عوامل کاهش فشار خون

خواص دارویی و گیاهی :

 

فشاری را که جریان خون به دیواره رگ های خونی وارد می کند، به نام فشار خون می شناسیم. زمانی که خون کمتری به درون شریان ها (سرخرگ ها) برود و یا شریان ها بزرگ‌تر از حالت عادی شوند، جریان خون دارای مقاومت کمتری خواهد شد و فشار خون کم می شود.

 

 

 

 

فشار خون دو نوع است: فشار خون سیستولیک (ماکزیمم) و فشار خون دیاستولیک (مینیمم).

فشار خون طبیعی 120 روی 80 میلیمتر جیوه است.

فشار خون سیستولیک (120) نشان دهنده فشاری است که قلب در حالت انقباض بوجود می آورد و در طی این انقباض، خون به عضلات قلب وارد می شود.

فشار خون دیاستولیک (80) نشان دهنده فشاری است که بعد از انقباض ایجاد می شود.

هنگامی که قلب در حال پمپ کردن خون است (انقباض)، فشار خون بالاتر است.

میزان فشار خون سیستولیک در بزرگسالان سالم بین 0 تا 120 میلیمتر جیوه است.

میزان فشار خون دیاستولیک در بزرگسالان سالم بین 60 تا 80 میلیمتر جیوه می باشد.

 

چه موقع فشار خون کم می شود؟

زمانی که جریان خون درون شریان ها (سرخرگ ها) کم شود و یا شریان ها بزرگ‌تر از حالت عادی شوند، جریان خون دارای مقاومت کمتری خواهد شد و فشار خون کم می شود.

هنگامی که فشار خون خیلی پایین بیاید، اعضای اصلی داخل بدن مانند مغز، کلیه ها و قلب نمی توانند کار خود را به درستی انجام دهند و ممکن است به طور موقت و یا دائم از کار بیفتند.

کاهش فشار خون با اعداد مشخص نمی شود، بلکه با علائم شناخته می شود. برخی افراد با فشار خون 0 روی 50 مبتلا به فشار خون کم نیستند، زیرا علائم کاهش فشار خون را ندارند.

ولی افرادی که دارای فشار خون بالا هستند، اگر ناگهان فشار خونشان به 100 روی 60 افت پیدا کند، علائم کاهش فشار خون را نشان می دهند.

 

علائم کاهش فشارخون

 

– اگر خون کافی به مغز نرسد، سلول های مغزی اکسیژن و مواد مغذی را به مقدار کافی دریافت نمی کنند و فرد احساس سبکی سر، سرگیجه و ضعف خواهد کرد.

– اگر شما از حالت نشسته یا خوابیده، ناگهان بلند شوید و بایستید، علائم کاهش فشار خون ظاهر می شود. ایستادن باعث می شود که خون به سمت پایین بدن برود و فشار خون کم شود. به این نوع کاهش فشار خون، افت فشار خون وضعیتی می گویند.

– اگر شما به مدت طولانی بایستید، نوعی از افت فشار خون وابسته به اعصاب رخ می دهد.

– هنگامی که خون کافی به عروق قلبی نرسد، فرد دچار درد قفسه سینه و حتی سکته قلبی می شود.

– هنگامی که خون به مقدار کافی به کلیه ها نرسد، کلیه ها قادر به دفع مواد زائد از بدن نخواهند بود.

– فشار خون پایین باعث شوک و کما می شود.

 

به طور کلی علائم افت فشار خون شامل:

– سرگیجه و یا سبکی سر

– غش کردن

– عدم تمرکز ذهنی

– تاری دید

– تهوع

– پوست رنگ پریده، سرد و مرطوب

– نفس نفس زدن

– خستگی

– افسردگی

– تشنگی

افراد در معرض خطر کاهش فشار خون

– افراد مسن : حدود 10 تا 20 درصد افراد بالای 65 سال، دچار افت فشار خون وضعیتی می شوند.

– افرادی که به طور مرتب ورزش می کنند.

– افرادی که وزن بدن را در حد ایده آل نگه می دارند.

– افراد غیرسیگاری

– استفاده کنندگان از داروهای خاص مانند: داروهای فشار خون بالا

– بیماران مبتلا به پارکینسون، دیابت و برخی بیماری های قلبی

 

عوارض کاهش فشار خون

افراد مبتلا به کاهش فشار خون، در معرض خطر سکته قلبی و مغزی، بیماری کلیه و بیماری قلبی قرار دارند.

 

دلایل کاهش فشار خون

– از دست دادن آب بدن: اسهال، تهوع و استفراغ، ورزش کردن، تعریق، تب و خستگی ناشی از گرما و یا گرمازدگی باعث کاهش آب بدن می شوند. اگر به میزان کافی آب ننوشید، دچار شوک، نارسایی کلیه، گیجی، اسیدوز (اسید زیاد در خون)، کما و حتی مرگ می شوید.

– خونریزی: آسیب ها، جراحی، زخم معده، زخم روده و یا سرطان باعث خونریزی بدن می شوند. اگر خون زیادی از دست برود، فرد دچار شوک می شود و خیلی سریع فوت می کند.

– التهاب اندام های بدن: به عنوان مثال در پانکراتیت (التهاب لوزالمعده) حاد، مایعات از رگ ها بیرون می آیند و وارد بافت ملتهب می شوند و باعث بزرگ شدن شکم، تغلیظ خون و کاهش مقدار خون می شوند.

– نوشیدن الکل

– استفاده از مواد مخدر

– افت فشار خون وضعیتی

 

– سنکوپ ادرار: کاهش موقت فشار خون و از دست دادن هوشیاری، در حین و یا بعد از ادرار کردن می باشد.

 

– بیماری آدیسون: در این بیماری غده آدرنال (فوق کلیه) آسیب می بیند و هورمون کورتیزول از بین می رود. یکی از اعمال این هورمون، نگه داری فشار خون در حد طبیعی است.

– شوک عفونی (عفونت خون)

– آنافیلاکسی (شوک ناشی از حساسیت): اگر فردی به داروهایی نظیر پنی سیلین و یا غذاهایی مانند: بادام زمینی واکنش آلرژیک شدید نشان دهد.

– بارداری

– کم کاری غده تیروئید

– دیابت

– کاهش قند خون

– برخی داروهای بدون نسخه

– بیماری کبدی

– گشادی عروق خونی

– دمای بالا و یا پایین بدن

– اختلالات سیستم اعصاب مرکزی مانند آتروفی سیستم چندگانه

– مشکلات عصبی مانند نوروپاتی محیطی و یا نوروپاتی اتونوم

– اختلالات قلب و عروق

– بیماری های تغذیه ای

 

علت کاهش فشار خون در بیماری های قلبی

– تضعیف عضله قلب

– التهاب کیسه اطراف قلب

– آمبولی ریه

– ضربان آهسته قلب (برادی کاردی)

مواد دارای مقادیرزیاد سدیم شامل:

 

سوسیس، کالباس، ماهی دودی یا کنسرو شده، کنسرو ماهی تن، برگرها، سُس ها، سوپ ها، قرص های گوشت، کنسرو لوبیا،
غذاهای آماده، سبزی های کنسرو شده در آب نمک، زیتون شور، چیپس و سایر تنقلات شور

مواد دارای مقادیر بالای پتاسیم (روزانه
حداقل 4700 میلی گرم در روز)

میوه هایی مانند(موز، زردآلو، پرتقال، انجیر، گریپ فروت، هلو، انگور و آلو)


و سبزی ها(سیب زمینی، سیر، کلم بروکلی، کدو سبز، قارچ، گوجه فرنگی و…)

خوردن چندعدد مویزصبح ناشتا ومیل کردن یک قاشق شیره انگورصبح وشب درافزایش
پتاسیم بدن خیلی موثراست وخون رارقیق میکند.

منابع غذایی غنی از منیزیم مانند

غلات سبوس دار، برنج قهوه ای، آجیل،
اسفناج و شیر جوانه گندم
برشته ، بادام زمینی، سیب زمینی،  اسفناج، شیر، نان سبوس دار

 

منابع غذایی کلسیم شامل شیر و لبنیات
و ماهی
است.

