خواص زيره كوهي

خواص دارویی و گیاهی :

در مباحث قبل درباره برخی خواص زیره صحبت کردیم، حال می‌خواهیم با این گیاه مفید بیشتر آشنا شویم.

سه نوع زیره داریم که شباهت‌ها و تفاوت‌هایی با هم دارند: زیره سیاه، زیره سبز، و زیره کوهی.

زیره به طور کلی طبع گرم و خشک دارد به همین علت استفاده مداوم و زیادش برای افرادی که طبع گرم دارند مضر است و برای بهره‌مندی از منافع آن باید برای افراد گرم مزاج زیره را در سرکه بخیسانیم و بعد مصرف کنیم.

زیره سیاه

زیره سیاه همان زیره کرمان خودمان است. گیاهی دو ساله با ساقه‌ای تو‌خالی و برگ‌های سبز و نواری شکل که میوه‌ای بیضی شکل به طول نیم سانتی‌متر با رنگ قهوه‌ای سیر مایل به سیاه دارد.

*زیره سیاه مقوی معده و بادشکن است.

* برای افزایش شیر و منظم کردن قاعدگی بسیار اثر بخش دیده شده، چنان که در قطره ی شیرافزا هم که دارویی گیاهی برای بیشتر شدن شیر زنان تازه زایمان کرده است از آن استفاده می‌شود.

  *برای رفع التهاب پوست مفید می‌باشد.

*خوردن این میوه با افزایش میزان عرق بوی بد بدن را نیز از بین می برد.

میزان مصرف زیره سیاه تا ۲۰ گرم توصیه شده است. زیره سیاه را در ادویه‌ها و چاشنی‌های مختلفی می‌توان یافت اما استفاده از دانه‌های هلالی شکل زیبایش هم در غذا می‌تواند برای معده‌مان مفید باشد. مثلا می توانیم در غذاهایی مثل آبگوشت و مرغ، میوه زیره سیاه را به صورت آسیاب نشده استفاده کنیم چراکه آسیاب کردن زیره از فوایدش می‌کاهد. همچنین جویدن زیره بعد از غذا باعث از بین رفتن بوی بد دهان می‌شود.

زیره سبز

زیره سبز هم در ایران در مناطقی از جمله خراسان و تبریز می‌روید. گیاهی یک ساله است که بیشتر از میوه‌اش که شکی هلالی و رنگی سبز یا خاکستری دارد استفاده می‌شود. زیره سبز در آلمان با نان و در هلند با پنیر مخلوط می‌شود و مزه‌ای گرم دارد.

*زیره سبز هم خواصی مانند زیره سیاه دارد. از دیگر ویژگی‌های زیره سبز می‌توان به این موارد اشاره کرد:

*قرقره‌ی دم کرده زیره سبز برای تسکین درد دندان پرکابرد است.

*زیره سبز برای معده مفید، ضد نفخ و بادشکن است.

*همچنین از این میوه برای افزایش ادرار استفاده می‌شود.

*دم کرده زیره سبز را برای جلوگیری از خونریزی بینی یا چشم استفاده می‌کنند.

*میزان مصرف زیره سبز  باید حدود یک دهم زیره سیاه باشد.

زیره کوهی

محل رویش زیره کوهی در ایران نیست. میوه اش شکل و شمایلی مثل بقیه انواع زیره‌ ولی بزرگتر و به رنگ زرد مایل به قهوه‌ای دارد و بویی شبیه به گلپر می‌دهد.

مثل انواع دیگر زیره بسیار گرم، ضد نفخ و مقوی معده است و به هضم غذا کمک می‌کند.

* برای کبد بسیار مفید است و در دفع سموم و گزش حیوانات سمی کمک می‌کند.

*همچنین کمپرس جوشانده‌ی ریشه زیره کوهی برای تسکین درد بسیار مفید است.

میزان مصرف زیره کوهی ۲۰ گرم است و باز هم افراد گرم مزاج باید کمتر و همراه با سرکه مصرفش کنند.

***

به طور کلی زیره برای جلوگیری از باروری مفید است به همین علت است که استفاده زیاد و مداومش به آقایان توصیه نمی‌شود چرا که تولید اسپرم را کاهش می‌دهد. اما برای بدن زنان مفید است چرا که از افتادگی رحم و تخمدان و عفونت این اعضا جلوگیری می‌کند و از درد قاعدگی می‌کاهد. برای همین دلایل است که به خصوص استفاده از عرق زیره برای لاغری، زیاد به آقایان توصیه نمی‌شود. اما برای استفاده از عرق زیره برای لاغری باید روزی سه بار نصف استکان عرق زیره مرغوب را در آب حل کرد و خورد.

*همچنین خوردن زیره به درمان بیماری هایی از جمله بواسیر، نقرس، چربی خون کمک می‌کند و در کاهش ویار بارداری تاثیرگذار است اما به علت سقط‌ آور بودن زیره، در دوران بارداری باید با احتیاط مصرف شود.

پس با مصرف درست و به جای زیره سلامت خود و خانواده‌مان را ارتقا دهیم .

از بین بردن موهای زاید از دغدغه‌های افراد محسوب می‌شود. خیلی از ما این سوال را داریم که از چه روشی برای زدودن موهای زائد استفاده کنیم.

