خواص دارویی و گیاهی :

 

پرکاری تیروئید یکی از بیماری‌های مربوط به غده‌ی تیروئید است. تیروئید، غده‌ی پروانه‌ای شکل و کوچکی است که در جلوی گردن قرار دارد. این غده هورمون‌هایی به نام‌های تترا یدوتیرونین ( 4) و تری یدوتیرونین ( 3) ترشح می‌کند، این دو، هورمون‌های اولیه‌ای هستند که وظیفه‌ی کنترل انرژی سلول‌های بدن را برعهده دارند. غده‌ی تیروئید با ترشح این هورمون‌ها، متابولیسم (سوخت‌وساز بدن) را تنظیم می‌کند. پرکاری تیروئید زمانی اتفاق می‌افتد که غده‌ی تیروئید، بیش‌ازحد تترا یدوتیرونین ( 4) یا تری یدوتیرونین ( 3) یا هردوی این هورمون‌ها را ترشح کند. تشخیص به‌موقع و درمان مناسب، می‌تواند علائم پرکاری تیروئید را از بین ببرد و از عوارض جانبی آن جلوگیری کند.

پرکاری تیروئید می‌تواند علت‌های زیادی داشته باشد. بیماری گریوز، یکی از شایع‌ترین علل پرکاری تیروئید است. گریوز نوعی بیماری خودایمنی است، این بیماری باعث می‌شود آنتی‌بادی‌های تحریک‌کننده‌ی تیروئید، بیش‌ازحد هورمون ترشح کنند. زنان، بیش از مردان به بیماری گریوز مبتلا می‌شوند. این بیماری در بین افرادی که سابقه‌ی خانوادگی دارند، بیشتر اتفاق می‌افتد. بنابراین اگر خویشاوندانی دارید که به این بیماری مبتلا هستند، حتما به پزشک خود بگویید.

موارد زیر نیز می‌توانند از علل پرکاری تیروئید باشند:

ترشح زیاد هورمون‌های تترا یدوتیرونین ( 4) و تری یدوتیرونین ( 3) می‌تواند باعث افزایش متابولیسم بدن شود. به این حالت پرکاری متابولیسم گفته می‌شود و علائمی همچون افزایش ضربان قلب، فشار خون بالا و لرزش دست دارد. همچنین ممکن است فرد زیاد عرق کند و نتواند گرمای زیاد را تحمل کند. پرکاری تیروئید، تغییرات حرکات روده، کاهش وزن و نامنظم شدن چرخه‌ی عادت ماهانه در زنان را به دنبال دارد.

خود غده‌ی تیروئید هم می‌تواند به‌صورت متقارن یا نامتقارن متورم شود. کُره‌ی چشم فرد هم ممکن است برجسته شود. این حالت یکی از علائم اگزوفتالمی و بیماری گریوز است.

سایر علائم پرکاری تیروئید:

علائمی که نیازمند مراقبت‌های پزشکی هستند:

پرکاری تیروئید همچنین می‌تواند موجب فیبریلاسیون دهلیزی شود. فیبریلاسیون دهلیزی، یکی از شایع‌ترین انواع آریتمی قلبی است که می‌تواند منجر به سکته مغزی و نارسایی احتقانی قلب شود.

اولین قدم برای تشخیص این بیماری، بررسی سابقه‌ی پزشکی بیمار و معاینه‌ی اوست. با معاینات پزشکی این علائم قابل مشاهده‌اند:

ممکن است آزمایش‌های دیگری هم برای تشخیص پرکاری تیروئید انجام شود که عبارتند از:

پزشک ممکن است سطح کلسترول خون فرد را بررسی کند. کلسترول پایین می‌تواند نشانه‌ی بالا بودن سوخت‌وساز باشد. در این حالت بدن فرد، به‌سرعت کلسترول را می‌سوزاند.

در این آزمایش‌ها میزان هورمون‌های تیروئید ( 4 و 3) در خون فرد اندازه‌گیری می‌شوند.

هورمون تحریک‌کننده‌ی تیروئید ( SH) در هیپوفیز ترشح می‌شود و غده‌ی تیروئید را تحریک می‌کند تا هورمون‌های بیشتری ترشح کند. زمانی که سطح هورمون تیروئید طبیعی یا بالا باشد، SH فرد باید پایین باشد. SH غیرطبیعی ممکن است از اولین علائم پرکاری تیروئید باشد.

سطح ‌تری گلیسیرید فرد هم برای تشخیص پرکاری تیروئید آزمایش می‌شود. همچون پایین بودن میزان کلسترول، تری گلیسیرید پایین هم می‌تواند نشانه‌­ی بالا بودن متابولیسم باشد.

در این آزمایش پرکاری یا کم کاری تیروئید مشخص و معلوم می‌شود کدام نواحیِ غده‌ی تیروئید بیش‌ازحد فعال هستند.