دانه كنجد
و سبزی‌های برگ سبز، منابع كم سدیم و
تامین كننده كلسیم هستند.

2. شیر را فراموش نکنید.

منابع غنی کلسیم مانند شیر سبب کاهش فشار خون می شوند. روزانه باید 1000 تا 1200
میلی گرم کلسیم دریافت نمود، مقداری که در 2 تا 3 لیوان شیر وجود دارد.

سایر منابع
خوب کلسیم عبارت هستند از: ماست، پنیر، توفو و خانواده کلم.

3. انار ‌مؤثرترين كاهنده فشار خون


فوايد دارويي انار توسط پزشكان مورد
تاييد قرار گرفته و در طب سنتي از آن به عنوان داروي ضد انگل، ضد اسهال،‌ تقويت
كننده قلب، جمع كننده پوست و براي درمان زخم‌هاي دهان، خونريزي لثه، بواسير خوني و
زخم معده استفاده مي‌شود. به گزارش سرويس «بهداشت و درمان» خبرگزاري دانشجويان
ايران، اخيرا پزشكان عصاره‌هاي گوناگوني از قسمتهاي مختلف درخت انار تهيه كرده و
تحت آزمايشات فارماكولوژي قرار داده‌اند تا بتوانند ماده موثري را كه فشار خون را
پايين مي‌آورد جدا كنند. اين ميوه داراي حداكثر توان پايين آورندگي فشار خون در
بدن و ضد اسپاسم است.


4. هندوانه بفرمایید! 

حاوی یک نوع اسید آمینه است که عملکرد شریان ها را تقویت می کند و می تواند به کاهش فشار
خون آئورت کمک کند.

5. اب پرتقال بنوشید!

نوشیدن دو لیوان آب پرتقال در روز می تواند فشار خون را به میزان قابل توجهی پایین بیاورد و متعاقب آن، خطر
بروز بیماری های
قلبی را کاهش دهد.

 

6. از سیب زمینی غافل نشوید!

 

این سبزی نشاسته ای علاوه بر پتاسیم دارای یک ترکیب کاهنده ی فشار خون به
نام کوکوآمین است(ترکیبی که در گذشته تصور می شد فقط در داروهای سنتی طب چینی وجود
دارد)

7. از گیاه استویا استفاده کنید.

در چندین مطالعه مشخص شده است که این
گیاه دارای اثرات کاهندگی فشار خون می باشد.

از این گیاه در آسیای شرقی به عنوان
جوشانده، در آمریکا به عنوان مکمل غذایی در برخی کشورها به عنوان شیرین کننده ی
مصنوعی در محصولات دیابتی استفاده می شود.

8. گیا ه انگشتانه مکانیسمی موثر دربرابر فشارخون

محققین دانشگاه میشیگان دریافتند که دیگوکسین، عنصر موثر
موجود در دیژیتال یا گیاه انگشتانه می‌تواند مکانیسم حفاظتی بدن را در برابر فشار
خون و نارسایی قلبی بالا ببرد.

. کرفس و روغن زیتون میل کنید

.

در کرفس ترکیبی به نام فتالید وجود دارد که عضلات
دیواره عروق را شل می کند، یعنی عروق را گشاد کرده و فشار خون را کاهش می دهد.. روغن زیتون فشار خون را پایین می آورد

 

10. مصرف ماهی را فراموش نکنید.

 

ماهی های آب های سرد مانند سالمون، تون، آزاد و قزل آلا،
منابع غنی امگا – 3 هستند که می توانند باعث کاهش فشار خون شوند. ماهی‌های حاوی
اسیدهای چرب مفید از قبیل حلوا، قزل‌آلا و قباد چندین بار در هفته توصیه می‌شوند.
می‌توان ماهی را با برگ‌بو، شوید، فلفل ق و سیاه، ادویه‌ها، مركبات،  سس‌های خانگی بدون نمك و سایر سبزی‌ها معطر كرد. اگر اهل ماهی
نیستید، حداقل از تخم مرغ های
غنی شده با امگا – 3 بهره
ببرید. در غیر این صورت با پزشک خود مشورت کنید که مکمل امگا – 3 برای شما تجویز
کند.

توجه داشته باشید ماهی دودی یا كنسروشده
و تن ماهی سرشار از سدیم هستندو موجب افزایش فشارخون میشوند.


11. مصرف گوشت ق راکاهش دهید.

گوشت قفشارخون رابالا میبرد. پس بجای
گوشت ق از گوشت سفید استفاده کنید.

12. از گردو لذت ببرید

.


گردو هم منبع
خوب امگا – 3 است. در صورت عدم دسترسی به گردو از توفو، بذر کتان، سویا و روغن
کانولا(کلزا) استفاده کنید.

 

13.
ادویه ها را فراموش نکنید:

استفاده از ادویه ها نه تنها مزه غذاهای کم نمک را بهتر می کند، بلکه برخی
از آن ها سبب کاهش فشارخون می شوند. زعفران، فلفل سیاه، پونه، ریحان و ترخون نمونه هایی از آن ها هستند.

 

14. مصرف روزانه سیر فراموش نشود:

مطالعات 50 سال اخیر نشان داده اند که مکمل سیر می تواند به
اندازه داروهای کاهنده خون در کاهش فشار خون موثر باشد. 600 تا 00 میلی گرم از
دوز پودر سیر حاوی 4/5 – 6/3 میلی گرم آلیسین(ماده موثر موجود در سیر) و یک بوته سیر حاوی 5 تا میلی گرم آلیسین است.

عصاره لیموترش باسیرنیزموثرمی باشد

5عددلیموبا20حب سیردر2لیوان اب جوشانده
میشه تا به یک لیوان برسد قبل غذایک قاشق استفاده میشه .

15. اسفناج بخورید. منابع غنی فولات مانند اسفناج، سایر سبزیجات برگ سبز، مارچوبه و حبوبات با خطر کمتر پُرفشاری خون همراه
هستند.


16. از گلپر، آویشن، نعناع خشک، کنجد
و… به جای نمک استفاده کنید.

17. پسته و کاهش فشارخون

محققان در یک پژوهش جدید دریافته اند که
مصرف پسته برای پایین آوردن فشارخون موثر است. پسته با کاهش روند
جذب کربوهیدرات ها در بدن می تواند فشارخون را پایین بیاورد. همچنین پسته حاوی مقدار زیادی پروتئین
گیاهی و پتاسیم و منیزیم است.

18. روغن کنجد موثر بر فشارخون

 

یکی از روغن های غیر اشباع و مفید برای بدن است. این روغن نه تنها کلسترول خون را بالا نمی برد، بلکه آن را کاهش می دهد. کره کنجد فشار خون را کاهش می دهد. گفتنی است کنجد با همه خواصی که دارد برای معده ضعیف مناسب نیست، زیرا
هضم آن سنگین است. این گونه اشخاص باید آن را با عسل یا سرکه بخورند.

1 ـ مواد حاوی كافئین از قبیل قهوه ، چای ، نوشابه‌های كولا
و شكلات، سبب افزایش فشارخون می‌شوند و
باید در حد اعتدال مصرف شوند و تا 1 ساعت پس از صرف غذا چای
ننوشید و به جای آنها از چای گیاهی (چای به و سیب) دم‌کردنی‌های
گیاهی (مثل گل گاو زبان) استفاده کنید.

لازم به ذکر است اگر كسی 250 میلی گرم قهوه مصرف كند، فشار خونش در یك ساعت  ، 10 میلی متر بالا می رود.

20. در طبخ به جای كره و روغن نباتی جامد بهتر است از روغن زیتون، ذرت،  سویا و كانولا استفاده كرد.


21. از مصرف غذاهای سرخ کرده یا غذاهایی که در درجه ی حرارت‌های
بسیار بالا و یا با مدت زمان طولانی تهیه می ‌شوند، خودداری کنید و به خاطر داشته
باشید، استفاده ی چند باره از روغن‌های آشپزی عاملی در بالا بردن فشار خون است.

22. مصرف نان‌ها و مواد کربوهیدراتی تهیه شده از آردهای سفید و
بدون سبوس (تصفیه شده) را به حداقل برسانید و از نان‌های سبوس‌دار
به خصوص حاوی سبوس جو دو سر استفاده
کنید.

23. نوشیدن هر نوع نوشیدنی را با غذا و در کنار غذای اصلی
به دلیل تداخل در هضم محدود کنید.


24- نوشیدن میزان کمی آب چغندر ق در روز به کاهش فشار
خون در مبتلایان به
پرفشاری خون کمک می کند.

 

25. استرس را کاهش دهید.

زیرا یکی از عوامل بالا بردن فشار خون
که بسیار سریع هم عمل می‌ کند، استرس و عصبانیت است.مطالعات مختلف نشان داده اند که تکنیک های کاهش استرس مانند مدیتیشن، یوگا، شل کردن عضلات و حتی گوش دادن به موسیقی
آرامش بخش برای 30 دقیقه در روز می توانند در کاهش فشار خون بالا نقش داشته باشد.

26. کمی هم به فکر استراحت خود باشید!


هر روز زمانی را برای استراحت در نظر بگیرید و به خاطر داشته
باشید، کار کردن بی ‌وقفه بیشترین فشار را بر سلامتی شما وارد خواهد آورد. حتی اگر
عادت به خوابیدن در میانه ی روز ندارید، برای دقایقی چشم‌ها را روی هم گذاشته و به
استراحت بپردازید

.

27.اجتماعی باشید

.


افرادی که منزوی هستند و کمتر در روابط اجتماعی شرکت می کنند، بیشتر دچار پُِرفشاری
خون می شوند.


28. در صورت داشتن اضافه وزن، وزن خود را کم کنید.  

رسیدن به وزن سلامت و حفظ آن می تواند به کنترل بیماری پُرفشاری خون کمک کند، چرا
که پُرخوری و بی تحرکی باعث افزایش وزن می شود.


2. ورزش کنید. 

برای کنترل اشتها، سوزاندن انرژی اضافه
و کاهش فشار و چربی خون، حداقل یک پیاده روی ساده انجام دهید

ـ برای كاهش فشارخون پیاده روی سریع 30
تا 45 دقیقه در روز و 3 تا 5 بار در هفته توصیه می شود.(بامشورت پزشک)

30.سیگار و الکل ممنوع!

مصرف الكل با فشار خون بالا ارتباط
داشته و می‌تواند سبب تشدید بیماری شود.

با اولین پک به سیگار یا پیپ، فشار خون
سیستولیک تا 25 میلی ‌متر جیوه افزایش می ‌یابد و علت آن نیز، آزاد شدن آدرنالین
است.

امید
است با راهکارهای تغذیه ‌ای ارائه شده گامی مؤثر در جهت کاهش فشار خون و
از بین علل ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی بردارید و جاده ی زندگی را با
همواری بیشتری طی کنید

 

 

صدف کوه‌کن- کارشناس تغذیه

غذاهای مناسب برای پرفشاری خون در طب نبوی

همشهری.ار

نازلی سید خوئی –
کارشناس ارشد علوم بهداشتی در تغذیه

ماهنامه ی دنیای تغذیه

+ طب سنتی در فشارخون:

دکتر علیان نژادی متخصص طب سنتی وفشارخون

پیشگیری و درمان فشار خون

برای
درمان فشار خون باید سوء مزاجی که باعث افزایش فشار خون شده است را درمان
کرد. این رویکرد، یک رویکرد تخصّصی است که باید از سوی پزشک حاذق دنبال
شود. اما آنچه در ادامه می آید توصیه هایی ساده و عملی هستند که در صورتی
که آنها را جدی بگیرید می توانید نسبت به درمان خود مطمین باشید؛ همچنین
عمل به این توصیه ها از ابتلای افراد سالم به فشار خون نیز پیشگیری خواهد
کرد.


الف- تغذیه

بدون شک، مشکلات تغذیه ای مهمترین عامل ایجاد پر فشاری خون هستند. برای درمان، نکات ساده ذیل را مد نظر قرار دهید:

1- آیا مصرف گوشت ق برای مبتلایان به فشار خون ممنوع است؟

به طور ساده باید گفت که نه، اما با توجه به دو نکته:

الف-
ضوابط خوردن گوشت رعایت شود؛ از جمله این که حداکثر هفته ای 3-2 بار مصرف
شود، سرخ نشود بلکه به روش هایی مانند آب پز یا کبابی طبخ شود؛ از مصرف
دنبه و چربی همراه گوشت حتی المقدور پرهیزشود؛ بیشتر، گوشت گوسفند(و گاهی
گوشت شتر) مصرف شود و از مصرف گوشت گاو و گوساله خودداری شود؛ ازخوردن کله
پاچه، سیراب شیردان وامعاء واحشاء حیوان خودداری شود.

ب- عده
کمی از افراد هستند که واضحاً با خوردن گوشت ق دچار افزایش علایم بیماری
خود می شوند. این گونه افراد بهتر است گوشت ق نخورند اما مصرف گوشت
سفید به صورت فعلی موجود در بازار هم چندان مطلوب نیست و باید به این نکات
توجّه کرد:


– مصرف مرغ های پرورشی به هیچ وجه توصیه نمی شود. در صورت ضرورت از مرغ های خانگی که با دانه تغذیه شده اند استفاده شود.

– ماهی،
حتی المقدور باید دریایی و تازه باشد و از سرخ کردن آن پرهیزشود. در افراد
گرم مزاج هفته ای یک یا دو بار ماهی خوردن منعی ندارد ولی در افراد سرد
مزاج مصرف آن باید به حدّاقل برسد و همراه گرمی هایی مثل سیر و خرما مصرف
شود.

– از مصرف میگو هم خودداری کنید.

2- زندگی بی نمک فشارخونی ها!

یکی از
توصیه های اکید طب نوین برای افراد دچار پرفشاری خون، کم کردن مصرف نمک
است. این توصیه به قدری مریض را می ترساند که وقتی به آنها توصیه می کنیم
که عمل مستحب خوردن کمی نمک در قبل و بعد غذا را رعایت کنند مضطرب و نگران
می شوند و به ما یادآوری می کنند که فشار خون دارند. در این رابطه باید
توجه داشت که:


– به
لحاظ علمی کم کردن نمک در افراد مبتلا به فشار خون به این شکل است که اولاً
غذای مصرفی آنها نباید پرنمک و شور باشد و در ثانی به هنگام مصرف غذا
نمکدان سر سفره نباشد؛ به عبارت دیگر بیمار نباید اضافه بر نمک موجود در
غذا به آن نمک بزند. بنابراین، این عقیده که در افراد مبتلا به پرفشاری خون مصرف نمک باید به کلّی قطع شود؛ بنابر عقیده طبّ جدید هم مردود و غیر علمی است.

– به
عقیده ما نمک طعام با نمک های تصفیه شده فعلی که مورد تایید وزارت بهداشت
هستند تفاوت عمده ای دارد. علم جدید، نمک طعام را تنها منحصر به «کلرید
سدیم» می داند اما به نظر ما، نمک طعام یک مجموعه یونی مشتمل بر یونهایی مثل کلر، سدیم، پتاسیم، کلسیم، منیزیوم، ید و … است
که بسیاری از نیازهای الکترولیتی ما را تامین می کنند. این مجموعه یونی در
نمک های تصفیه نشده مثل نمک های معدنی یا نمک دریا موجود است اما نمک های
تصفیه شده بهداشتی فاقد آن هستند. نمک های تصفیه نشده در صورت مصرف
منطقی نه تنها باعث افزایش فشار خون نخواهند شد بلکه در طولانی مدت بر
درمان آن نیز تاثیر مثبت خواهند گذاشت. بنابراین توصیه می کنیم، به جای مصرف نمک های تصفیه شده از نمک های معدنی یا نمک دریای تصفیه نشده استفاده کنید.

– قطع
یا کم کردن بیش از حد نمک باعث بروز عوارض مختلفی از جمله خستگی مزمن خواهد
شد. لذا این کار به عنوان راه درمان فشار خون توصیه نمی شود.

–  با این حال توجه داشته باشید که مصرف بیش از حد نمک هم حتماً مضر است. بنابراین نمک تصفیه نشده را به میزان منطقی مصرف کنید اما شورش را در نیاورید.

 

3- حذف وعده ناهار

ناهار
بر خلاف تصور عموم مردم، در طب اسلامی و ایرانی وعده ای بسیار مضر است. یکی
از آثار مهم نخوردن ناهار، تنظیم سطح فشار خون است. بنابراین سعی کنید
ناهار را از برنامه غذایی خود حذف کنید. اگر ابتدا به ساکن برای این کار
آمادگی ندارید می توانید مقدار مصرف ناهار را کم کنید یا از غذاهای نپخته
استفاده کنید و یا لااقل ساعت ناهار خوردنتان از دو ساعت قبل تا دو ساعت
بعد از اذان ظهر نباشد.

4- رعایت شرایط مطلوب تغذیه

علاوه برموارد فوق، رعایت سایر شرایط مطلوب تغذیه و به ویژه آن چه که به عنوان مستحبّات تغذیه
در دستورات اسلامی آمده است برای در مان هر نوع بیماری و از جمله فشار خون
موثّر است. دستوراتی که در ادامه می آید بعضی از ساده ترین و درعین حال از
مهم ترین این دستورات هستند؛ لذا آنها را جدّی بگیرید و مطمین باشید که
اگر به تدریج آنها را در زندگی خود اجرا کنید نیازتان به طبیبانی مثل بنده
به حدّاقل خواهد رسید و اکثر بیماری های جسمی و روحی شما مسیر بهبودی را
خواهند پیمود.

اگر بعضی از دستورات به نظرتان سخت می آید عجله نکنید و به
تدریج و گام به گام خود را به انجام آنها عادت دهید.

دو اصل مهم و اساسی در تغذیه سالم که بهتر است در تمام زندگی رعایت شوند اینها هستند:

   حرکت از سمت غذاهای حیوانی به سمت غذاهای گیاهی. 

حرکت از سمت غذاهای پخته به سمت غذاهای خام.

چنانکه
واضح است منظور ما «خام گیاهخواری» مطلق نیست؛ بلکه حتّی آن را کاری غلط می
دانیم؛ امّا هر قدر که غذاهای گیاهی و خام در رژیم غذایی ما غلبه بیشتری
نسبت به غذاهای حیوانی و پخته داشته باشند بدن ما سالم تر خواهد بود.


– تا
زمان گرسنگی کامل، غذا نخورید و قبل از سیری نیز دست از خوردن بکشید؛ قبل و
بعد از غذا کمی نمک میل کنید؛ از پرخوری؛ بد و بی موقع غذا خوردن خودداری
کنید. سعی کنید هر لقمه غذا را حداقل سی بار بجوید. غذای خود را در محیطی
آرام و به دور از استرس و تنش و در حالت نشسته میل کنید. با اجتناب از مصرف
غذاهای خیلی گرم یا خیلی سرد اعمال هضمی را بهبود ببخشید. سعی کنید از نیم
ساعت قبل از غذا تا دو ساعت و نیم پس از آن از نوشیدن هر نوع نوشیدنی
پرهیزکنید.

– سرخ کردن بدترین شیوه پخت غذاست؛
مصرف غذاهای سرخ کردنی را به نزدیک صفر برسانید. از مصرف غذاهایی هم که در
درجه حرارت‌های بسیار بالا و یا با مدت زمان طولانی تهیه می‌شوند، خودداری
کنید و به خاطر داشته باشید استفاده چند باره از روغن‌های آشپزی عامل
مهمّی در بالا بردن فشار خون است.

– چنان که گفتیم مصرف غذاهای حیوانی(انواع گوشت، لبنیات، تخم مرغ و …) را به حدّاقل مورد نیاز کاهش دهید.
مصرف تخم مرغ را به هفته ای یک بار و آنهم به صورت آب پز عسلی محدود کنید.
فراموش نکنید که در حدّ امکان از تخم مرغهای خانگی استفاده کنید.


– تمام غذاهای مصنوعی، صنعتی، کارخانه ای و مانند آن را چونان سمّ مهلکی برای خود فرض کنید
و به سراغ آنها نروید. (انواع سوسیس، کالباس، همبرگر، پیتزا، انواع غذاهای
ساندویچی و فست فودها، نوشابه ها و دوغ های گازدار، انواع پفک، چیپس،
شکلات و بستنی صنعتی، آدامس، انواع سس های کارخانه ای، نان های فانتزی، هر
نوع کمپوت و کنسرو و آب میوه صنعتی و هرگونه خوراکی اسانس دار، شیرینی های
قنادی، ماکارونی و لازانیا، انواع آجیل بوداده و حتّی مواردی مانند ربّ و
آبلیمو و سرکه صنعتی، انواع لبنیات پاستوریزه و حتّی کشک کارخانه ای و
….)

– مصرف میوه های گلخانه ای را محدود کنید و در حدّ امکان از میوه هایی که در محیط طبیعی رشد کرده اند استفاده کنید. از مصرف قارچ پرورشی هم خودداری کنید.


– مصرف قند و شکر و هر چیزی که با آنها تهیه می شود (مثل انواع نوشابه، مربا، ژله، شکلات، کیک‌ و شیرینی) را محدود و یا حذف کنید و شیرینی های طبیعی مانند خرما و عسل را جایگزین نمایید.


– آب لوله کشی مقادیر زیادی کلر دارد؛ اگر چاره ای از مصرف آن ندارید؛ آن را یک دقیقه بجوشانید.

–  از مصرف هرگونه غذای فریز شده، دودی، یا غذاهای پخته شده با مایکروفر، زودپز، پلوپز، آرام پز و مانند آن خودداری کنید.

– آب را در یخچال سرد کنید و در آن یخ نیندازید.


– در صورت امکان برای پخت غذا از ظروف سفالی، سنگی، چدنی یا مس سفید شده با قلع استفاده کنید. ظروف چینی و کریستال نیز ضرر چندانی ندارند؛ ولی از تفلون، آلومینیوم، روی، ملامین، استیل و ظروف لعابی و نیز ظروف مسی سفید شده با سرب فاصله بگیرید.

– مصرف نان‌ها و مواد کربوهیدراتی تهیه شده از آردهای سفید و بدون سبوس(تصفیه شده) را به حداقل برسانید و از نان‌های سبوس‌دار استفاده کنید. مصرف نان های سبوس دار در طولانی مدت می تواند اثر مثبتی در کاهش فشار خون داشته باشد.


– در حدّ امکان مصرف خوراکی های حاوی کافیین مثل چای، قهوه، نسکافه، انواع نوشابه و شکلات را بسیار محدود کنید.

– موادی مثل کره، خامه، مارگارین، چربی‌های هیدروژنه، روغن‌های جامد و مایع و انواع سس‌ها را از برنامه غذایی حذف کنید. بهترین روغن برای شما روغن زیتون (به خصوص انواع تصفیه نشده آن) و بعد از آن روغن کنجد است. با مشورت متخصّص طبّ سنّتی، مصرف روغن پاک(روغن زرد یا حیوانی)، کره محلّی و روغن دنبه نیز می تواند به شما کمک کند.


– مغز‌ها و دانه‌های گیاهی اگر به صورت خام مصرف شوند حاوی موادمغذی بی‌شماری هستند، می‌توانید از آنها در رژیم غذایی روزانه بهره ببرید.

5- روزه داری

روزه
داری در افرادی که به علت افراط در خوردن، چاقی، چربی خون و مانند آنها
دچار فشار خون شده اند راه بسیار مناسبی برای کنترل فشار خون است.

6- افزایش مصرف پتاسیم

ثابت شده است که افزایش مصرف غذاهای حاوی پتاسیم به کاهش فشار خون کمک می کند. جالب است بدانید که پتاسیم غذاهای کارخانه ای طی مراحل فرآوری به تدریج کاهش می یابد ولی نمک بیشتری به آنها افزوده می شود. این
مساله به علاوه روغن زیاد و وجود اسانس ها، رنگ ها و ترکیبات نگهدارنده در
این گونه خوراکی ها باعث می شود که اثر آنها در افزایش فشار خون بسیار
واضح باشد. بنابراین برای تامین پتاسیم کافی از مصرف غذاهای کارخانه ای
خودداری کنید. غلات، میوه ها و سبزی ها منابع خوبی برای تامین پتاسیم مورد نیاز بدن هستند.

7- افزایش مصرف کلسیم

ثابت
شده است که تامین کلسیم بدن به اندازه مورد نیاز باعث کاهش فشار خون می
شود. بنده به تجربه دیده ام که کمبود کلسیم در بین مردم ما بسیار شایع است.
بنابراین توصیه اکید می کنم که بیماران فشار خونی حداقل تا مدتی از مکمل
های طبیعی کلسیم استفاده کنند.

امروزه مردم تحت تاثیر آموزه های رسانه ها
برای تامین کلسیم مورد نیاز خود عمدتاً به مصرف لبنیات روی می آورند که با
توجّه به کیفیت لبنیات پاستوریزه، به هیچ وجه مورد تایید ما نیست و البته
معمولاً اثر درمانی مناسبی هم ندارند. پیشنهادهای ما به شما برای تامین
کلسیم مورد نیازتان ساده و عملی است:


1- بهره مندی از آفتاب: اگر
خانه آفتاب گیری ندارید؛ سعی کنید هر چند روز یک بار هم که شده چند دقیقه
ای آفتاب بگیرید؛ البته اکیداً توصیه می کنم که تابش آفتاب باید به پشت بدن
باشد و نه جلوی آن.

2- فعّالیت بدنی مناسب مانع از کاهش میزان کلسیم بدن خواهد شد.

3- از مصرف خوراکی هایی که باعث کاهش جذب کلسیم یا افزایش میزان برداشت آن از استخوان می شوند خودداری کنید. سر دسته این خوراکی ها چای و نوشابه است.

4- از بین لبنیات، بهتر است به مصرف کشک و کره محلّی و روغن زرد اکتفا شود. مصرف
هفته ای یک بار کشک محلّی مرغوب (به صورت کله جوش، همراه کمی پونه و روغن
زیتون– به جای نعناع داغ – و چند عدد خرما یا مغز گردو به عنوان دسر)،
کلسیم کافی را تامین خواهد کرد.


5- مصرف روزانه 10 عدد مغز بادام خام و 5 عدد خرما هم می تواند کلسیم مورد نیاز را به بدن برساند.

6- پوست تخم مرغ
های مصرفی خود را دور نریزید. آنها را شسته؛ خشک و آسیاب نموده، روزی نصف
قاشق چایخوری از این پودر را با کمی عسل روی زبان خود ریخته قورت دهید. این
ترکیب ساده و ارزان یکی از بهترین مکمّل های طبیعی کلسیم است.

ب- حجامت

حجامت بدون تردید یکی از بهترین روش ها برای درمان فشار خون است. حجامت از چند طریق باعث کاهش فشار خون می شود:

1- اخلاط فاسد را از بدن خارج می کند.

2- با ارتقاء سطح کارکرد کبد، زمینه را برای پاک شدن رسوبات از جداره عروق فراهم می کند.

3- حرارت کلی بدن و حرارت قلب را معتدل می کند.

4- غلظت خون را تعدیل می کند.

5- حجم خون را کاهش می دهد.

اینکه
چه کسانی از حجامت سود می برند و چند بار و چگونه باید حجامت کنند مساله ای
است که باید توسط پزشک تعیین شود.

اما به طور کلی می توان گفت:

1- جز برخی از افراد بلغمی، اکثر افراد از انجام حجامت سود می برند.

2- حجامت مورد توصیه، حجامت عام(بین دو کتف) است؛ اگرچه برخی معتقدند که حجامت ساکرال(گودی کمر) نافع تر است.

3- افرادی که خون غلیظی دارند به ویژه افراد دموی بهتر است به فواصل مناسب، حجامت را تکرار کنند.

4- اگر
چه حجامت در بسیاری از موارد –  به ویژه در فشار خون دموی – به تنهایی می
تواند فشار خون را درمان کند اما به هر حال قاعده بر این است که حجامت به
عنوان یک درمان کمکی در کنار سایر روش های اصلاح مزاج به کار رود.


ج- ورزش

ورزش
یکی از راههای مناسب کنترل و درمان فشار خون است. ورزش با افزایش سوخت و
ساز و تعریق و کمک به درمان یبوست، به سوختن و دفع اخلاط فاسد کمک می کند و
با ایجاد نشاط، در کاهش استرس که یکی از متهمان اصلی ایجاد فشار خون است
موثر است. همچنین ورزش باعث کاهش اسپاسم عروق و شل شدن آنها می شود. در این
رابطه باید دانست:


1- ورزش باید ملایم و متناسب با وضعیت بدنی و مزاج بیمار باشد. ورزش حرفه ای نمی تواند راه مناسبی برای درمان فشار خون باشد.


2- پیاده روی تند یا دویدن آرام از بهترین ورزش ها برای درمان فشار خون است.
این کار به ویژه پس از نماز صبح به شدّت مورد توصیه ماست. دوچرخه سواری و
شنا گزینه های بعدی هستند. برای اثربخشی بهتر، باید به طور منظّم و حدّاقل
هفته ای سه جلسه سی دقیقه ای ورزش کرد.


3- ورزش های غیر ایزومتریک مثل وزنه برداری یا پرورش اندام نه تنها باعث کاهش فشار خون نمی شوند بلکه آن را افزایش می دهند.


د- رفع یبوست

یبوست باعث تجمع اخلاط فاسد در بدن و ایجاد سوء مزاجهای مختلفی می شود. درمان یبوست از الزامات درمان فشار خون است. برای توضیحات کامل تر می توانید به مقاله «ام الامراضی به نام یبوست»
مراجعه کنید. ساده ترین پیشنهاد به کسانی که با این مشکل مواجه هستند آن
است که نیم ساعت قبل از صبحانه خوردن یک قاشق غذاخوری خاکشی را در یک لیوان
آب جوش ریخته و داغ داغ میل کنند.

هـ- درمان مشکلات روحی و استرس ها

جسم و
روح، اثرات متقابلی روی هم دارند و صد البته، تاثیرات اوضاع مثبت و منفی
روحی بر جسم، بسیار واضح تر و ملموس تر است. استرس، به تدریج می تواند
کارکرد تمام اعضای بدن را دچار اختلال کند و انواع سوء مزاج ها را به وجود
آورد. تجربه افزایش فشار خون به دنبال استرس و مشکلات روحی برای بسیاری از
ما تجربه ای آشنا است. بنابراین بدون حل مشکلات روحی بیمار انتظار درمان
کامل فشار خون او را نداشته باشید. درمان این مشکلات ابتدا باید با تغییر
در شیوه های زندگی و نیز تغییر نگرش های بیمار انجام شود. درمان های دارویی
تنها جنبه کمکی دارند.

چند پیشنهاد ساده برای این کار عبارتند از:

 – دم کرده گل گاوزبان و سنبل طیب:
یک قاشق غذاخوری گل گاوزبان و یک قاشق مربّاخوری سنبل طیب و یک عدد
لیموعمانی (یا دو عدد عنّاب) را با یک و نیم لیوان آب، دقیقه روی شعله
کم جوشانده صاف کرده با عسل شیرین و میل کنید. اگر احساس می کنید که با
مصرف این جوشانده فشارتان بالا می رود آن را بدون سنبل طیب استفاده کنید.


– عرق بیدمشک و بهارنارنج را به نسبت مساوی با هم مخلوط و روزی 3-2 استکان میل کنید.

– یک عدد سیب
– که بهتر است سیب سرخ باشد – را با پوست رنده کنید و دو قاشق غذاخوری
گلاب، دو قاشق غذاخوری عرق بیدمشک، یک قاشق مربّاخوری عسل و یک قاشق
چایخوری تخم ریحان یا فرنجمشک را به آن اضافه کنید و پس از مدّتی خیس
خوردن، میل کنید. این فالوده خوش طعم، علاوه بر اثر آرامبخشی فوق العاده،
در درمان کم خونی نیز بسیار موثّر است.

– از دم کرده یا جوشانده یا عرقیات این گیاهان نیز می توانید استفاده کنید: بابونه، بادرنجبویه، اسطوخدّوس، گل سرخ، طارونه، آویشن، مرزنجوش، هوفاریقون، رزماری و ….

– اگر با مصرف این داروها احساس می کنید دچار گرمی شده اید می توانید داروهایی مثل پوست بید، تخم گشنیز، نیلوفر و طباشیر را به عنوان آرام بخش های خنک به رژیم دارویی خود اضافه کنید.

– مصرف گلاب
هم اثر آرام بخشی فوق العاده ای دارد. روزی 2-1 بار و هر بار نصف استکان
گلاب را به آرامی میل کنید یا آن را مخلوط با سایر عرقیات استفاده کنید. از
گلاب در غذاها هم استفاده کنید. استفاده از اسانس گل سرخ کاشان
– یعنی تنها عطر واقعاً ایرانی – هم اثر نشاط آوری فوق العاده ای خواهد
داشت. البته معدودی از افراد با مصرف گلاب دچار افزایش فشار خون می شوند که
این عدّه باید از مصرف خوراکی آن اجتناب کنند.

دستورات
فوق، تنها چند دستور ساده و قابل اجرا برای عموم بوده و طبیعتاً با مراجعه
به پزشک یا عطّار با تجربه می توانید دستورات کاملتر و مطابق با طبع و
مزاج خود دریافت کنید.

و- درمان دارویی سوء مزاج و دفع اخلاط فاسد

تصور
عمومی بر آن است که افراد فشار خونی باید خنکی مصرف کنند. اگر چه به نظر می
رسد که فشار خون های گرم نسبت به فشار خون های سرد شیوع بیشتری داشته
باشند اما این مساله قاعده ای کلی نیست و در بسیاری از موارد لازم است که
به بیمار داروهای گرمی تجویز کرد تا فشار خون او درمان شود. بنابراین تجویز
دارو برای رفع سوء مزاج، مساله ای تخصصی است؛

اما نکته های عمومی تر را
ذکر می کنیم:

1- تقریباً هر مریض فشار خونی می توانید ترکیب عرق کاسنی و شاهتره
را مصرف کند. برای این کار دو عرق را به نسبت مساوی مخلوط و روزی 3-2
استکان میل کنید. این ترکیب با طبع معتدل و ملایم خود، تقریباً به همه
افراد با هر مزاجی می سازد و با فعال سازی کبد، به تدریج اخلاط فاسد را از
بدن تخلیه می کند. چند ماه مصرف این ترکیب، بسیاری از فشار خون ها را درمان
می کند.

اگر طبع
بیمار خیلی گرم باشد می توان عرق های خنکی مثل بید، خارشتر، همیشه بهار و
… را به این ترکیب اضافه کرد. به عکس اگر طبع بیمار سرد باشد یا با خوردن
ترکیب عرق کاسنی- شاهتره دچار سردی شود می توان کمی عرق گل گاوزبان یا
بابونه و … به آن افزود.

2- اگر بیمار طبع گرمی داشته باشد درمان های زیر می تواند به درمان او کمک کند:

– شبها یک قاشق مرباخوری پودر تخم گشنیز را در یک استکان آبغوره بی نمک
ریخته صبح ناشتا آن را صاف و کم کم میل کند. این نسخه به خصوص برای درمان
فشار خون هایی که همراه با سوزن سوزن شدن بدن، تلخی دهان، پوسته ریزی یا
شکاف خوردن لب، خارش و سایر علایم افزایش صفرا هستند بسیار مفید است.

– مصرف ترشی های طبیعی مثل سرکه، آبغوره و آبلیمو.


– مصرف عصاره(جوشانده، دم کرده، خیسانده و …) زرشک، عناب، شاه توت، انار، آلبالو، ذغال اخته، چای ترش و ….
در این میان چای ترش از بهترین داروها برای کاهش فشار خون است اما با توجه
به طبع سرد و خشک آن بیشترین تاثیر را روی فشار خون های گرم خواهد داشت و
مصرف مداوم و طولانی آن در افراد سردمزاج می تواند باعث بروز مشکلاتی گردد.

– مصرف مرکبات به ویژه گریپ فروت.

– مصرف آب ماست.

3- اگر بیمار طبع سردی داشته باشد و به ویژه افراد بلغمی باید به روش های دیگری درمان شود؛ مثلاً:

– استفاده از جوشانده یا عرق گل گاوزبان

– مصرف سیاهدانه:
روزی 3 بار و هر بار 7 عدد سیاهدانه را به آرامی بجود. چون در اوایل مصرف
ممکن است افت فشار شدیدی رخ دهد بهتر است تا تطبیق پیدا کردن بدن، مصرف
سیاهدانه در حالت نشسته انجام شود. به همین دلیل هم توصیه می شود که بانوان
باردار از مصرف سیاهدانه خودداری کنند.

4- سیر:
سیر با آنکه طبعی گرم و خشک دارد قادر است انواع فشار خون حتی فشار خون
های گرم را کنترل کند بنابراین مصرف آن را به کلیه کسانی که سیر به آنها می
سازد توصیه می کنیم. مداومت در مصرف سیر اغلب به تنهایی می تواند مشکل
بیمار را حل کند. سیر را باید خام مصرف کرد و مصرف سیر پخته یا سیر ترشی
اثر درمانی چندانی ندارد. کسانی که با بوی سیر مشکل دارند می توانند
از«عصاره سیر و لیموترش» استفاده کنند.

5- داروهای افزایش دهنده فشار خون: برخی
داروهای گیاهی می توانند فشار خون را بالا ببرند؛ به این دلیل توصیه می
شود برای مصرف آنها با پزشک حاذق مشورت کنید. در این مورد می توان به
داروهایی مانند شیرین بیان، سنبل طیب، بادرنجبویه، زیرفون و … اشاره کرد.

ز- قطع مصرف دخانیات

این
اقدام می تواند از موثرترین اقدامات برای کاهش فشار خون باشد. ثابت شده
است که با اولین پک به سیگار یا پیپ، فشار خون ماکزیموم به علت آزاد شدن
آدرنالین 25 میلیمتر جیوه افزایش پیدا می کند.


ح- کاهش وزن

ثابت
شده است که فشار خون در افراد چاق – به ویژه کسانی که چاقی شکمی دارند –
شایع تر است؛ بنابراین بهتر است با رعایت یک برنامه غذایی مناسب به کاهش
وزن اقدام کرد.


فشار خون در زنان یایسه

بسیاری
از زنان یایسه به واسطه تغییرات هورمونی که پیدا می کنند و نیز عدم دفع خون
قاعدگی دچار افزایش فشار خون می شوند. برای درمان این بانوان علاوه بر
نکات عمومی ذکر شده، این دستورات هم کمک کننده است:


1- مصرف جوانه گندم:
روزی یک قاشق مربّاخوری از پودر جوانه گندم(یا 5-4 قاشق غذاخوری جوانه
گندم تازه) را به هرنحوی که مایل هستید مصرف کنید. جوانه گندم یکی از
بهترین گزینه ها برای کاهش انواع عوارض دوران یایسگی است ولذا مصرف مداوم
آن برای زنان یایسه بسیار مطلوب است.

2- مصرف مکمل های هورمونی طبیعی:
مثل رازیانه، بومادران یا تخم شوید که به اشکال مختلف قابل مصرف هستند.
اگر گر گرفتگی هم جزء علایم بیمار باشد می توان عرق کاسنی و شاهتره را نیز
به داروها اضافه کرد.

3- انجام حجامت به خصوص حجامت ساکرال(گودی کمر).

فشار خون زنان باردار

با مشورت پزشک حاذق اقدامات ذیل قابل انجام است:

1- رعایت دستورات عمومی(تغذیه، استرس، یبوست و …) که در مورد سایر بیماران گفته شد.

2- تجویز مخلوط مساوی مساوی عرق کاسنی و شاهتره.

 

3- حجامت: حجامت
بین ماههای 4 تا 7 بارداری، یکی از بهترین راههای پیشگیری از این مساله
است. در صورت ضرورت و با توجه به وضعیت جسمانی و مزاجی بیمار و بنا به
تشخیص پزشک، تکرار این حجامت نیز منع چندانی ندارد.

4- دقّت کنید که در این دوران از مصرف داروهایی که می توانند باعث افت شدید و سریع فشار خون شوند؛ خودداری شود.(مثل سیاهدانه، چای ترش و …)

تقریباً تمام موارد فشار خون بارداری با همین دستورات ساده بهبود خواهند یافت.

یک دلیل نادر برای فشار خون

یک دلیل نادر برای فشار خون پایدار، عارضه «آپنه یا قطع تنفس به هنگام خواب است» که
معمولاً در افرادی اتفاق می افتد که گردن کوتاهی دارند و عادت دارند به
پشت بخوابند. برای جلوگیری از این عارضه سعی کنید عادت کنید( و به
کودکانتان نیز عادت دهید) که به هنگام خوابیدن، به پهلوی راست(همانطور که
در روایات شریف سفارش شده است) بخوابند.

آیا همه کسانی که پرفشاری خون دارند باید درمان شوند؟

پاسخ
این سوال بر اساس های طب جدید مثبت است اما بر اساس آموزه های طب
سنتی منفی است. گفتیم که بر طبق منطق طب سنتی ممکن است فردی به طور طبیعی
فشار خونی بالاتر از سایر افراد داشته باشد و بدیهی است چنین فردی بیمار
محسوب نمی شود که نیازی به درمان داشته باشد. اینها معمولاً افراد سالمی
هستند که به طور اتفاقی متوجه بالا بودن فشار خون خود می شوند و تحت درمان
دارویی قرار می گیرند و تازه از این موقع است که انواع علایم و عوارض را
بروز می دهند. تشخیص اینکه کسی به طور طبیعی و بر اساس مزاج خود دچار فشار
خون است یا این که بیمار است و نیاز به درمان دارد تنها از پزشک مسلط به
مبانی طب سنتی ساخته است. نگارنده خود از کسانی هستم که به واسطه طبع گرم،
غلظت خون و بزرگی طبیعی اندازه قلب، فشار خون بالایی دارم و حتی در بهترین
حالات تغذیه ای و روانی، فشار خونم حدود 18 روی 12 است. تمام معاینات و
بررسی ها نیز طبیعی بودن وضعیت بدن مرا نشان می دهند اما خدا نیاورد آن
روزی را که به دلیل برخی روندهای اداری – مثل گرفتن گواهینامه رانندگی –
مجبور باشم برای معاینه به همکاران خود مراجعه کنم که در این صورت مجبورم
به لطایف الحیل آنها را از معاینه خود منصرف کنم وگرنه می توانید تصورش را
بکنید که همکار محترم با دیدن فشار خون 18-17 من چه حالی پیدا می کند….


درمان سریع و اورژانسی فشار خون

گاهی
فشار خون به دلایل مختلفی به طور ناگهانی بالا می رود که اگر زود به داد
بیمار نرسیم می تواند منجر به عوارض خطرناکی شود. برای کنترل اورژانسی فشار
خون توصیه های ساده ذیل را در نظر داشته باشید:

1- حنا را با آبغوره بی نمک خمیر کرده و کف پای بیمار ضماد کنید.

2- از جوشانده چای ترش استفاده کنید.


3- سیر را رنده کرده و با کمی آبلیمو به بیمار بدهید تا بخورد.

4- کمی آبغوره بی نمک یا آب لیموترش تازه به بیمار بخورانید.

5- اگر فشار خون بیمار به هیچ صراطی مستقیم نیست او را سریعا حجامت کنید.
بسیاری از همکاران فشار خون بسیار بالا را مانع انجام حجامت می دانند امّا
به عقیده بنده یکی از بهترین روش ها برای کنترل اورژانسی فشار خون، حجامت
است.


6- از سایر اقدامات کمکی هم غافل نشوید: بیمار
را در معرض هوای آزاد و تازه قرار دهید؛ از او بخواهید که نفس عمیق بکشد،
چشم های خود را ببندد و سعی کند که به چیزی فکر نکند، شانه های او را به
آرامی ماساژ دهید و سعی کنید هر گونه استرس و نگرانی را از او دور کنید.

 

 

18 دلیل فشار خون بالامقدار طبیعی فشار خون 120 روی 80 میلیمتر جیوه است. مقدار بین 120 روی 80 تا 13 بر روی 8 به عنوان مرحله پیش از فشار خون بالا در نظر گرفته می شود. فشار خون 140 روی 0 و بیشتر از آن نیز نشان دهنده ابتلا به فشار خون بالاست.دو نوع فشار خون بالا وجود دارد:1- فشار خون اصلی یا اولیه 2- فشار خون ثانویه فشار خون اولیه علت مشخصی ندارد و 5 درصد افراد مبتلا دچار این نوع فشار خون هستند.فشار خون ثانویه در اثر علت مشخص مثل بیماری کلیوی، تومور و قرص های ضدبارداری رخ می دهد.فشار خون بالا باعث سختی و افزایش ضخامت سرخرگ های خونی می شود (آترواسکلروز) که این امر باعث حمله قلبی، سکته قلبی و سکته مغزی می شودعلل بروز فشار خون بالا1- کشیدن سیگار2- چاقی و اضافه وزن3- بیماری دیابت4- کم تحرکی بدن مثل نشستن طولانی پشت میز کار5- ورزش نکردن6- مصرف زیاد نمک و غذاهای شور7- مصرف کم کلسیم، پتاسیم و منیزیم در غذاها8- کمبود ویتامین D در بدن- مصرف الکل10- استرس11- افزایش سن12- برخی داروها مثل قرص های ضدبارداری13- زمینه ارثی و ژنتیکی14- سابقه خانوادگی ابتلا به فشار خون بالا15- بیماری مزمن کلیوی16- بیماری ها و یا تومور غدد فوق کلیه17- بیماری ها و یا تومور غده تیروئید18- نواقص مادرزادی موجود در رگ های خونی 6 بیماری ناشی از فشار خون بالاکنترل نکردن فشار خون بالا باعث بروز عوارض زیر در بدن می شود :1- حمله یا سکته قلبیفشار خون بالا باعث سختی و افزایش ضخامت سرخرگ های خونی می شود (آترواسکلروز) که این امر باعث حمله قلبی، سکته قلبی و سکته مغزی می شود.


2- آنوریسمآنوریسم‌ عبارت است از اتساع (باد کردن) یا بیرون‌زدگی دیواره یک سرخرگ در اثر ضعف دیواره سرخرگ‌.پمپ کردن خون در رگ ها علی رغم داشتن فشار خون بالا، باعث ضخیم شدن عضله قلب می شود. در نتیجه قلب به سختی خون را پمپ می کند و دچار نارسایی می شود.3- تنگ و ضعیف شدن رگ های خونی در کلیه هادر این حالت کلیه ها نمی توانند به درستی کار خود را انجام دهند.4- ضخیم شدن، تنگی و یا پارگی رگ های خونی در چشم هادر این حالت بینایی فرد کم می شود.5- سندرم متابولیکسندرم متابولیک یکی از اختلالات مربوط به متابولیسم بدن است که شامل افزایش اندازه دور کمر، تری گلسیرید خون بالا، کاهش کلسترول خوب یا HDL ، فشار خون بالا و افزایش هورمون انسولین است.اگر فشار خون فرد بالا باشد، احتمال ابتلا به سایر اجزای این سندرم زیاداست. هر چقدر اجزای بیشتری از این سندرم را داشته باشید، بیشتر دچار دیابت، بیماری قلبی و سکته می شوید.6- مشکل حافظه و یادگیریفشار خون بالا روی توانایی فکر کردن، یادآوری و یادگیری فرد تأثیر می گذارد.

منبع:tebyan.net

 

 

فشار خون یکی از عوامل اصلی سکته‌های مغزی و قلبی است و متاسفانه به دلیل سبک زندگی و شیوه‌ی تغذیه‌ای امروز، در میان خیلی از مردم شیوع پیدا کرده است. برای درمان فشار خون باید سبک زندگی خود را تغییر دهیم، از مصرف سیگار، نمک و چربی پرهیز کنیم، ورزش را در برنامه‌ی روزانه‌ی خود جای دهیم و از یک رژیم غذایی‌ سالم استفاده کنیم. در این مقاله ما دقیقا به شما می‌گوییم که چه غذاهایی فشار خون را پایین می‌آورند.

