عفونت‌ها، سرعت بخشیدن به بهبود زخم‌ها و بالا بردن مقاومت حیوان در برابر بیماری از آنتی‌بوتیک، آرام‌بخش‌های خوراکی و ویتامین‌ها به‌ویژه ویتامین آ و ث استفاده می‌شود. خوراندن علوفه و غذای نرم به این دام‌ها و نگه داشتن آن‌ها در جای گرم هم به روند بهبود کمک می‌کند.

 اما با توجه به این که گفته شده است همه این کارها فقط 13 درصد به دام بیمار کمک می‌کند تا زنده بماند، متوجه می‌شویم که پیشگیری از بروز و شیوع بیماری بسیار مهم است.

برای پیشگیری از بیماری طاعون نشخوارکنندگان کوچک چه کارهایی می‌شود انجام داد؟

رعایت اصول بهداشت درگله، توجه به ضوابط دامپزشکی در خرید و فروش، قرنطینه و جا به‌ جایی دام‌ها و بالاخره واکسیناسیون، اقدام‌های اساسی برای مبارزه با بیماری و پیشگیری از بروز و شیوع آن است. گاهی ممکن است بر اساس سیاست‌های بهداشتی یک کشور،‌ همه دام‌های آلوده معدوم شوند.

به هرحال دامداران می‌توانند با توجه به مطالبی که در مورد راه‌های انتقال و شیوع بیماری گفته شد کارهای مهمی را در این زمینه انجام دهند. در این‌جا به دلیل اهمیت موضوع یک بار دیگر به این موارد که اجرای آن‌ها بسیار هم ساده است اشاره می‌شود:

–  به عنوان یک اصل کلی، لازم است دامداران به مقدار کافی آب و غذای خوب و سالم به دام‌ها بدهند تا هم حق حیوانات را ادا کرده باشند و هم مقاومت آن‌ها را در برابر همه بیماری‌ها، از جمله طاعون نشخوارکنندگان کوچک، بالا ببرند. دام‌های ضعیف معمولاً در شرایط خوبی هم نگهداری نمی‌شوند و احتمال آلوده بودن و یا آلوده شدن آن‌ها به انواع میکروب‌ها و انگل‌ها زیاد است و شدت بیماری و تلفات هم در آن‌ها بیش‌تر است؛ بنابراین، یک دامدار برای پیشگیری از بیماری‌ها ابتدا باید مدیر خوبی باشد و به توصیه‌های کارشناسان توجه کند.

–  دامداران باید نسبت به راه‌های بیماری حساس باشند. یعنی دام آلوده، وسایل آلوده و افرادی که به دامداری رفت و آمد دارند. چنان که گفته شد یکی از راه‌های بیماری، دام جدید یا دام برگشت داده شده از بازار است. بنابراین اگر از مناطق یا گله‌های آلوده دامی را وارد کنند احتمال بروز بیماری در گله زیاد خواهد بود. کار درست این است که  در این باره با دامپزشک مشورت کنند و نقل و انتقال را با مجوز دامپزشکی انجام دهند. همچنین این دام‌‌ها باید به مدت 21 روز در قرنطینه نگهداری شوند و پس از تأیید سلامت، در کنار سایر دام‌ها قرار گیرند.

حتماً می‌دانید که خرید دام‌های قاچاق یکی از راه‌های بیماری است.

– جدا کردن دام‌های بیمار از سایرین و اطلاع رسانی فوری به دامپزشکی بسیار اهمیت دارد. این کار از شدت بیماری و تلفات آن کم می‌کند.

–  تا زمانی که از سلامت دام‌های جدید مطمئن نشده‌اند، مراقب رفت و آمد از قرنطینه به محل دام‌های سالم باشند و علاوه بر ضدعفونی کفش‌ها و شستشوی دست‌ها، از هیچ‌گونه وسیله نقلیه،‌ ابزار، آب و غذای مشترک برای آن‌ها استفاده نکنند.

–  هنگام جا به جایی، از تماس دام‌‌ها با گله‌های دیگر و استفاده از غذا و آب آن‌ها جلوگیری کنند.

– خود نیز از رفت و آمد به دامداری‌هایی که بیماری در آن‌ها وجود دارد خودداری کنند تا سبب انتقال بیماری‌ نشوند.

– خارج کردن فضولات، شستن و ضدعفونی جایگاه و وسایل بسیار مهم است؛ چرا که ویروس حتی قبل از مشاهده نشانه‌های بیماری یعنی در دوره نهفتگی هم، در کلیه مواد دفعی دام وجود دارد و محیط را آلوده می‌کند. از طرفی همین ویروس، در اثر آفتاب، گرما و مواد ضدعفونی کننده می‌میرد. پس دامداران می‌توانند برای ایجاد تهویه و تمیز شدن هوای جایگاه، از بستن مداوم پنجره‌ها خود داری کنند و اجازه دهند هوا، آفتاب و نور کافی به داخل راه پیدا کند.

– گفته شد که تماس نزدیک با دام‌های بیمار، مهم‌ترین راه انتشار آلودگی است. بنابراین لازم است تراکم مناسب برای دام‌‌ها در نظر گرفته شود؛ یعنی حداقل 5/1 متر مربع جا برای هر دام بالغ وجود داشته باشد.

.

– بسته به نوع واکسن، واکسیناسیون می‌تواند حدود یک تا سه سال دام‌ها را در برابر بیماری ایمن ‌کند. علاوه بر این، بچه‌های دام‌های ماده هم تا 4 ماه پس از تولد ایمنی دارند. توجه به این نکته که بیماری در بزغاله‌ها و بره‌ها بسیار شدیدتر است و حتی امکان مرگ همه آن‌ها وجود دارد، اهمیت همکاری با دامپزشکی برای واکسیناسیون دام‌ها را مشخص می‌کند.  