با سونوگرافی می‌توان اندازه‌ی کل غده‌ی تیروئید و همچنین هر توده‌ی دیگری را بررسی کرد. پزشکان همچنین می‌توانند با سونوگرافی تشخیص بدهند توده جامد است یا مایع.

سی‌تی اسکن یا ام.آر.آی می‌توانند تومور هیپوفیزی را که موجب تورم شده است، نشان بدهند.

داروهای ضد تیروئیدی مانند متی مازول (methimazole)، موجب جلوگیری از ترشح زیاد هورمون‌های غده‌ی تیروئید می‌شوند. این دارو از درمان‌های شایع پرکاری تیروئید محسوب می‌شود.

براساس گزارش انجمن تیروئید آمریکا، ید رادیواکتیو برای درمان بیش از درصد بزرگ‌سالان مبتلا به پرکاری تیروئید استفاده می‌شود. این درمان، سلول‌هایی را که هورمون تولید می‌کنند، از بین می‌برد. عوارض جانبی شایع درمان با ید رادیواکتیو عبارتند از: خشکی دهان، خشکی چشم، گلودرد و اختلال حس چشایی. ممکن است مدت کوتاهی پس از درمان با ید رادیواکتیو، رعایت برخی موارد احتیاطی ضروری باشد. چرا که ممکن است اشعه به نواحی دیگر بدن نفوذ کرده باشد.

ممکن است بخشی یا تمام غده‌ی تیروئید فرد با عمل جراحی برداشته شود. همچنین پس از جراحی، به بیمار مکمل‌های تیروئیدی داده می‌شود تا از کم‌کاری تیروئید جلوگیری شود. کم‌کاری تیروئید در حالتی اتفاق می‌افتد که غیرفعال بودن تيروئيد موجب می‌شود هورمون‌های کمی ترشح شوند. همچنین بعضی از داروها مانند پروپرانولول می‌توانند ضربان سریع قلب، تعرق، اضطراب و فشارخون بالا را کنترل کنند. در اکثر موارد، این درمان به‌خوبی عمل می‌کند.

داشتن یک رژیم غذایی مناسب که مقدار زیادی کلسیم و سدیم دارد، از اهمیت بسزایی برخوردار است. بیمار می‌تواند درباره‌ی رژیم غذایی، مکمل‌های تغذیه‌ای و میزان ورزش، با پزشک خود مشورت کند. پرکاری تیروئید همچنین می‌تواند باعث ضعف و نازکی استخوان‌های فرد و درنهایت پوکی استخوان شود. مصرف ویتامین D و مکمل‌های کلسیم تحت نظر پزشک، باعث تقویت استخوان‌ها می‌شود.

استرس یا عفونت می‌تواند موجب «طوفان تیروئیدی» شود. طوفان تیروئید زمانی اتفاق می‌افتد که مقدار زیادی هورمون تیروئید ترشح و باعث بدتر شدن علائم پرکاری تیروئید می‌شود. تأثیرات پرکاری تیروئید در درازمدت، بسته به علت ایجاد آن متفاوت است. در برخی موارد، پرکاری تیروئید بدون درمان بهبود می‌یابد، اما در موارد دیگری مانند بیماری گریوز، پرکاری تیروئید باگذشت زمان بدتر می‌شود. عوارض جانبی بیماری گریوز می‌توانند زندگی فرد را تهدید کنند و در درازمدت روی کیفیت زندگی او تأثیر بگذارند.

پرکاری و کم‌کاری تیروئید، معمولا با واکنش‌های خودایمنی شروع می‌شوند. بیماری گریوز معمولا موجب پرکاری تیروئید و بیماری هاشیموتو باعث کم‌کاری تیروئید می‌شود. هردوی این بیماری‌ها با حمله‌ی سیستم ایمنی بدن به غده‌ی تیروئید شروع می‌شوند.

محققان هنوز به‌درستی نمی‌دانند چرا مردان در مقایسه با زنان کمتر به بیماری‌های خودایمنی مبتلا می‌شوند. آنها دلیل این موضوع را به تفاوت‌های سیستم ایمنی زنان و مردان مرتبط می‌دانند. زنان در مقایسه با مردان، واکنش‌های شدیدتری به واکسن، زخم‌های شدید و عفونت نشان می‌دهند، بنابراین این احتمال وجود دارد که سیستم ایمنی بسیار فعال زنان، خطر ابتلا به بیماری‌های تیروئیدی را در آنها افزایش بدهد.

برگرفته از: healthline

پرکاری تیروئید (تیروئید پرکار و یا Hyperthyroidism) بیماری ای است که در آن غده تیروئید شما مقدار زیادی هورمون تیروکسین ترشح می نماید. پرکاری تیروئید می تواند شدیدا باعث افزایش سوخت و ساز بدن شما شده، باعث کاهش وزن، ضربان قلب بالا، تعریق، عصبانیت و کج خلقی شود.

چندین راه مختلف برای درمان پرکاری تیروئید وجود دارد. از داروهای ضدتیروئید و ید رادیواکتیو برای درمان تیروئید پرکار استفاده می شود. بعضی اوقات، درمان پرکاری تیروئید شامل جراحی و برداشتن بخش هایی از غده تیروئید می شود. هرچند در صورت جدی نگرفتن پرکاری تیروئید این بیماری خطرناک است، اما اکثر افراد نسبت به درمان بخوبی جواب می دهند.

پرکاری تیروئید (هیپرتیروئیدی یا تیروتوکسیکوز) بر اثر تولید بیش از حد هورمونهای تیرویید ( 4 و 3) ایجاد میشود. در سه چهارم بیماران، این وضعیت به علت وجود یک آنتی بادی تحریک کننده تیروئید در خون رخ میدهد. این آنتی بادی نه تنها سبب افزایش ترشح هورمونهای تیروئید می شود، بلکه در بعضی موارد باعث افزایش اندازه ی غده ی تیروئید و ایجاد گواتر می گردد. این نوع پرکاری تیروئید را اصطلاحا بیماری گریوز (Graves) می نامند.

علت تولید آنتی بادی هنوز مشخص نشده است، اما دیده شده که بیماری گریوز در بعضی خانواده ها از شیوع بیشتری برخوردار است که نشان میدهد ژن خاصی مسئول این بیماری است. اینطور گفته میشود که بعضی از علل محیطی میتوانند باعث فعال شدن این ژن در افراد شده و سبب ایجاد بیماری شود. استرسهای شدید مثل طلاق یا مرگ یکی از افراد نزدیک خانواده میتوانند نقش مهمی در ایجاد بیماری داشته باشند.

بیماری گریوز در هر سنی ممکن است رخ دهد اما بیشتر در خانمهای 40 تا 50 ساله مشاهده میشود. در 30 تا 50 درصد تمام بیماران، یک مرحله پرکاری تیروئید به مدت چندماه بروز میکند. در سایر بیماران هم چندین مرحله متوالی پرکاری تیرویید در طی چندین سال رخ میدهد.

بیماری علائم مختلفی دارد البته امکان دارد بیمار در آزمایش‌های کلینیکال همه علائم را نشان ندهد

. افزایش تعداد ضربان قلب به دنبال انجام کارهای معمول

. افزایش خفیف فشار خون

. تحریک پذیر بودن و بی قراری و تحریک پذیری شدید

. افزایش تعریق و حساس شدن به گرما

. ضعف عضلات به خصوص در ناحیه شانه، لگن و ران‌ها

. لرزش و تنش‌های غیرارادی ترمور (خصوصاً در دستان و انگشتان)

. کاهش وزن علی‌رغم اشتهای خوب

. ریزش مو

. جدا شدن ناخن از بستر

. تورم نوک انگشتان (چماقی شدن)

. کشیده شدن پلک بالا به سمت پایین

. تغییر در ضخامت پوست

. افزایش حرکات دستگاه گوارش

. گواتر یا بزرگی تیروئید

. کاهش تعداد دفعات قاعدگی یا کاهش حجم خونریزی

. بزرگ شدن پستان در آقایان

. ضخیم شدن پوست در جلوی استخوان ساق پا

. برجسته شدن چشم‌ها

بیشتر این علائم با درمان پرکاری تیروئید طبیعی می‌شوند و سایر نشانه‌ها به درمان جداگانه نیاز دارند.

اکثر بیماران قبل از اینکه به پزشک مراجعه کنند حداقل شش ماه علائم بیماری را بروز داده اند. اما در بعضی از بیماران به ویژه در نوجوانان و جوانان، این بیماری خیلی سریع در عرض چند هفته پیشرفت میکند. تمام بیماران، همه ی علائم را نشان نخواهند داد. در افراد سالخورده، علائم بارز بیماری، به غیر از کاهش وزن، اغلب بی اشتهایی، ضعف عضلات و بی حوصلگی می باشد.

محل قرار گرفتن غده تیروئید در بدن

از سوی دیگر، این علائم در یک خانم نوجوان ممکن است بصورت افزایش انرژی خودش را نشان بدهد بطوری که این فرد نتواند برای چند لحظه هم در یک جا بی حرکت بنشیند و مدام در حرکت و جنب و جوش باشد.

غده تیروئید یکی از مهم ترین اعضای سیستم غدد درون ریز می باشد. بسیاری از بیماری ها و مشکلات می توانند باعث پرکاری تیروئید شود:

تشخیص پرکاری تیروئید

پزشک شما ممکن است ابتدا درخواست یک آزمایش خون برای ارزیابی عملکرد تیروئید شما بکند. همچنین یک متخصص غدد درون ریز برای اینکه اطلاعات بیشتری درباره پرکاری تیروئید شما بدست بیاورد تقاضای اسکن تیروئید خواهد کرد تا نحوه ی درمان را بر اساس آن طرح ریزی کند.

گواتر آن‌طور که عموم مردم تصور می‌کنند به معنی کم‌کاری تیروئید نیست، بلکه تنها معنی بزرگ‌شدن غده تیروئید را می‌دهد. گواتر از نظر شکلی به دو نوع منتشر و ندولر تقسیم می‌شود، در نوع منتشر تمام غده تیروئید به میزان تقریباً یکسان رشد می‌کند و بزرگ می‌شود، درحالی‌که در نوع ندولر، تیروئید هم در نگاه و هم در لمس توسط پزشک به صورت غده، غده درمی‌آید.

از نظر کارکرد، گواتر به سه نوع کم‌کار، پرکار و ساده تقسیم می‌شود:

تیروئید پرکار می تواند باعث ابتلا به سایر مشکلات از قبیل موارد زیر شود:

بعضی از جدی ترین عوارض پرکاری تیروئید مربوط به قلب و مشکلات قلبی می شود. این مشکلات شامل ضربان قلب سریع، نارسایی احتقانی قلب و … می شود. این مشکلات را می توان با درمان درست و بموقع پیشگیری و درمان نمود.

پرکاری تیروئید درمان نشده، می تواند باعث ضعف استخوان ها که به آن پوکی استخوان می گویند، شود. استحکام استخوان ها بسته به میزان کلسیم و مواد معدنی می باشد که شما دریافت می نمایید. هورمون تیروئید زیاد در بدن می تواند بر توانایی بدن در جذب کلسیم تاثیر گذارد.

دچار افتالموپاتی گریوز نیز هستند، دچار مشکلات چشمی همچون سرخی چشم ها، بیرون زدگی چشم ها، ورم و پف چشم ها، حساسیت به نور و دوبینی و تاری دید می شوند.

در موارد نادر، افراد مبتلا به بیماری گریوز دچار مشکلی به نام درموپاتی گریوز شده و پوستشان سرخ و ورم کرده می شود.

پرکاری تیروئید باعث افزایش خطر بحرانی تیروتوکسیک شده و بصورت ناگهانی دچار تب، افزایش ضربان قلب و حتی هذیان می شوند. این افراد باید سریعا با اورژانس تماس بگیرند.

آزمایش ها و تست های لازم برای تشخیص پرکاری تیروئید

بغیر از آزمایشات و تست های بالینی، آزمایش خون برای بررسی هورمون های SH، 3 و 4 انجام می شود. همچنین ممکن است پزشک مواردی همچون سطح کلسترول خون، گلوکوز و جذب ید رادیواکتیو بررسی نماید.

درمان تیروئید پرکار

هدف از درمان طبیعی کردن سطح هورمون‌های تیروئید می‌باشد. در بیمارانی که علت پرکاری تیروئید مصرف زیاد هورمون می‌باشد باید دوز دارو تنظیم شود. در کسانی که علت بیماری التهاب تیروئید می‌باشد چون بیماری خود محدود شونده است نیاز به درمان اضافه ندارد. در مواردی که علت پرکاری تیروئید بیماری گریوز یا گواتر مولتی ندولر یا گواتر گره‌ای منفرد سمی باشد درمان شامل یکی از موارد زیر می‌باشد:

. داروهای ضد تیروئید خوراکی شامل متی مازول و پروپیل تیواوراسیل که برای بیماران با بیماری گریوز به مدت طولانی و برای علل دیگر پرکاری تیروئید به مدت کوتاه مورد استفاده قرار می‌گیرد. بامقدار مناسب دارو کنترل پرکاری تیروئید در عرض چند هفته میسر است. این داروها عوارض جانبی نیز دارند از جمله بثورات پوستی، خارش، تب و بندرت التهاب کبد یا کاهش گلبول‌های سفید خون. بیماران باید جهت شناخت این عوارض آموزش داده شوند و اگر دچار زردی پوست و کهیر یا خارش شدید، تب بالا یا گلو درد شدید شدند، باید از داروها را قطع نموده به پزشک خود مراجعه کنند.

با قطع داروی ضد تیروئید احتمال برگشت پرکاری تیروئید وجود دارد همچنین به دلیل آنکه متی مازول تعداد گلبول‌های سفید خون را کاهش می‌دهد و MCV , MCH خون را تحت تأثیر قرار داده و امکان ساپرس مغز استخوان وجود دارد باید از مکمل‌های کلسیم و ویتامین D، گروه B به خصوص B12 را در طول درمان دریافت کند (رژیم غذایی در پرکاری تیروئید) به همین منظور در موارد مصرف متی مازول باید CBC بیمار نیز باید ماهانه تحت بررسی قرار گیرد.

. ید رادیو اکتیو باعث از کار افتادن گواتر یا کوچک شدن گره‌های سمی که تولیدکننده هورمون تیروئید می‌باشند، می‌گردد. این درمان بدون خطر است و در بالغین با پرکاری تیروئید بطور گسترده استفاده می‌شود. اشعه تولید شده توسط این مقدار ید باعث تخریب سلولهای تیروئید می‌شود، ولی به علت آنکه غلظت آن در تیروئید بیش از نقاط دیگر است، اشعه تولید شده توسط این مقدار ید باعث تخریب سلولهای تیروئید می‌شود، ولی به علت آنکه غلظت آن در تیروئید بیش از نقاط دیگر است اشعه به سایر نقاط بدن آسیب نمی‌رساند. ید رادیو اکتیو بطور خوراکی به بیمار سر پایی تجویز می‌شود.

با اینکه مقدار زیادی از فعالیت ماده رادیو اکتیو ظرف مدت چند روز از بدن خارج می‌شود، اثرات آن روی غده تیروئید ممکن است ظرف یک تا سه ماه طول بکشد. عارضه جانبی این درمان کم‌کاری تیروئید می‌باشد. مدارکی وجود ندارد که این درمان باعث ایجاد سرطان در تیروئید یا دیگر قسمتهای بدن شود. در زنان ایجاد نازائی نمی‌کند. امروزه در بسیاری از مراکز دنیا تجویز ید رادیو اکتیو برای درمان پرکاری تیروئید در نوجوانان نیز استفاده می‌شود.

در پرکاری تیروئید در صورتی که بیمار به داروها پاسخ داده باید حدود سال تحت درمان دارویی قرار گرفته باشد که در صورت تشخیص غیر کنترل بودن بیماری درمان با ید رادیواکتیو تجویز شده و در مواردی که غده بیش از اندازه بزرگ شده باید باید جراحی شود.

. جراحی تیروئید یک درمان دائمی دیگر بر ای پرکاری تیروئید است. امروزه این درمان کمتر توصیه می‌شود زیرا نیاز به بستری شدن در بیمارستان دارد و ایجاد مشکلات پس از جراحی از جمله ایجاد بدشکلی در گردن می‌شود. بعلاوه در موارد نادری ممکن است باعث صدمه به ساختمانهای نزدیک به تیروئید در گردن شود. عارضه دیگر کم‌کاری تیروئید می‌باشد که این عارضه براحتی با قرص لووتیروکسین که عارضه جانبی ندارد برای تمام عمر قابل کنترل است.در صورتی که گواتر بیمار بزرگ نباشد جراحی و برداشتن غده تیروئید لازم نیست و با ید رادیواکتیو می‌توان فعالیت غده را غیرفعال کرد.

. داروهایی مانند پروپرانولول برای تسکین علائم پرکاری تیروئید به کار می‌رود تا سایر درمانها اثر خود را بگذارند.

. در مواردی که خاص می‌باشد بیمار ممکن است دچار بیماری‌ها روانی شده باشد که پزشک معالج می‌تواند با طرح سؤال عمق بیماری را تشخیص داده و برای درمان تخصصی به روان پزشک ارجاع دهد.

نکاتی در مورد داروها

استفاده از داروی کاربی مازول ممکن است با عوارض جانبی همراه باشد. جدی ترین عوارض جانبی این دارو شامل کاهش تعداد گلبولهای سفید خون می باشد که باعث ایجاد زخم هایی در دهان و عفونتی همراه با تب بالا می شود. در صورتی که با عوارض جانبی دارو مواجه شدید مصرف دارو را قطع کرده و با پزشک خود مشورت نمایید.

داروی جایگزین برای کاربی مازول، پروپیل تیواوراسیل (Propylthiouracil) می باشد. گاهی اوقات برای درمان علائم، پزشک شما داروی پروپرانولول تجویز میکند. توجه کنید که این دارو نباید در افراد مبتلا به آسم مصرف شود.

گردآوری شده ی مجله ی اینترنتی دلگرم

مرجان امینی

 


© تمامی حقوق این سایت برای مجله اینترنتی دلگرممحفوظ است / هرگونه کپی و نقل قول از مطالب سايت با ذكر منبع و لینک بلامانع است.

پرکاری تیروئید (هیپرتیروئیدی یا تیروتوکسیکوز) بر اثر تولید بیش از حد هورمونهای تیرویید ( 4 و 3) ایجاد میشود. در سه چهارم بیماران، این وضعیت به علت وجود یک آنتی بادی تحریک کننده تیروئید در خون رخ میدهد. این آنتی بادی نه تنها سبب افزایش ترشح هورمونهای تیروئید می شود، بلکه در بعضی موارد باعث افزایش اندازه ی غده ی تیروئید و ایجاد گواتر می گردد. این نوع پرکاری تیروئید را اصطلاحا بیماری گریوز (Graves) می نامند.

علت تولید آنتی بادی هنوز مشخص نشده است، اما دیده شده که بیماری گریوز در بعضی خانواده ها از شیوع بیشتری برخوردار است که نشان میدهد ژن خاصی مسئول این بیماری است. اینطور گفته میشود که بعضی از علل محیطی میتوانند باعث فعال شدن این ژن در افراد شده و سبب ایجاد بیماری شود. استرسهای شدید مثل طلاق یا مرگ یکی از افراد  نزدیک خانواده میتوانند نقش مهمی در ایجاد بیماری داشته باشند.

بیماری گریوز در هر سنی ممکن است رخ دهد اما بیشتر در خانمهای 40 تا 50 ساله مشاهده میشود. در 30 تا 50 درصد تمام بیماران، یک مرحله پرکاری تیروئید به مدت چندماه بروز میکند. در سایر بیماران هم چندین مرحله متوالی پرکاری تیرویید در طی چندین سال رخ میدهد.

اکثر بیماران قبل از اینکه به پزشک مراجعه کنند حداقل شش ماه علائم بیماری را بروز داده اند. اما در بعضی از بیماران به ویژه در نوجوانان و جوانان، این بیماری خیلی سریع در عرض چند هفته پیشرفت میکند. تمام بیماران، همه ی علائم را نشان نخواهند داد. در افراد سالخورده، علائم بارز بیماری، به غیر از کاهش وزن، اغلب بی اشتهایی، ضعف عضلات و بی حوصلگی می باشد.

محل قرار گرفتن غده تیروئید در بدن

از سوی دیگر، این علائم در یک خانم نوجوان ممکن است بصورت افزایش انرژی خودش را نشان بدهد بطوری که این فرد نتواند برای چند لحظه هم در یک جا بی حرکت بنشیند و مدام در حرکت و جنب و جوش باشد.

یک غده تیروئید پرکار باعث افزایش سرعت واکنشهای شیمیایی در بدن میشود و ایجاد علائم و نشانه های جسمی و روحی میکند. به طور کلی یک فرد مبتلا به پرکاری تیروئید ممکن است یک یا چند مورد از علائم زیر را داشته باشد:

تقریبا در تمام بیماران مبتلا به پرکاری تیروئید، کاهش وزن مشاهده میشود که بعلت سوختن بیش از حد کالری در بدن بر اثر افزایش هورمون تیروئید می باشد. فرد در اکثر اوقات احساس گرسنگی میکند و حتی ممکن است شبها از خواب بیدار شود تا غذا بخورد. این کاهش وزن میتواند از 2 تا 35 کیلوگرم متغیر باشد ولی در بعضی افراد اشتهایشان بقدری زیاد میشود و آنقدر غذا میخورند که نه تنها وزنشان کم نمیشود بلکه دچار اضافه وزن نیز میشوند.

از آنجایی که متابولیسم بدن افزایش میابد، بدن شما حرارت بیشتری تولید میکند که این حرارت را با عرق کردن نشان میدهد. فرد از بودن در مکانهای گرم احساس نا آرامی میکند.

تحریک پذیری و زودرنجی که بر اثر پرکاری تیروئید ایجاد میشود معمولا در خانم های جوان بیشتر بروز میکند. فرد ممکن است نتواند با استرسها و فشارهایی که در اطرافش وجود دارد کنار بیاید. همچنین ممکن است نسبت به انتقادهایی که از او میشود حساسیت غیرطبیعی و بیش از حد نشان دهد و خیلی زود از کوره در برود. حتی ممکن است بدون هیچ علت واضحی گریه کند.

عدم تمرکز حواس نیز میتواند با بیماری پرکاری تیروئید مرتبط باشد.

اکثر بیماران مبتلا به پرکاری تیروئید، تپش قلب دارند. فرد احساس میکند که ضربان قلبش سریعتر از حالت طبیعی شده است. در پرکاری تیروئیدی شدید که مدت زیادی طول کشیده و درمان نشده باشد، بویژه در افراد سالخورده، ممکن است بی نظمی در ضربان قلب ایجاد شود که اصطلاحا به آن فیبریلاسیون دهلیزی گفته میشود. حتی ممکن است نارسایی قلبی هم رخ دهد.

از دیگر موارد و نشانه های پرکاری تیروئید میتوان به موارد زیر نیز اشاره کرد:

مشکلات چشمی، پوست و ناخن در بیماری گریوز (Graves)

پزشک شما ممکن است ابتدا درخواست یک آزمایش خون برای ارزیابی عملکرد تیروئید شما بکند. همچنین یک متخصص غدد درون ریز برای اینکه اطلاعات بیشتری درباره پرکاری تیروئید شما بدست بیاورد تقاضای اسکن تیروئید خواهد کرد تا نحوه ی درمان را بر اساس آن طرح ریزی کند.

برای درمان پرکاری تیروئید که بر اثر بیماری گریوز ایجاد شده، سه راه وجود دارد که عبارتند از:

درمان با داروهای ضد تیروئیدی معمولا برای بیماران جوان تر که با اولین دوره پرکاری خود مواجه شده اند، مناسب تر است. شایع ترین داروی ضد تیروئیدی داروی کاربی مازول (Carbimazole) می باشد که باعث کاهش مقدار هورمونهای تیروئیدی میشود. این دارو به صورت قرصهای 5 میلی گرمی وجود دارد. بیماران باید در ابتدا روزانه 40 تا 45 میلی گرم از این دارو مصرف نمایند.

بعد از 10 تا 14 روز علائم و نشانه های بیماری شروع به بهبود میکند. درمان معمولا حدود 6 تا 18 ماه طول میکشد که بعد از آن حدود نیمی از بیماران بهبود یافته و سالم باقی می مانند. بعد از شروع درمان، پزشک متخصص هر 4 تا 6 هفته نحوه ی درمان شما را مرور خواهد کرد و مقدار دارو را کاهش خواهد داد تا به میزان 5 تا 15 میلی گرم در روز برساند.

این کاهش میزان دارو بر اساس اندازه گیری هورمونهای 3, 4 و SH خون شما خواهد بود. بعضی از متخصصین ترجیح میدهند که در تمام طول مدت درمان روزانه 40 میلی گرم کاربی مازول تجویز نمایند. اگر برای چندین هفته این مقدار دارو مصرف شود، شما دچار کم کاری تیروئید خواهید شد و بنابر این نیاز به مصرف داروی تیروکسین هم خواهید داشت تا سطح هورمون های تیروئیدی شما در سطح طبیعی قرار گیرد.

مزایای این نوع درمان آن است که نیازی به مراجعات متعدد به پزشک و انجام آزمایشهای مکرر نخواهید داشت. این نحوه ی درمان برای بیماران دچار مشکلات چشمی بسیار مؤثر است.

استفاده از داروی کاربی مازول ممکن است با عوارض جانبی همراه باشد. جدی ترین عوارض جانبی این دارو شامل کاهش تعداد گلبولهای سفید خون می باشد که باعث ایجاد زخم هایی در دهان و عفونتی همراه با تب بالا می شود. در صورتی که با عوارض جانبی دارو مواجه شدید مصرف دارو را قطع کرده و با پزشک خود مشورت نمایید.

داروی جایگزین برای کاربی مازول، پروپیل تیواوراسیل (Propylthiouracil) می باشد. گاهی اوقات برای درمان علائم، پزشک شما داروی پروپرانولول تجویز میکند. توجه کنید که این دارو نباید در افراد مبتلا به آسم مصرف شود.

غده تیروئید برای تنظیم هورمون های اطراف بدن حیاتی است. زمانی که غده تیروئید مقدار بسیار زیادی هورمون ترشح می کند، به این بیماری پرکاری تیروئید (hyperthyroidism) می گویند. این اتفاق روی کل بدن تاثیر دارد.

همانطور که در تصویر مشاهده می کنید، غده تیروئید در گردن قرار دارد و پروانه ای شکل است. هورمونی که این غده ترشح کرده و وارد جریان خون می کند، متابولیسم و رشد بدن را کنترل می کند. ترشح بیش از حد این هورمون ها روی بسیاری از عملکردهای بدن تاثیر می گذارد.

علل احتمالی متعدد و علائم زیادی برای پرکاری تیروئید وجود دارد. این بیماری معمولا به آرامی شروع می شود اما در افراد جوان به یکباره اتفاق می افتد. پرکاری تیروئید (hyperthyroidism) با کم کاری تیروئید (hypothyroidism) متفاوت است. کلمه Hyperدر پرکاری تیروئید به ترشح بیش از حد هورمون ها و کلمه Hypo به معنی ترشح بسیار کم یا غیر فعال بودن تیروئید است.

بیماری پرکاری تیروئید در زنان بیش تر از مردان دیده می شود و احتمال ابتلا به این بیماری در سنین بالای 60 سال بیش تر است.

اگر درمان پرکاری تیروئید جدی گرفته نشود می تواند روی عملکردهای مختلف بدن از جمله قلب تاثیر زیادی داشته باشد. با این حال داروها می توانند با کاهش میزان ترشح هورمون ها توسط غده تیروئید این بیماری را کنترل کنند.

پرکاری تیروئید زمانی اتفاق می افتد که غده تیروئید بیش از حد هورمون ترشح می کند.

بیماری گریوز (Graves’ disease) شایع ترین بیماری پرکاری تیروئید است.

داروها معمولا می توانند سطح هورمون ها را عادی کنند اما درمان پرکاری تیروئید معمولا 1 تا 2 سال طول می کشد.

پرکاری تیروئید اگر درمان نشود می تواند عوارض جدی ایجاد کند.

در صورتی که بیمار تحت درمان باشد، بارداری طبیعی را می تواند تجربه کند.

علائم گسترده و در بین افراد مختلف متفاوت اند. افراد مبتلا به پرکاری تیروئید خفیف اغلب نسبت به بیماری خود بی اطلاع هستند چرا که معمولا علائم خاصی ندارند.

رایج ترین علائم تیروئید پکار تیروئید عبارت اند از:

تورم در گردن ناشی از بزرگ شدن غده تیروئید یا گواتر

عصبی و تحریک پذیر شدن، تغییرات خلقی و کاهش تمرکز

اسهال

تنگی نفس

خستگی و اختلالات خواب

ضعف عضلانی

بیش فعالی

حساسیت زیاد نسبت به گرما، تعریق زیاد و پوست گرم و مرطوب

افزایش اشتها

افزایش حرکات روده و ادرار

ناباروری و از دست دادن میل جنسی

خارش پوست به همراه تورم

شل شدن ناخن ها

مشکلات قاعدگی در زنان از جمله کوتاه شدن دوره یا پریود نشدن

افزایش ضربان قلب گاهی اوقات همراه با تشنج

قی کف دست ها

افزایش یا کاهش ناگهانی وزن

لرزش دست ها

این علائم در افراد متفاوت فرق می کند. به ندرت بیماری همه این علائم پرکاری تیروئید را تجربه می کند.

علائمی مانند خستگی و تشنگی زیاد در بیماران مبتلا به دیابت شدیدتر از بقیه است.

افرادی که بیماری قلبی دارند بیشتر در معرض ابتلا به نارسایی قلبی و سایر خطرات قلبی عروقی هستند.

عوامل متعددی می توانند منجر به پرکاری تیروئید شوند:

 

این بیماری شایع ترین علت ابتلا به پرکاری تیروئید است و همچنین بیماری خود ایمنی محسوب می شود. علت اصلی بیماری گریوز مشخص نیست ولی می تواند علت ژنتیکی داشته باشد و در افراد خانواده دیده شود.

بیماری گریوز در زنان 20 تا 40 سال و به ویژه سیگاری بسیار شایع است. این بیماری روی چشم ها تاثیر گذاشته و باعث ناراحتی و دو بینی می شود. بیماران مبتلا به گریوز معمولا چشم های برآمده ای دارند.

توده هایی به نام ندول یا گره درون غده تیروئید رشد می کنند. علت رشد این توده ها نامشخص است. این توده ممکن است بافت غیر طبیعی تیروئیدی داشته باشند اما معمولا خوش خیم یا غیر سمی هستند. همچنین روی عملکرد منظم تیروئید تاثیر گذاشته و باعث پرکاری تیروئید می شوند.

غده تیروئید ممکن است بزرگ تر شود ولی معمولا درد ندارد. فردی که مبتلا به ندول یا گره تیروئید است می تواند این گره ها را با دست نیز لمس کند.

غده تیروئید ید را از خون می گیرد. ید از غذاهایی مانند غذاهای دریایی، نان و نمک به دست می آید. غده تیروئید از ید برای ترشح هورمون ها استفاده می کند.

مهم ترین هورمون های تیروئید تیروکسین ( 4) و تری یدتیروئین ( 3) هستند.

مصرف بیش از حد مکمل های ید باعث می شود غده تیروئید مقدار بسیار زیادی هورمون ترشح کند.

برخی داروهایی که برای درمان بیماری های قلبی مصرف می شوند مقدار بسیار زیادی ید دارند و می توانند عملکرد غده تیروئید را تغییر دهند.

التهاب تیروئید که اغلب از عفونت ویروسی ناشی می شود را تیروئیدیت می گویند. علائم تیروئیدیت عبارت اند از تب، گلو درد، درد در بلعیدن و درد در گردن.

در موارد نادر، پرکاری تیروئید می تواند ناشی از سرطان تیروئید باشد. چرا که سلول های بدخیم شروع به ترشح هورمون های تیروکسین ( 4) و تری یدتیروئین ( 3) می کنند.

پرسش در مورد علائم، معاینه فیزیکی و احتمالا آزمایش خون از جمله اقدامات دکتر برای تشخیص پرکاری تیروئید می باشد. پرکاری تیروئید پیشرفته به راحتی مشخص می شود چرا که علائم آن واضح است. اما تشخیص در مراحل اولیه سخت تر است.

آزمایش خونی به نام آزمایش عملکرد تیروئید می تواند نحوه عملکرد تیروئید را مشخص کند. این آزمایش تیروئید سطح هورمون های تیروکسین ( 4) و تری یدتیروئین ( 3) و هورمون تحریک کننده تیروئید ( SH) را بررسی می کند.

 

بعضی داروها، برخی علائم تیروئید مانند مشکلات ضربان قلب را کاهش داده و برخی دیگر میزان ترشح هورمون ها را کنترل می کنند.

داروهای آنتی تیروئید، مانع ترشح بیش از حد هورمون های تیروکسین ( 4) و تری یدتیروئین ( 3) توسط غده تیروئید می شوند. پس از شروع درمان ممکن است چند هفته یا چند ماه طول بکشد تا سطح هورمون های بدن به حد طبیعی برسد. به طور میانگین، محدوده زمانی برای درمان تیروئید پرکار بین 1 تا 2 سال است ولی می تواند طولانی تر هم باشد.

ید رادیو اکتیو (Radioactive iodine)

 

دیدگاهتان را بنویسید