رژیم جدیدی گرفته‌ایم یا تازه شروع به ورزش کرده‌ایم اما اولین تاثیری که در ظاهرمان می‌بینیم لاغر شدن صورت است و زار و نزار به نظر‌رسیدن.

همه ما تا به حال، حداقل به یکی از انواع عفونت دچار شده‌ایم. از گلو درد، دندان درد و جوش های چرکی گرفته تا عفونت های پر دردسرتر مثل عفونت ادراری.

میگرن از آن کابوس‌های تمام نشدنی است که برخی مجبورند سالیان سال با آن دست و پنجه نرم کنند و ساعات زیادی زجر و عذاب را تحمل کنند

شاید شما هم جزو کسانی باشید که می‌خواهید روشی طبیعی برای تقویت موهای عزیزتان پیدا کنید.بعضی‌ها از همان بدو تولد موهای ضعیف و کم‌پشتی دارند.

بعضی از افراد همیشه با مشکل “جوش سرو کار دارند. بعضی هم وقتی جوش می‌زنند  می‌فهمند که قرار است به یک مهمانی حسابی دعوت شوند!

گیاهان دارویی و داروهای گیاهی برای پیشگیری و درمان زخم معده- مانند بسیاری از بیماری های مزمن دیگر- پیشنهادات قابل اطمینانی دارند.

سنگ کلیه یکی از سخت‌ترین بیماری‌های رایج بین افراد است. به طور مععمول خیلی‌ها را می‌شناسیم که حداقل یک بار دچار سنگ کلیه شده‌اند

درباره ما

ارتباط با ما

از بین بردن موهای زاید یکی از دغدغه‌های بسیاری از افراد محسوب می‌شود. خیلی از ما همیشه این سوال را در سر داریم که از چه روشی برای زدودن موهای زائد بدن استفاده کنیم که سخت، دردناک، پرهزینه و وقت‌گیر نباشد و در عین حال پوستمان را زیبا کند و بر سلامتی‌مان تاثیری مثبتی بگذارد.

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به گروه بی بی عطار می باشد.

 شاید شما هم جزو کسانی باشید که می‌خواهید روشی کاربردی و طبیعی برای تقویت موهای عزیزتان پیدا کنید.بعضی‌ها از همان بدو تولد موهای ضعیف و کم‌پشتی دارند. بعضی هم تحت شرایط مختلف شاهد ریزش و ضعیف شدن موهای نازنینشان هستند.ممکن است حرص و جوش زیادی خورده باشید

سه نوع زیره داریم که شباهت‌ها و تفاوت‌هایی با هم دارند: زیره سیاه، زیره سبز، و زیره کوهی.زیره به طور کلی طبع گرم و خشک دارد به همین علت استفاده مداوم و زیادش برای افرادی که طبع گرم دارند مضر است و برای بهره‌مندی از منافع آن باید برای افراد گرم مزاج زیره را در سرکه بخیسانیم و بعد مصرف کنیم.

 

قسمت‌ مورد استفاده‌ داروي‌ زيره‌ سياه‌ ميوه‌ آن‌ است‌ که‌ در تيره‌ ماه‌ سال‌ دوم‌ باقطع‌ کامل‌ گياه‌ صورت‌ مي‌گيرد و مي‌گذارند تا برسد.نام‌هاي‌ رايج‌ زيره سياه :زيره‌، زيره‌ رومي‌، زيره کرماني‌، شاه‌زيره‌، کرويا، کمون‌ رومي‌،قرنباد.زيره‌ سياه‌ گياهي‌ است‌ دوساله‌ که‌ ارتفاع‌ آن‌ به‌ 30 تا 80 سانتيمتر مي‌رسد، ريشه‌اش‌ راست‌ و دوکي‌ شکل‌ و گوشت‌دار و ساقه‌اش‌ بي‌کرک‌ و شفاف‌ است‌ و برگ هايش‌ به‌ رنگ‌ سبز و در قسمت‌ فوقاني‌ ساقه‌ داراي‌ دمبرگ‌ کوتاهي‌ است‌ که‌انتهاي‌ آن‌ به‌صورت‌ غلافي‌ ساقه‌ را فرامي‌گيرد، گل‌ آذين‌ آن‌ چتر مرکب‌ و گل هايش‌ کوچک‌ و سفيد رنگ‌ است‌ و ميوه‌اش‌ بيضي‌ شکل‌ به‌ رنگ‌ قهوه‌اي‌ تيره‌ يا مايل‌ به‌ زردو شفاف‌ است‌ و زيره در کرمان بيشترين سطح کشت را دارد.ترکيبات شيميايی زیره سیاهزيره‌ سياه‌ حاوي‌ تانن‌، موم‌، مواد رزيني‌، يک‌ روغن‌ ثابت‌ سبزرنگ‌، موسيلاژ، مواد قندي‌، مواد ازته‌ و اسانس‌ که‌ شامل‌ دي‌هيدروکاروئول‌، نوعي‌ ترپن‌ به‌نام‌کارون‌ و دونوع‌ ستن‌ مي‌باشد.

قسمت‌ مورد استفاده‌ داروي‌ زيره‌ سياه‌ ميوه‌ آن‌ است‌ که‌ در تيره‌ ماه‌ سال‌ دوم‌ باقطع‌ کامل‌ گياه‌ صورت‌ مي‌گيرد و مي‌گذارند تا برسد.خواص‌ و اثرات‌ دارويی زیره سیاهطبع‌ زيره‌ سياه‌ خيلي‌ گرم‌ و خشک‌ است‌.

زيره‌ سياه‌ داراي‌ خواص‌ مدر، بادشکن‌، مقوي‌، زيادکننده‌ شير، قاعده‌آور، نيرودهنده‌، ضد کرم‌، هضم‌ کننده‌، ضد تشنج‌، قابض‌، معرق‌، مقوي‌ معده‌، قاطع‌ اسپرم‌ است‌.زيره‌ سياه‌ در موارد بلع‌ هوا، نفخ‌ شکم‌، برطرف‌ کردن‌ سوءهاضمه‌، تسهيل‌ هضم‌ غذا، دل‌ پيچه‌ کودکان‌، انگل‌ معده‌ و روده‌، دفع‌ بادهاي‌ کليه‌ و مثانه‌، تنگي ‌نفس‌، خفقان‌ سرد، سکسکه‌ نفخي‌، استسقاء به‌کار مي‌رود.زيره‌ سیاه يک‌ داروي‌ سنتي‌ براي‌ رفع‌ سوءهاضمه‌ خصوصاً نفخ‌ شکم‌ است‌.

خوردن‌ زيره‌ سیاه يا روغن‌ آن‌ در رفع‌ سوءهاضمه‌ و دل‌ دردهاي‌ کودکان‌ مفيد است‌.

زيره‌ سیاه داراي‌ خاصيت‌ ضدگرفتگي‌ دارد و براي‌ رفع‌ گرفتگي‌هاي‌ دوران‌ قاعدگي‌مفيد است‌.مقوي‌ بدن‌ و چاق‌ کننده‌ است‌. معده‌ را گرم‌ و تقويت‌ مي‌کند و کرم‌ تنيا را دفع‌مي‌کند. و اثر قابل‌ ملاحظه‌اي‌ در جلوگيري‌ از ايجاد بادهاي‌ اضافي‌ در روده‌ و درمان‌اسهال‌ دارد.دم‌ کرده‌ يک‌ قاشق‌ مرباخوري‌ ميوه‌ له‌ شده‌ زيره‌ سياه‌ در نيم‌ ليتر آب‌ جوش‌براي‌ تنبلي‌ اعمال‌ گوارشي‌ 2 ـ 1 گرم‌ ، بي‌اشتهايي‌، باد يا درد روده‌ مصرف‌ مي‌شود و دانه‌ زيره‌ را يا مي‌جوند و يا از گرد گياه‌ مخلوطي‌ در آب‌ ميل‌ مي‌نمايند.مصرف دم کرده زيره سياه و يا جويدن آن در رفع و کاهش دردهاي ناشي از قاعدگي، دردهاي روده وبي اشتهايي بسيار مؤثر است،مصرف زيره سياه يا روغن آن در رفع سوء هاضمه و دل دردهاي کودکان و تنگي نفس نيز، کاربرد فراواني دارد، دم کرده زيره سياه همراه با گياه اوجي در رفع اسهال، نفخ و سندرم تحريک پذيري روده مفيد است. اين گياه داراي خواص ضد عفوني کنندگي، ضد کرم، ‌ضد تشنج و شل کننده عضلات بوده و مقوي و نيروبخش است؛ بنابراين مصرف آن به افراد داراي مشکلات مذکور توصيه مي شود.

منبع:tabnak.ir


در این مطلب انواع زیره ، عرق زیره ، خواص زیره سبز ، خواص زیره سیاه آماده شده است

 

زیره در دو نوع  سبز و سیاه موجود است، که اگرچه ویژگی‌های تغذیه‌ای نسبتا مشابهی دارند اما دارای تفاوت‌هایی هم می باشند.  دو نوع زیره با نام‌های زیره سیاه و زیره سبز می‌شناسیم که نوع سیاه آن با نام‌های زیره کرمانی و زیره کوهی و نوع سبز آن به نام کراویه معروف است.

زیره سبز را با رنگ سبز روشن و زیره سیاه را با رنگ سیاه می‌شناسند. زیره سیاه، باریک‌تر و عطر بیشتری دارد اما زیره سبز حجیم‌تر و عطر کمتری دارد.

 

طبع‌ زيره‌ سياه‌ خيلي‌ گرم‌ و خشک‌ است‌. زيره‌ سياه‌ داراي‌ خواص‌ مدر، بادشکن‌، مقوي‌، زيادکننده‌ شير، قاعده‌آور، نيرودهنده‌، ضد کرم‌، هضم‌ کننده‌، ضد تشنج‌، قابض‌، معرق‌، مقوي‌ معده‌، قاطع‌ اسپرم‌ است‌.

زيره‌ سياه‌ در موارد بلع‌ هوا، نفخ‌ شکم‌، برطرف‌ کردن‌ سوءهاضمه‌، تسهيل‌ هضم‌ غذا، دل‌ پيچه‌ کودکان‌، انگل‌ معده‌ و روده‌، دفع‌ بادهاي‌ کليه‌ و مثانه‌، تنگي ‌نفس‌، خفقان‌ سرد، سکسکه‌ نفخي‌، استسقاء به‌کار مي‌رود.

زيره‌ يک‌ داروي‌ سنتي‌ براي‌ رفع‌ سوءهاضمه‌ خصوصاً نفخ‌ شکم‌ است‌. خوردن‌ زيره‌ يا روغن‌ آن‌ در رفع‌ سوءهاضمه‌ و دل‌ دردهاي‌ کودکان‌ مفيد است‌. زيره‌ داراي‌ خاصيت‌ ضدگرفتگي‌ دارد و براي‌ رفع‌ گرفتگي‌هاي‌ دوران‌ قاعدگي‌مفيد است‌.

مقوي‌ بدن‌ و چاق‌ کننده‌ است‌. معده‌ را گرم‌ و تقويت‌ مي‌کند و کرم‌ تنيا را دفع‌مي‌کند. و اثر قابل‌ ملاحظه‌اي‌ در جلوگيري‌ از ايجاد بادهاي‌ اضافي‌ در روده‌ و درمان‌اسهال‌ دارد.

دم‌ کرده‌ يک‌ قاشق‌ مرباخوري‌ ميوه‌ له‌ شده‌ زيره‌ سياه‌ در نيم‌ ليتر آب‌ جوش‌براي‌ تنبلي‌ اعمال‌ گوارشي‌، بي‌اشتهايي‌، باد يا درد روده‌ مصرف‌ مي‌شود و دانه‌ زيره‌ را يا مي‌جوند و يا از گرد گياه‌ مخلوطي‌ در آب‌ ميل‌ مي‌نمايند. مصرف دم کرده زيره سياه و يا جويدن آن در رفع و کاهش دردهاي ناشي از قاعدگي، دردهاي روده وبي اشتهايي بسيار مؤثر است.

 

دیگر خواص‌ و اثرات‌ دارويی زیره سیاه

زيره‌ سياه‌ داراي‌ خواص‌ مدر، بادشکن‌، مقوي‌، زيادکننده‌ شير، قاعده‌آور، نيرودهنده‌، ضد کرم‌، هضم‌ کننده‌، ضد تشنج‌، قابض‌، معرق‌، مقوي‌ معده‌، قاطع‌ اسپرم‌ است‌.

زيره‌ سياه‌ در موارد بلع‌ هوا، نفخ‌ شکم‌، برطرف‌ کردن‌ سوءهاضمه‌، تسهيل‌ هضم‌ غذا، دل‌ پيچه‌ کودکان‌، انگل‌ معده‌ و روده‌، دفع‌ بادهاي‌ کليه‌ و مثانه‌، تنگي ‌نفس‌، خفقان‌ سرد، سکسکه‌ نفخي‌، استسقاء به‌کار مي‌رود.

زيره‌ سیاه يک‌ داروي‌ سنتي‌ براي‌ رفع‌ سوءهاضمه‌ خصوصاً نفخ‌ شکم‌ است‌.
خوردن‌ زيره‌ سیاه يا روغن‌ آن‌ در رفع‌ سوءهاضمه‌ و دل‌ دردهاي‌ کودکان‌ مفيد است‌.
زيره‌ سیاه داراي‌ خاصيت‌ ضدگرفتگي‌ دارد و براي‌ رفع‌ گرفتگي‌هاي‌ دوران‌ قاعدگي‌مفيد است‌.

مقوي‌ بدن‌ و چاق‌ کننده‌ است‌. معده‌ را گرم‌ و تقويت‌ مي‌کند و کرم‌ تنيا را دفع‌مي‌کند. و اثر قابل‌ ملاحظه‌اي‌ در جلوگيري‌ از ايجاد بادهاي‌ اضافي‌ در روده‌ و درمان‌اسهال‌ دارد.

دم‌ کرده‌ يک‌ قاشق‌ مرباخوري‌ ميوه‌ له‌ شده‌ زيره‌ سياه‌ در نيم‌ ليتر آب‌ جوش‌براي‌ تنبلي‌ اعمال‌ گوارشي‌ 2 ـ 1 گرم‌ ، بي‌اشتهايي‌، باد يا درد روده‌ مصرف‌ مي‌شود و دانه‌ زيره‌ را يا مي‌جوند و يا از گرد گياه‌ مخلوطي‌ در آب‌ ميل‌ مي‌نمايند.

مصرف دم کرده زيره سياه و يا جويدن آن در رفع و کاهش دردهاي ناشي از قاعدگي، دردهاي روده وبي اشتهايي بسيار مؤثر است،مصرف زيره سياه يا روغن آن در رفع سوء هاضمه و دل دردهاي کودکان و تنگي نفس نيز، کاربرد فراواني دارد، دم کرده زيره سياه همراه با گياه اوجي در رفع اسهال، نفخ و سندرم تحريک پذيري روده مفيد است. اين گياه داراي خواص ضد عفوني کنندگي، ضد کرم، ‌ضد تشنج و شل کننده عضلات بوده و مقوي و نيروبخش است؛ بنابراين مصرف آن به افراد داراي مشکلات مذکور توصيه مي شود.

1) قابض و خشک کننده است

2)ضد تشنج است

3)برای برطرف کردن بیماری صرع مفید است

4)در دفع گاز معده موثر است

5)قاعده آور است

6)عرق آور است

7)برای رفع برونشیت از دم کرده زیره استفاده کنید

8)برای برطرف کردن سوءهاضمه مفید است

9)ترشحات زنانگی را برطرف می کند

10)برای تحریک اشتها زیره سبزه را با سرکه و آب مخلوط کرده و قبل از غذا بخورید

11)برای برطرف کردن قطره قطره ادرار کردن زیره را تفت داده و سرخ کنید سپس با آب بخورید .

12)برای رفع نفخ روده و معده می توانید دم کرده زیره را تنقیه کنید

13)برای التیام زخم چشم ، دانه های له شده زیره سبز را در آب برنج خام خیس کرده و سپس مایع بدست آمده را قطره قطره روی زخم چشم بریزید.

14)هنگامیکه اطفال شیر خوار دل درد دارند و نفخ در شکم شان پیچیده چند قطره اسانس زیره را با روغن بادام مخلوط کرده و با آن شکم آنها را ماساژ دهید .

15)و بالاخره زیره را در غذاهایی که نفاخ هستند مخصوصا حبوبات استفاده کنید .

 

دم کرده زیره : مقدر 5 گرم زیره را در یک لیتر آب جوش ریخته و بمدت 10 دقیقه دم کنید .

مخلوط با عسل : گرد زیره را به مقدر یک گرم عسل مخلوط کرده و استفاده کنید .

 

زیره ی سبز جزء اصلی پودرهای کاری و چیلی است و به عنوان طعم دهنده در محصولات غذایی – تجاری متنوعی به کار می رود. روغن این گیاه از طریق تقطیر با بخار آب، برای مزه دار کردن نوشیدنی ها، دسرها و چاشنی ها مصرف می شود و همچنین جزء معطر کرم ها، لوسیون ها و عطریات است.

زیره ی سبز همیشه یک ادویه ی غیرسمی و خوراکی بوده است. در عین حال ممکن است بعضی افراد به آن حساسیت داشته باشند.

سقط کننده، ضد درد، بی حس کننده، ضد کرم، ضد چسبندگی پلاکت ها، ضد باکتری، ضد سم، ضد صفرا، ضد باروری، ضد التهاب، ضد اکسیدان، ضد عفونی کننده، ضد اسپاسم، ضد تومور، تقویت کننده ی قوای جنسی، قابض، ضد نفخ، ضد احتقان، معرق، هضم کننده ی غذا، ادرار آور، شیرافزا، دارای خاصیت استروژنی، قارچ کش، لاروکش، فتودرماتیتیک، محرک، تقویت کننده ی معده، تقویت کننده ی رحم و التیام دهنده ی زخم.

جنس، گونه، نوع اسانس و ترکیبات گیاه زیره ی سبز با زیره ی سیاه کاملاً متفاوت است و اثرات دارویی آن ها نیز در بعضی موارد تفاوت دارد؛ به همین دلیل میزان مصرف آن ها نیز متفاوت خواهد بود. مقدار مصرف زیره ی سیاه، که در بسیاری از غذاها مصرف می شود، می تواند ده برابر زیره ی سبز باشد.

 

هضم کننده غذا و از بین
برنده رطوبت معده، لاغر‌کننده‌
ادرار آور ، مفید جهت اسهال
رطوبتی و محلل بادهای مضر
در بدن‌، رفع ناراحتی روده

 

قبل از غذا یک استکان مصرف شود

 

هضم‌کننده غذا و از بین برنده
رطوبت معده، لاغرکننده
ادرار آور، مفید جهت اسهال
رطوبتی و محلل بادهای مضر
در بدن، چربی سوز، شیرافزا

 

قبل از غذا یک استکان مصرف شود

سرمقالهپرونده نوروزخطر ناراحتی‌های گوارشی در نوروزایده‌های سبزه عید با بذرهای دور ریختنیشاهدانه، شاهکاری از دل طبیعتبیماری به نام بوسهلیست سیاه خوراکی‌های بارداری        زیبایی، چه میـوه‌ای؟چه ویتـامینی؟وقتی ویتامین نداریمنگاهی به فـرآیند تـولید لـواشک وآلـوچهاستاندارهای غنی‌سـازی پیـتزااز سیـرتا پیاز سبـزی‌های کوهیاینفوگرافی: 10 غذایی که باید ارگانیک خریداری شوندبخوانید و سالم باشیدآشپزخانه غذا (شماره 120)جوانه غذا (ویژه کودکان)فهرست مطالب شماره 120

 

 

 

www.medmags.com

 

 

 

برگ هاییکه در قاعده ی گیاه قرار دارند، دارای دم برگ کوتاه و غلاف مانند هستند. گل هایاین گیاه، کوچک، سفید و گاهی صورتی، به صورت مجتمع چتر مرکب هستند. میوههای زیره، کشیده و نوک تیز، به طول تا 6 میلی متر و به رنگ قهوه ای و گاهی قهوه ایشکلاتی یا مایل به زرد می باشند. تمام قسمت های گیاه به ویژه میوه ها، دارای بویخوب و معطر هستند. قسمت مورد استفاده ی زیره، میوه های آن است که به طور مستقیم ازآن و یا از اسانس آن، استفاده های بسیار زیاد به عمل می آید

دانه‌ای معطر و ضدنفخ است که در آشپزی و پزشکی کاربرد دارد ودر دو نوع زیره سبز (Cumin) یا کراویه و زیره سیاه (Caraway) وجود دارد که دومی به زیرهکرمانی ،زیره کوهی و زیره ایرانی معروف است.

برخی زیره سبز را با رنگ‌های سیاه خوراکی آغشته می‌کنند وحرارت می‌دهند و به جای زیره سیاه می‌فروشند که با قرار دادن این دانه‌ها در آبگرم کمی رنگ خود را پس می‌دهند و ضمنا حجیم بودن و عطر کم‌شان حکایت از تقلبی بودنآنها می باشد

                        زیره سیاه ،ترکیبات و اثرات

زیره سیاه ترکیباتی متفاوت از زیره سبز دارد. ترکیباتیمانند کاروتن و لیمونن در اسانس حاصل از آن، عامل اصلی تفکیک این دو نوع زیره میباشد، بنابراین خاصیت آنها نیز متفاوت است.

دانه به صورت خودرو در افغانستان، ایران، ازبکستان، تاجیکستان، ترکیه، مراکش، مصر، هند، کوبا، سوریه، مکزیک و شیلی رشد می‌کند. این دانه در فلسطین به صورت خودرو رشدنمی‌کند اما در زمان گذشته در آنجا زراعت می‌گردید.

گیاه آن شبیه بوته هویج است برگ‌هایش ۲۰ الی ۳۰ سانتی متر وارتفاع گیاه حدود ۵۰ سانتی متر است. میوه آن(که به اشتباه دانه گفته می‌شود) به اندازه دو میلی متر وهلالی شکل و دارای ۵ خط برجسته‌است. بیشترین زیره در ایران، در شهر کرمان رشد می‌کند.

جویدن مقداری زیره برای از بین بردن بوی بد دهان، بوی سیر و بوی پیاز بسیار مفید است

از زیره استفاده‌های مختلف غذایی، دارویی و آرایشی بهداشتیمی کنند. هردو نوع زیره حاوی پتاسیم، فسفر، منیزیم، کلسیم و سدیم هستند و مقدارقابل توجهی آهن و کمی هم روی، سرب، منگنز و سلنیوم می باشند. زیره سرشار ازویتامین A، ویتامین‌های C، ‌E، B۶ و ریبوفلاوین است. زیره دارای کالری نیز می باشد و۱۰۰ گرم از آن ۳۷۰ کیلوکالری انرژی دارد. البته هیچ کس به یک‌باره این مقدار زیرهرا نمی‌‌خورد تا نتیجه‌اش چاقی باشد.زیره ی سیاه حدود 7-3 درصد اسانس دارد. بیش تر اوقات دانه ها را قبلاز رسیدن کامل، برداشت می کنند که در این صورت، دارای درصد بالایی اسانس خواهندبود. ماده ی اصلی اسانس، کارون(CARVONE) است که تا 65 درصد اسانس راتشکیل می دهد

لیمونن،ماده ی مهم دیگر اسانس می باشد که تا 50 درصد اسانس را ممکن است تشیکل دهد.ترکیبات دیگر، شامل 20 -10 درصد روغن ثابت، 20 درصد پروتئین، 20 درصد قندها ومقداری فلاوونویید هستند

زیره‌ سیاه‌ حاوی‌ تانن‌، موم‌، مواد رزینی‌، یک‌ روغن‌ ثابت‌ سبزرنگ‌،موسیلاژ،مواد قندی‌، مواد ازته‌ و اسانس‌ که‌ شامل‌ دی‌هیدروکاروئول‌، نوعی‌ ترپن‌به‌نام‌کارون‌ و دونوع‌ ستن‌ می‌باشد.

مهمترین اثرات گزارش شده از زیره سیاه تا کنون عبارت اند از: ضد کرم، ضد کم خونی، ضدباکتری، ضد سرطان، ضد حساسیت(آنتی هیستامین)، ضد التهاب، ضد قارچ، ضد عفونی کننده،ضد اسپاسم، ضد نفخ، قاعده آور، خلط آور، شیرافزا، محرک، مقوی معده و کرم کُشقاطع‌اسپرم‌

یکی از مصارف مهم زیره، به عنوان چاشنی و ادویه در صنایع غذایی است

از زیره سبز برای معطر ساختننان، پنیر، برنج دم‌کرده و همچنین تهیه بعضی از نوشیدنی‌ها استفاده می‌شود

زیره سبز به صورت گرد به مقدار2 گرم در روز، دم‌کرده 2 تا 4 گرم، میوه گیاه و تنتور افشره مصرف می‌شود.

زیره طبیعتی گرم وخشک دارد و برطرف کننده نفخ غذا است. زیره سبز از ادویه‌های بسیار قدیمی و پرمصرفدر صنایع غذایی بوده و به علت داشتن اسانس ملایم، گرم و خوش‌بو، به طور مستقیم دربسیاری از غذاها مصرف می‌شود. از آن در تهیه نان‌های محلی و اخیرا صنعتی نیزاستفاده می‌کنند و همچنین آن را برای نگه‌داری انواع کنسروها و گوشت‌های ق وسفید به کار می‌برند. زیره سبز قدرت مقابله با انواع آلودگی‌های باکتریایی و قارچیرا هم دارد و برای همین در صنایع غذایی مورد استفاده فراوان قرار می‌گیرد. اینویژگی به اضافه خاصیت معطر بودن باعث شده که زیره سبز به عنوان ادویه در تهیه سس‌هایمخصوص انواع گوشت‌های سفید و ق و نیز در تهیه سُس‌های تند برای گوشت‌های قاستفاده گردد. زیره سبز همچنین نقش موثری در تأمین عطر و طعم ملایم در صنایعشیرینی پزی دارد و پودر و اسانس آن در این صنعت مصرف می گردد. در صنایع دارویی،اسانس زیره سبز و یا عرق‌زیره سبز کاربرد وسیعی دارد و به‌عنوان ضداسپاسم، ضدنفخ،کمک‌کننده هضم غذا در اشکال مختلف دارویی در دسترس همه قرار گرفته است.

همچنین زیره ادویه‌بسیار مناسبی برای هضم غذا، سم‌زدایی از بدن، کاهش خطر ابتلا به سرطان‌های گوارشیو کبد است. زیره همچنین می‌تواند مشکلاتی مانند اسهال، تهوع و کسالت صبحگاهی وسرماخوردگی را درمان نماید. همچنین اگر در اثر بیماری یا به هردلیل دیگری دچار ضعفشده باشید، جوشانده زیره، نوشیدنی مناسبی برای تقویت شما خواهد بود.

از باورهای رایج بین مردم این است که عرق‌زیره در لاغریموثراست اما «اثر عرق‌زیره در کاهش وزن به اثبات نرسیده است؛ و البته هیچ ضرری همندارد.» یعنی شما می‌توانید با خیال نسبتا راحت عرق‌زیره بخورید اما باید مراقبباشید که در مصرف این گیاه معطر زیاده‌روی نکنید زیرا بیشتر از یک گرم از این گیاه(۱۵ دانه زیره در روز) توصیه نمی‌شود. همچنین افرادی که به اسانس‌های گیاهی حساسیتدارند باید در استفاده از زیره احتیاط کنند و برای مصرف آن با متخصص مشورت نمایند.

ایندانه‌ها همچنین سرشار از آهنبوده و مصرف آن برای مبتلایان به کم خونی و نیز مادران باردار و شیرده توصیه می‌شودچرا که بدن این گروه‌ از افراد نسبت به دیگران به آهن بیشتری نیاز دارد

دانه‌هایزیره ضدعفونی‌کننده‌های قوی هستند و برای درمان سرماخوردگی‌های معمولی

. مفید هستند زیره از سرفه پیشگیری کرده وبرای سیستم تنفسی بدن نیز مفید است. این دانه از آن جا که طبع گرمی دارد از تجمعمخاط در مجاری تنفسی جلوگیری می‌کند.

برایمقابله با علائم سرماخوردگی می‌توانید معجون دانه زیره با آب تهیه کرده و آن راجرعه جرعه بنوشید

برایآماده کردن این معجون کافی است یک مشت دانه زیره در آب در حال جوش بریزید و مدتیآن را بجوشانید. نوشیدن این مایع باعث درمان سرماخوردگی و رفع مشکلات گوارشی می‌شود.

دانهزیره همچنین موجب تحریک ترشح آنزیم‌هایی در غده پانکراس (لوزالمعده) می‌شود که بهنوبه خود به جذب ریز‌مغذی‌ها کمک می‌کند.علاوه بر این‌ها، دانه زیره قدرت کبد را در سم‌زدایی ازبدن افزایش داده و کارآیی این عضو حیاتی را بهبود می‌بخشد

زیره سبز همچنین برای بیماران دیابتی مفید است. به طوری که درمطالعاتی که روی حیوانات انجام گرفت، ثابت شده که مکمل‌های حاوی زیره سبز، بیش ازداروی گلی ‌بن‌کلامید در درمان دیابت شیرین مؤثر هستند.. تحقیقات انجام‌شده روی این گیاه، اثرات آنرا بر کاهش چربی خون و آنتی‌اکسیدان بودن آن را ثابت کرده است

                             زیره ی سبز وخواص آن

Cuminum cyminum

زیره ی سبز گیاهی استبوته ای و علفی به ارتفاع حداکثر نیم متر. ساقه ی این گیاه راست و دارای انشعاباتدوتایی است. ریشه ی آن باریک و بلند و به رنگ سفید است.

برگ ها به خاطرتقسیمات و بریدگی های زیادی باریک و نخی شکل هستند و به صورت متناوب بر روی ساقهقرار گرفته اند. گل ها کوچک به رنگ سفید و گاهی صورتی می باشند که مجموع آن ها بهصورت چتر مرکب در انتهای ساقه قرار گرفته اند

میوه ها دوکی شکل وبه طول حداکثر 6 میلی متر و عرض 1/5میلی متر می باشند که سبز کم رنگ مایل به خاکستری هستند و بوی معطری دارند.

غیر از میوه، قسمت های دیگر گیاه نیز معطر است. قسمت مورد استفاده ی این گیاه، میوه های آن است که سرشار از اسانس می باشد.

زیره ی سبز در ایران به صورت خودرو و یا کشت شده وجود دارد و مهم ترین مناطق رشد و تکثیر آن گستره ی وسیعی از استان خراسان از جمله سبزوار، نزدیک مشهد و اطراف سرخس، اطراف سمنان،اطراف تهران، اطراف دامغان و بسیاری دیگر از نواحی مستعد ایران می باشد

تاریخچه:

زیره ی سبز جزء اصلی پودرهای کاری و چیلی است و به عنوان طعم دهنده در محصولات غذایی – تجاری متنوعی به کار می رود.

روغن این گیاه ازطریق تقطیر با بخار آب، برای مزه دار کردن نوشیدنیها، دسرها و چاشنی ها مصرف می شود و همچنین جزء معطر کرم ها،لوسیون ها و عطریات است

ترکیبات مهم:

دانه های زیره ی سبزحاوی تا 5 درصد اسانس، 22 درصد چربی، تعداد زیادی اسید آمینه ی آزاد، تعدادی فلاونوئیدهای گلوکزیدی ازجمله مشتقاتی از آپی ژنین و لوتئولین است.

ترکیبات اصلی، اسانس آلدهیدی هستند که تا 60 درصد آن را تشکیل می دهند.

کومین آلدهید مهم ترین جسم اسانس زیره ی سبز است. چنانچه دانه ها پودر شوند، اسانس آن تا حدود 50درصد کاهش می یابد و در صورتی که مدت آسیاب کردن بیش از یک ساعت باشد، کاهش میزان اسانس از این هم بیشتر خواهد بود.

ترکیبات دیگر اسانس هیدروکربن های منوترپنی و سس کویی ترپنی است.

یکی از بهترین نشانه های مرغوبیت و کهنه نبودن دانه ها، وجود دو جسم کومین آلدهید و 3- پارامنتن 7- آل به مقدار قابل توجه در اسانس زیره ی سبز است

دارو شناختی و اثرات مهم:

عصاره ی اتردوپترولی زیره ی سبز خاصیت آنتی اکسیدانیخوبی دارد. گرچه کومین آلدهید خالص حتی با غلظت های بالا اثرات مهارپراکسیداسیون کبدی را نشان نداده است، ولی قدرت پاک کنندگی آنیون های سوپراکساید را دارا است.

در مطالعاتی ادویه های حاوی زیره ی سبز خاصیت ضد سرطانی را در موش نشان داده است.

اسانس زیره ی سبز و کومین آلدهید دارای اثرات قوی لاروکش و ضد باکتری می باشد. اسانس آن در غلظت های 300 تا 600 در میلیون، از رشد لاکتوباسیلوس پلانتاروم جلوگیری می کند

 

سمیت و عوارض جانبی

زیره ی سبز همیشه یک ادویه ی غیرسمی و خوراکی بوده است. در عین حال ممکن است بعضی افراد به آن حساسیت داشته باشند.

در آزمایش اسانس خالص زیره ی سبز از قسمت تراشیده شده ی پوست شکم موش به سرعت جذب و اثرات فتوتوکسیسیته ی آن مشخص شد. این اثر بیشتر به ترکیب کومین آلدهید آن نسبت داده شده است.

طریقه و میزان مصرف

مصرف هر نوبت زیره ی سبز را بین 300 تا 600 میلی گرم توصیه کرده اند که

می تواند تنها یا همراه با گیاهان دیگر و یا ادویه جات مصرف شود

این میزان معادل با 10 عدد دانه می شود. اسانس آن را می توان 0/06تا0/2 میلی لیتر دریک نوبت مصرف کرد

مهم ترین اثرات گزارش شده

سقط کننده، ضد درد، بی حس کننده، ضد کرم، ضد چسبندگی پلاکت ها، ضد باکتری، ضد سم، ضدصفرا، ضد باروری، ضد التهاب، ضد اکسیدان، ضد عفونی کننده، ضداسپاسم، ضد تومور، تقویت کننده ی قوای جنسی، قابض، ضد نفخ، ضد احتقان، معرق، هضم کننده ی غذا، ادرار آور، شیرافزا، دارای خاصیت استروژنی، قارچ کش، لاروکش، فتودرماتیتیک، محرک، تقویت کننده ی معده، تقویت کننده ی رحم و التیام دهنده ی زخم.

نکات قابل توجه

مقدار مصرف این نوع زیره نسبتاً کم است؛ به طوری که مصرف آن را در هر نوبت کمتر از 1 گرم توصیه کرده اند.

جنس، گونه، نوع اسانس و ترکیبات گیاه زیره ی سبز با زیره ی سیاه کاملاً متفاوت است و اثرات دارویی آن هانیز در بعضی موارد تفاوت دارد؛ به همین دلیل میزان مصرف آن ها نیز متفاوت خواهدبود. مقدار مصرف زیره ی سیاه، که در بسیاری از غذاها مصرف می شود، می تواند ده برابر زیره ی سبز باشد.

بوی متفاوت این دونوع زیره( سبز و سیاه ) به دلیل متفاوت بودن ترکیبات اصلی اسانس آن ها است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.