                                                      تهیه و تدوین: دکتر فاطمه تهرانی

                                                      مدیریت آموزش و ترویج

                                                    دفتر فناوری اطلاعات و ارتباطات سازمان دامپزشکی

 و همچنین خانم دکتر فرشته رنجبر، وآقایان دکتر جمال اکبری، دکتر فرزان سلیمانی، دکتر مهدی مناف زاده، دکتر ناصری، سایت و انجمن تخصصی دامپزشکان و وبلاگ دکتر وت که نکاتی از مقالات  ایشان نیز مورد بهره برداری قرار گرفته است
بهره برداری از مطالب ارائه شده با ذکر منبع موجب امتنان است.

یک متخصص میکروبیولوژی گفت: انیستیتو پاستور ایران از حدود سال پیش در زمینه کنترل طاعون انسانی شروع به فعالیت کرده است و از آن به بعد با کنترل آن هیچ گزارشی از این بیماری در کشور ارائه نشده است.

محمود جمشیدیان  درباره تفاوت طاعون در انسان و حیوان گفت: طاعون گاوی یکی از انواع طاعون است که عامل ویروسی دارد و در نشخوار کنندگان کوچک دیده می‌شود اما این بیماری به انسان منتقل نمی‌شود. 

این متخصص میکروبیولوژی با اشاره به این‌که گاو و گاو میش نشخوارکنندگان بزرگ هستند و به بز و گوسفند نشخوارکنندگان کوچک گفته می‌شود، خاطرنشان کرد: طاعون در نشخوارکنندگان کوچک از نوع ویروسی است که از طریق گاو اشاعه پیدا می‌کند اما به دلیل واکسینایون سازمان نظام پزشکی گاوها از طاعون مصون هستند اما ممکن است که این بیماری به گوسفند و بز منتقل شود.

این متخصص میکروبیولوژی درباره طاعون انسانی نیز گفت: این بیماری عامل باکتریایی دارد و طاعون انسانی در طول تاریخ هفت بار همه‌گیر شده که در گذشته تلفات سنگین انسانی را به همراه داشته است؛ در قرن گذشته این نوع طاعون 25 میلیون نفر را در اروپا به کام مرگ کشانده است.

بیشتربخوانید سالم بمانید>  راه هاي درمان انفولانزاي خوكي

وی درباره شیوع و مهار طاعون انسانی در ایران تاکید کرد: حدود 70 سال پیش انیستیتو پاستور ایران در این زمینه شروع به فعالیت کرد و از آن زمان به بعد این بیماری در کشور کنترل شده است و تاکنون هیچ گزارشی از این بیماری ارائه نشده است. 

 

کک عامل انتقال طاعون از موش به انسان

جمشیدیان با اشاره به این‌که طاعون انسانی از جوندگان به انسان منتقل می‌شود، گفت: در اصل طاعون انسانی بیماری جوندگان است؛ در ابتدا این باکتری به جوندگان وحشی در مناطق زیستی آنان انتقال پیدا می‌کند، سپس توسط کک مخصوص جوندگان، به جوندگان مناطق مسکونی و شهری مانند موش منتقل می‌شود و این حیوان مبتلا به نوعی طاعون خیارکی می‌شود که با فرار اولین کک از موش و گزیدن انسان غدد لنفاوی در فرد متورم و فرد مبتلا به نوع طاعون تنفسی می‌شود.

علائم طاعون انسانی

این متخصص میکروبیولوژی ادامه داد: نوع تنفسی بیماری طاعون در انسان خطرناک است در این حالت از طریق عطسه، سرفه و تنفس باکتری به اطراف منتقل می‌شود البته در حال حاضر این بیماری قابل درمان است.

وی با اشاره به این‌که در طول سالیان گزارشی از طاعون انسانی در کشور مشاهده نشده است، تصریح کرد: طاعون انسانی تنها در برخی مناطق جهان از جمله جنوب شرق هند دیده شده است و نمی‌توان در هیچ کشوری ادعا کرد که این بیماری کاملاً ریشه کن شده بلکه فقط کنترل شده است. 

 

حضور و مهار جدی بیماری طاعون به وسیله سازمان دامپزشکی 

وی درباره شیوه مبارزه با طاعون در مناطق کشور گفت: طاعون از بیماری‌های بسیار حساس مانند وبا در انسان است و به محض این‌که یک مورد از آن گزارش شود دامپزشکی به سرعت در منطقه حاضر و اجازه شیوع به بیماری را نمی‌دهد و اگر فردی نیز مبتلا شده باشد به سرعت نشانی وی را پیدا کرده به بررسی و کنترل بیماری می‌پردازند حتی درباره بیماری مانند شیوع آنفلوآنزا پرندگان در شمال کشور نیز این بیماری به سرعت کنترل شد.

وی با بیان این‌که یکی از برنامه‌های جدی سازمان دامپزشکی واکسینایون حیوانات است، تاکید کرد: اگر این کار انجام شود این بیماری اشاعه پیدا نمی‌کند اما گاهی ممکن است مواردی از حیوانات واکسینه نشده باشند در این حالت ممکن است که بیماری از نشخوارکنندگان وحشی به اهلی منتقل شود.

 

جمشیدیان اظهارکرد: پس از گزارش نمونه‌ها و مسجل شدن شیوع طاعون در میان حیوانات در ابتدا با قرنطینه و حضور نیرو انتظامی رفت‌وآمد در منطقه کنترل می‌شود تا دام از آن منطقه به جای دیگر منتقل نشود حتی این اقدامات در بالای کوه‌ها نیز انجام می‌شود.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *