درمان حاملگي خارج رحم با دارو

درمان حاملگي خارج رحم با دارو
درمان حاملگي خارج رحم با دارو

دانشنامه فرزند: بارداری خارج از رحم یک بیماری تهدید کننده برای زندگی شما می باشد و باید سلول های در حال رشد را جهت نجات جان شما برداشت. در اکثر موارد راه صحیح درمان برای بارداری خارج از رحم جلوگیری از پارگی لوله ها و خونریزی شدید است.

در صورتی که بارداری خارج از رحم زود تشخیص داده شود از داروی متوتروکسات استفاده می شود. متوتروکسات یک داروی ضد سرطان است که به صورت وریدی تزریق می گردد و از رشد سلول ها جلوگیری می نماید و سلول های موجود را در طول زمان در بدن شما حل می کند. پس از تزریق این دارو، پزشک میزان هورمون بارداری شما را بررسی می کند و در صورت بالا باقی ماندن سطح هورمون بارداری یا hCG ممکن است پزشک تزریق یک متوتروکسات دیگر را تجویز نماید. درمان دارویی معمولا اولین انتخاب برای درمان این مشکل می باشد و آزمایش خون به مدت چند روز تا چند هفته پس از تزریق دارو، مورد پیگیری منظم قرار می گیرد. تزریق متوتروکسات معمولا در موارد زیر موثر واقع می شود:

هشدار: شما باید در این دوران از مصرف الکل، دارو های ضد التهابی غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن، آسپرین و ناپروکسن و مولتی ویتامین ها و یا مکمل هایی که حاوی اسید فولیک می باشند اجتناب ورزید. همچنین باید از نزدیکی و هر نوع فعالیت شدید خودداری ورزید. تا حدی که می توانید بهتر است در مقابل نور خورشید نیز قرار نگیرید.

در صورتی که بارداری خارج از رحمی باعث ایجاد علایم شدید، از جمله خونریزی یا بالا رفتن میزان هورمون بارداری یا hCG گردد، جراحی مورد نیاز است. پارگی لوله ها با گذر زمان احتمالا بیشتر می شود و به همین دلیل درمان دارویی نتیجه نخواهد داد. در صورتی که بارداری خارج از رحمی موجب پارگی گردد، عمل جراحی باید به صورت اورژانسی انجام گیرد. اگر شما در شرایط ثابت قرار دارید و جنین نیز به اندازه کافی کوچک است، می توان از طریق لاپاراسکوپی آن را از بین برد. در این روش با استفاده از یک لوله مجهز به دوربین بسیار کوچک و نور که از طریق یک برش کوچک بر روی شکم وارد بدن شما می شود، می توان بافت های نا به جا را حذف و لوله های فالوپ آسیب دیده را ترمیم نمود. در صورتی که لوله های فالوپ آسیب قابل توجهی پیدا کرده باشند، معمولا برداشتن آن ها ضروری است. در مواردی پس از عمل جراحی نیاز به تزریق متوتروکسات است.

مطلبی که مطالعه نمودید، پیرامون موضوع
«مشکلات بهداشتی»
واقع در بخش
«بارداری»
می‌باشد.

در ادامه مطالعه
تعدادی از مطالب
مشابه از لحاظ محتوا و موضوع را به شما پیشنهاد می‌کنیم.

درمان حاملگي خارج رحم با دارو

 

زمینه و هدف

اتیـولوژی
تقریبـاً همه موارد EP، (98%) داخل لوله فالوپ کاشتـه می‌شـونـد ولی می‌تواند داخل شکم، سرویکس، تخمـدان و کورنه رحم هم باشد. فاکتور مشترک در EP وجود پاتولوژی در لوله است که می‌تواند به‌دلیل جراحی لوله، عفونت لگن، EP قبلی و مواجهه با دی‌اتیل استیل بسترول ((DES باشد. یک سوم حاملگی‌های به‌دنبال استریلیزاسیون به EP منجر می‌شوند که 10% کل EP را در بر می‌گیـرد. به‌علاوه یک سوم حاملگی‌ها پس از EP مجـدداً در خارج رحم کاشتـه می‌شونـد. سایر فاکتورهای خطر سابقه نازایی، انجام ART، جراحی شکمی و لگنی و مصرف سیگار است.
تشخیص: روش مرسوم تشخیص براساس علایم کلینیکی و نشانه‌های فیزیکی پارگی لوله بوده است ولی اگر EP قبل از پارگی تشخیص داده شود می‌توان درمان کنسرواتیو نمود که با اندازه‌گیری سریال hCG و سونوگرافی سریال EP را قبل از پارگی تشخیص داد. حداقل 2/1 زنانی‌که مبتلا به EP می‌شوند هیچ فاکتور خطری ندارند و تشخیص اولیه بر اساس شک به وقوع EP است. هر زن در سن باروری با خونریزی واژینال و درد باید برای حاملگی اسکرین شود. سونوگرافی ترانس واژینال برای رویت حاملگی داخل رحم و خارج رحم به‌کار می‌رود ولی ممکن است اصلاً تشخیص دهنده نباشد که باید تکرار شود. سن دقیق حاملگی بهتر از میزان hCG وقتی حاملگی داخل رحم باید دیده شود کمک می‌کند برای مثال در موارد حاملگی با تحریک تخمک‌گذاری و انتقال جنین اگر تا 24 روز و بیشتر ساک داخل رحم دیده نشود شک به EP کنید در غیر این‌صورت سطح سرمی hCG برای تفسیر سونوگرافی تشخیص داده نشده به‌کار می‌رود که معمولاً وقتی hCG به mIU/ml2000-1500 رسید باید ساک داخل رحمی دیده شود. تشخیص  حاملگی داخل رحم معمولاً EP را رد می‌کند ولی به هر حال حاملگی هتروتوپیک که با استفاده از ART افزایش می‌یابد و در برخی گزارشات به 1% می‌رسد را باید در نظر داشت. اگر سطح hCG بیشتر از mIU/ml) Discriminatory zone2000 -1500) بوده و سونوگرافی ترانس واژینال کمکی نکند احتمال EP وجود دارد  ولی به هر حال حاملگی های چندقلو میزان بالاتر hCG دارند که ممکن است به mIU/ml2000 قبل از رویت ساک هم برسند بنابراین اگر احتمال حاملگی دوقلویی باشد باید سطح hCG دوباره بررسی شود. پروژسترون سرم می‌تواند تشخیص EP تایید کند که مستقل از سطح hCG است ولی سطح غیر طبیعی پروژسترون نمی‌تواند محل حاملگی غیر طبیعی را تشخیص دهد. میزان پروژسترون کمتر از ng/ml5 دارای specificity صددرصد در تایید حاملگی غیر طبیعی است و سطح پروژسترون بیشتر از ng/ml20 معمولاً دال بر حاملگی طبیعی داخل رحم و سطوح بین ng/ml20-5 بینابینی است که بیشتر حاملگی‌های EP دارای سطح پروژسترون ng/ml20-10 دارند که استفاده کلینیکی پروژسترون را محدود می‌کند. در صورت عدم تشخیص سونوگرافی و سطح پروژسترون کم باید hCG اندازه‌گیری شود که افزایش کمتر از 53% به مدت 48 ساعت دال بر حاملگی غیرطبیعی است (حساسیت99%). نمونه‌گیری آندومتر می‌تواند در افتراق  EPیاIUP  با تایید پرزهای کوریونیک کمک کننده باشد. در بیماری که از نظر کلینیکی stable است سونوگرافی ترانس واژینال وقتی به hCG به حد زون تشخیصی رسید (DZ) باید تکرار شود.

Methotrexate
متوترکسیت به‌طور فعال پرولیفراسیون را در مغز استخوان ،مخاط دهان و ریه و مخاط روده و اپی‌تلیوم تنفسی و سلول‌های تروفوبلاست بدخیم مختل می‌کند برای اولین بار در 1956 برای درمان GTN و در سال 1982 برای درمان طبی EP به‌کار رفته است. موفقیت کلی درمان سیستمیک EP در مطالعات مشاهده‌ای 2/71 درصد الی 2/94 درصد بوده است موفقیت بسته به نوع رژیم درمانی، سن حاملگی و سطح hCG فرق می‌کند یک مطالعه مروری سیستماتیک میزان شکست 2/14 درصد یا بیشتر را برای رژیم Single-dose وقتی سطح hCG>5000 mIU/ml باشد در مقایسه با شکست 7/3 درصد وقتی کمتر از 5000 بود گزارش کرد بنابراین اگر سطح hCG>5000 باشد. دوزهای متعدد مناسب است.

توصیـه‌ها و ملاحظـات کلینیـکی
چـه کسانـی کاندیـد درمـان متوترکسیـت هستـند؟
بیماران با EP تایید شده یا شک قوی به آن و از نظر همودینامیکstable، کاندید درمان MTX هستند بیماران کاندید درمان طبی باید قادر به قبول پی‌گیری و بررسی باشند.   MTX نباید در مواردی‌که اختلالات خونی و بیماری معدی روده‌ای و تنفسی دارند استفاده شود. زیرا روی مغز استخوان و مخاط دستگاه گوارشی و اپی‌تلیوم تنفسی تاثیر می‌گذارد برای کبد نیز این دارو توکسیک بوده و به‌دلیل این‌که از کلیه دفع می‌شود نباید در افراد با بیماری کبدی و کلیوی به‌کار رود. قبل از تجویز آن باید سطح کراتینین، آنزیم های کبدی چک شود آنمی، لکوپنی و ترمبوسیتوپنی نباید وجود داشته باشد و تست‌های آزمایشگاهی باید یک هفته پس از تجویز MTX چک شود.

چگونـه MTX در درمـان EP مصـرف شـود؟
سه نوع پروتوکل وجود دارد.
1. Single dose 2. Two dose 3. Fixed multidose
(50mg/m2) single dose ساده‌ترین روش و بنابر بعضی نظرها باندازه رژیم مولتی دوز موثر است و احتیاج به فولینیک اسید جهت رفع عوارض جانبی ندارد به هرحال متاآنالیز جدید نشان داده که رژیم موثرتر مخصوصاً در درمان حاملگی EP پیشرفته تر و با فعالیت قلبی مناسب تر است یک مطالعه آینده نگر رژیم دو دوزی را 87 درصد رضایت‌بخش بیشتر و عوارض جانبی کمتر نشان داد. متوترکسیت همچنین می‌تواند پس از دوران جراحی EP استفاده شود. شکست درمانی (EP مداوم) از 11-2% پس از لاپارتومی و سالپنگوستومی و از 20-5% پس از سالپنگوستومی گزارش می‌شود. EP مداوم پس از سالپنگوستومی که با اندازه‌گیری HCG مشخص می‌شود و با درمان Single dose MTX از بین می‌رود در یک RCT تجویز یک دوز MTX بلافاصله پس از لاپاراسکپی و سالپنگوستومی شانس EP مداوم بعدی را از بین می‌برد. با این‌که بیماری زنان با MTX جلوگیری از EP مداوم می‌شود به هرحال کنترل با HCG ممکن است موثرتر باشد.

چـه اقدامـی پس از درمـانMTX لازم اسـت؟
با درمان طبی EP و یا درمان جراحی کنسرواتیو کلیه زنان تا از بین رفتن فعالیت تروفوپلاستی احتیاج به کنترل دقیق hCG دارند. میزان hCG ممکن است در ابتدا به سطح بالاتر از قبل از درمان برسد ولی پس از آن به سطح غیر حاملگی می‌رسد. اگر سطح hCG حداقل 15% از روز 7-4 کاهش نیابد، شکست درمانی محسوب می‌شود که در اینصورت دوز اضافی MTX و یا مداخله جراحی لازم است.

عـوارض جـانبـی MTX
عوارض MTX بستگی به دوز و مدت درمان دارد. تهوع، استفراغ و استوماسیت شایع هستند بیماران نباید مصرف الکل و NSAID داشته باشند. افزایش آنزیم‌های کبدی معمولاً با دوزهای متعدد دیده می‌شود و پس از قطع درمان یا افزایش دوز فولینیک اسید از بین می رود، آلوپسی عارضه نادر در دوزهای درمانی EP است در مدت درمان بیماران باید تب و یا علایم تنفسی به‌دلیل احتمال Pneumonitis را اطلاع دهند. در طول درمان پیدایش دردشکمی 3-2 روز پس از دارو به‌دلیل اثرات سیتوتوکسیک دارو و ایجاد سقط لوله ای غیرعادی نیست. در غیاب علایم و نشانه‌های پارگی لوله و خون داخل شکم این درد با درمان انتظاری و چک کردن هموگلوبین و سونوگرافی ترانس واژینال از نظر وجود خون داخل شکم برطرف می‌شود.
مشـاوره زنـان در مـورد اثـرات زودرس و دراز مـدت MTX
بیماران تحت درمان طبی باید راجع به عوارض دارو و محدودیت حرکت و احتمال پارگی لوله‌ای آگاهی پیدا کنند. بیماران باید راجع به علایم و نشانه‌های پارگی لوله و نیاز به مراجعه فوری آگاه شوند و از مصرف الکل، مکمل اسیدفولیک، NSAID و مجاورت با نور آفتاب و مقاربت و فعالیت فیزیکی شدید بپرهیزید MTX سبب ایجاد ناهنجاری‌های مادرزادی در نسل بعدی نمی‌شود. در مقایسه با لاپاراسکوپی حفظ لوله درمان با MTX هیچ اختلافی در حفظ لوله، بازبودن لوله و EP مجددیا حاملگی‌های آینده دیده نشده است

آیـا جایـی بـرای درمـان انتظـاری EP وجـود دارد؟
تشخیص این‌که کدام بیمار بهبود خودبخود و کدام بیمار مداخله فعال نیاز دارد مشکل است. بیماران کاندید درمان انتظاری باید خطرات پارگی لوله و خونریزی داخل شکمی را بپذیرند. آن‌ها باید بدون علامت بوده و کاهش سطح hCG داشته باشند. به‌طور کلی بیماران با حاملگی لوله در مراحل اولیه و سطح کم hCG کاندید درمان انتظاری هستند تقریباً 30-20% موارد EP سطح hCG پایین رونده دارند.
اگر سطح اولیه hCG کمتر از 200 باشد 88% بیماران بهبود خودبه‌خودی خواهد داشت دلایل برای کنار گذاشتن درمان انتظاری شامل افزایش درد بیمار، عدم کاهش سطح hCG و پارگی لوله و خونریزی داخل شکمی است.
خلاصـه توصیـه‌ها و نتیجـه‌گیـری درمـان طبـی:
توصیه‌های (Level A)
RCT ها فرقی در میزان حفظ لوله، بازبودن لوله، عود EP و حاملگی بعدی در درمان طبی EP و جراحی کنسرواتیو لاپاراسکپی نشان ندادند.
توصیـه‌هـای (Level B)
افزایش hCG کمتر از 53% در مدت 48 ساعت دال بر حاملگی غیرطبیعی است.
با سطح HCG≥5000 mIU/ml رژیم دوزهای متعدد مناسب است.
MTX در زنان با EP ثابت شده یا شک قوی آن و Stable و توده پاره نشده بکار می رود.
عدم کاهش hCG حداقل 15% از روز 4 تا 7 پس از درمان، شکست درمانی محسوب شده و نیاز به دوز اضافی با درمان جراحی دارد.
پس از درمان با MTX باید سطح hCG تا رسیدن به حد غیرحاملگی کنترل شود.
توصیـه(Level C)
اگر سطح hCG کمتر از mIU/ml200 باشد 88% بیماران بهبودی خودبه‌خود خواهند داشت.

 

بارداری خارج از رحمی زمانی ایجاد می شود که سلول تخم تشکیل شده (پس از لقاح تخمک زن با اسپرم مرد) به جای رحم در لوله های فالوپ (لوله رحمی)، تخمدان و گردن رحم و یا دیگر اندام های واقع در ناحیه شکمی لانه گزینی کند.

 

 

 

 

 

 

درمان حاملگي خارج رحم با دارو

 

بارداری خارج از رحمی عوارض خطرناکی را برای فرد در پی دارد و به نوعی تهدید کننده زندگی او محسوب می شود.

 

 

1- معاینات بالینی: اگر در معاینات بالینی فردی علایم زیر مشاهده شود، به طور قابل توجهی احتمال حاملگی خارج رحمی فرد وجود دارد. علایمی مانند: رحم کمی بزرگ شده، خونریزی از واژن، درد لگن هنگام دستکاری دهانه رحم.

درد قابل توجه هنگام لمس کردن ناحیه شکم می تواند پاره شدن یکی از عضوها در اثر بارداری خارج رحمی را نشان دهد. به خصوص اگر بیمار با افت فشار خون مراجعه کند، نشانه خونریزی داخلی در فرد است.

 

 

2- آزمایش خون: پزشک برای شما آزمایش خون تجویز می کند تا سطح هورمون های حاملگی شما را بررسی کند، مثل هورمون گنادوتروپین جفتی یا hcg که توسط جفت ترشح می شود و در خون مادر هم وجود دارد. معمولا سطح این هورمون در افرادی که بارداری خارج از رحمی دارند و یا سقط جنین داشته اند، پایین تر از سطح طبیعی است.

 

 

3- سونوگرافی ترانس واژینال: این نوع سونوگرافی راه تشخیصی بسیار مناسبی برای بارداری خارج از رحمی محسوب می شود. در سونوگرافی ترانس واژینال از امواج با فرکانس بالا برای ایجاد تصویری از دستگاه تناسلی و بررسی مکان جنین استفاده می کنند. وسیله ای به نام پروب را وارد واژن فرد می کنند و اطراف رحم مادر و خود رحم را بررسی می کنند. در این حالت معمولا محل بارداری خارج از رحمی مشخص می شود و در صورت وجود بارداری خارج از رحمی، سریعا اقدامات لازم صورت می گیرد.

 

 

4- لاپاروسکوپی: اگر توسط آزمایش های ذکر شده در بالا، باز هم وجود بارداری خارج از رحمی تایید نشده باشد، به تشخیص و صلاحدید پزشک، لاپاروسکوپی انجام می گیرد.

در این روش فرد کاملا بیهوش می شود. سپس برشی کوچک در نزدیک ناف فرد ایجاد می کنند و لاپاروسکوپ (لوله ای کوچک) را وارد آن می کنند. از طریق دوربینی که به سر لاپاراسکوپی متصل می باشد، وجود بارداری خارج از رحمی بررسی می شود.

 

 

تذکر: اگر این مشکل زود تشخیص داده شود و هیچ گونه علامتی از خونریزی در لوله فالوپ وجود نداشته باشد، می توان با صلاح دید پزشک از داروی متوتروکسات استفاده کرد. اگر سطح هورمون  hcg فرد پس از یک هفته افت پیدا نکند، می تواند با صلاحدید پزشک دوز دیگری از داروی متوترکسات را در یافت کند.

 

 

تذکر: اگر پس از جراحی هنوز سطح هورمون hcg بالا باشد، نیاز به استفاده از دوز دارو می باشد، زیرا منجر به توقف رشد سلول های جنینی که به طور کامل در طی عمل جراحی برداشته نشده اند می شود.

 

 

نکته

 

استفاده از داروی متوتروکسات با صلاحدید پزشک، موفق ترین راه درمان در طول شش هفته اول بارداری محسوب می شود.

 

 

اگر بارداری خارج از رحمی، علائم سقط جنین را نشان دهد، نیازی به انجام پروسه درمانی نمی باشد. اگرچه بررسی و کنترل هورمون hcg لازم می باشد و باید مطمئن بود که این هورمون رو به پایین آمدن می باشد.

 

 

درمان حاملگي خارج رحم با دارو

 

اگر وجود حاملگی در لوله های فالوپ فرد تشخیص داده شود، سریعا باید فرد در بخش اورژانس بستری شود و تحت جراحی قرار گیرد و جنین ایجاد شده سریعا خارج شود تا منجر به پاره شدن لوله های فالوپ در فرد نشود. حتی در برخی موارد مشاهده می شود که به علت آسیب تخمدان و لوله های فالوپ، جراح چاره ای جز برداشتن آنها ندارد.

 

 

استفاده از دارو زمانی مناسب است که هیچ گونه آسیبی به لوله های رحمی و تخمدان ها وارد نشود و بارداری خارج رحمی در روزهای اول خود قرار داشته باشد.

 

 

باردار شدن مجدد پس از بارداری خارج رحمی چگونه می باشد؟

خوشبختانه اکثر زنانی که سابقه باراری خارج رحمی داشته اند توانسته اند در آینده بارداری موفقی را تجربه کنند، حتی آن دسته از بارداری خارج رحمی که منجر به جراحی و برداشتن یکی از لوله ها و یا تخمدان های فرد شده است.

 

 

فرد معمولا با وجود سلامتی یکی از لوله های فالوپ می تواند به فرزند دار شدن امیدوار باشد. تنها چیزی که مهم و ضروری به نظر می رسد این است که این عده از افراد باید قبل از اقدام برای بارداری مجدد، با پزشک خود مشورت کنند.

 

 

معمولا پزشکان محدوده زمانی سه تا شش ماه را برای تلاش مجدد برای فرزندآوری پس از بارداری خارج رحمی را پیشنهاد می کنند.

 

 

تذکر: خانم ها باید در نظر داشته باشند که پس از پشت سر گداشتن حاملگی خارج رحمی به فکر ترمیم نیروی از دست رفته خود باشند و تنها به این فکر کنند که حتما در آینده و با رعایت کامل موارد بهداشتی و تحت نظر پزشک زنان، باردای موفقی را تجربه خواهند کرد.

 

 

پس باید به جای سرزنش کردن خود پس از این اتفاق، با مشاور خوب و در حضور همسر خود مشورت کنید و یا از افرادی که تجربه این گونه بارداری را داشته اند و هم اکنون صاحب فرزند هستند بخواهید تا شما را در این امر کمک کنند.

درمان حاملگي خارج رحم با دارو
درمان حاملگي خارج رحم با دارو

10

دیدگاهی بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.