حتما همه‌ی شما می‌دانید که رژیم غذایی‌ای که میزان سدیم آن پایین باشد و شامل غذاهایی سرشار از پتاسیم، کلسیم و منیزیم باشد، می‌تواند از فشار‌ خون بالا جلوگیری کرده یا آن را در حالت عادی نگه دارد. اما به طور خاص چه غذاهایی تأثیر مثبتی بر فشار خون دارند؟ در اینجا مورد از غذاهایی را به شما معرفی می‌کنیم که تحقیقات نشان داده‌اند در کاهش فشار خون مفید هستند.

در سال محققان استرالیایی، بعد از تحلیل چندین پژوهش که در مجله‌ی «فشار خون» (Hypertension) به چاپ رسیده بودند، به این نتیجه رسیدند که بین مصرف لبنیات کم‌چرب و کاهش خطر ابتلا به فشار ‌خون رابطه‌ای مستقیم وجود دارد. این موضوع بیشتر در شیر و ماست کم‌چرب دیده شده بود و نه در پنیر. با اینکه کلسیم در کاهش فشار خون نقش عمده‌ای دارد، ولی اجزای دیگری در لبنیات به نام پپتیدها هستند که تأثیر مهم‌تری بر پایین آوردن فشار خون دارند. اینکه چرا لبنیات پر‌چرب نمی‌تواند در کاهش فشار خون مؤثر باشد هنوز مشخص نشده است، اما ممکن است دلیل آن وجود چربی‌های اشباع‌شده در این نوع لبنیات باشد. در ضمن افرادی که لبنیات کم‌چرب مصرف می‌کنند، از سلامت کلی بهتری برخوردارند.

مطابق مطالعه‌‌ای که در سال ، طی شش ماه بر روی افرادی که مبتلا به فشار خون بالا بودند صورت گرفت و در مجله‌ی «فشار خون» (Hypertension) به چاپ رسید، استفاده از روغن تخم کتان یا روغن برزَک در غذاهای مختلف، منجر به کاهش فشار خون سیستولیک (حداکثر فشار خون در زمانی که قلب منقبض است) و فشار خون دیاستولیک (حداقل فشار خون در زمانی که قلب استراحت می‌کند) می‌شود. حتی وقتی شرکت‌کنندگانِ در این مطالعه، داروهای کاهش فشار خون مصرف می‌کردند، باز هم از فواید روغن کتان سود می‌بردند. هنوز مشخص نشده که دقیقا چه چیزی در روغن بذر کتان وجود دارد که باعث کاهش فشار خون می‌شود، اما ممکن است دلیل آن وجود هر کدام یا همه‌ی این اجزاء در بذر کتان باشد: اسید لینولنیک آلفا، لیگنان‌ها، پپتیدها و فیبر.

مطابق مطالعاتی که در سال در مجله‌ی «بی.ام.سی مدیسین» (BMC Medicine) به چاپ رسیدند، مصرف شکلات تلخ یا محصولات کاکائویی که سرشار از فلاونول هستند به کاهش فشار خون سیستولیک یا دیاستولیک در افرادی که مبتلا به فشار خون بالا یا فشار خون مرزی هستند، کمک می‌کند اما تأثیر خاصی در افراد مبتلا به فشار خون عادی ندارد. تحقیقات دیگر نشان می‌دهد، فلاونول که در کاکائو یافت می‌شود، باعث تولید اسید نیتریک می‌شود. اسید نیتریک ماده‌ای است که رگ‌های خونی را باز می‌کند و باعث روان شدن جریان خون می‌شود و بدین شکل فشار خون را پایین می‌آورد. دانشمندان معتقدند، باید در آینده مطالعاتی برای بررسی نقش ژنتیک در این موضوع صورت بگیرد.

در مطالعه‌ای که در سال در مجله‌ی «فشار خون» چاپ شد، نقش روغن زیتون در فشار خون زنان جوانی که فشار خون متوسط رو به بالا داشتند بررسی شد. محققان اسپانیایی در یک دوره‌ی چهار ماهه، رژیم غذایی‌ای را که به خاطر داشتنِ روغن زیتون، حاوی مقادیر زیادی پلی‌فنول بود و رژیم‌های غذایی دیگری را که عاری از پلی‌فنول بودند مطالعه کرده و تأثیر هر کدام را بر فشار خون مقایسه کردند. نتیجه‌ای که به دست آمد نشان می‌داد روغن زیتون که سرشار از پلی‌فنول است فشار خون سیستولیک و دیاستولیک را خصوصا در خانم‌هایی که از فشار خون بالا رنج می‌برند، کاهش می‌دهد.

مطالعه‌ای که در سال در مجله‌ی «تغذیه» (Nutrition) در استرالیا به چاپ رسید، تأثیر آب لبو را بر فشار خون زنان و مردان سالم مورد بررسی قرار داد. به افرادی که در این آزمایش شرکت کرده بودند، یا مخلوط آب لبو و سیب داده می‌شد یا آب لبوی خالص و فشار خون آنها ساعته تحت نظر بود. نتیجه‌‌ی به دست آمده نشان داد که شش ساعت بعد از نوشیدن آب لبو، خصوصا در مردان، فشار خون کاهش پیدا می‌کند. لبو به صورت طبیعی حاوی نیترات است و همین باعث پایین آمدن فشار خون می‌شود.

در مطالعه‌ای که سال در مجله‌ی «فشار خون» به چاپ رسید، ارتباط پسته و فشار خون بررسی شد. شرکت‌کنندگانی که کلسترول LDL (موسوم به کلسترول بد) بالایی داشتند، به مدت چهار هفته، یک یا دو وعده در روز پسته می‌خوردند. نتیجه‌ای که به دست آمد این بود که فشار خون افرادی که یک وعده پسته می‌خوردند از افرادی که دو وعده می‌خوردند بیشتر کاهش پیدا کرده بود. علت این موضوع هنوز مشخص نشده است ولی شاید به دلیل افزایش خونی باشد که از قلب پمپ می‌شود، یا شاید مغز پسته در کاهش انقباض رگ‌های پیرامون قلب مؤثر باشد.

محققانی از بریتانیا تأثیر آب انار را بر فشار خون در افراد جوان و میانسال بررسی کردند. مطابق نتایج تحقیقاتی که در مجله‌ی «غذاهای گیاهی برای تغذیه‌ی انسان» به چاپ رسید، مشخص شد که مصرف بیشتر از یک فنجان آب انار در روز به مدت چهار هفته فشار خون سیستولیک و دیاستولیک را پایین می‌آورد. دلیل این کاهش مشخص نیست، اما ممکن است وجود پتاسیم یا پلی‌فنول در آب انار در این موضوع بی‌تأثیر نباشد.

محققان اسپانیایی، پرتغالی، ایسلندی و ایرلندی، پژوهشی در ژورنال تخصصی «تغذیه» (Nutrition) به چاپ رساندند که تأثیرات رژیم‌های حاوی ماهی‌های چرب را بر فشار خون دیاستولیکِ افرادی که اضافه وزن دارند در دوره‌ی رژیم لاغری، بررسی کرد. خوردن ماهی‌های چرب مانند ماهی سالمون سه بار در هفته، در طول مدت هشت هفته فشار خون دیاستولیک افراد را پایین آورده بود. محققان اعلام کرده‌اند که تحقیقات قبلی نشان داده بودند که اسید چرب امگا که به طور طبیعی در ماهی‌های چرب یافت می‌شود، دلیل این تأثیر مثبت بر روی فشار خون است.

مطالعه‌ای که در سال انجام گرفت و در «ژورنال آمریکایی تغذیه‌ی بالینی» (American Journal of Clinical Nutrition) به چاپ رسید، تأثیر خوردن غلات کامل بر کاهش فشار خون را در افراد میانسال مورد بررسی قرار داد. محققان بریتانیایی نیز یک رژیم غذایی‌ که حاوی گندم کامل یا گندم کامل به علاوه‌ی جو بود را با رژیمی که حاوی گندم تصفیه شده بود، مقایسه کردند و به این نتیجه رسیدند که خوردن سه وعده گندم کامل در روز با پایین آمدن فشار خون سیستولیک ارتباط دارد. اگرچه پژوهش‌های دیگری هم وجود دارند که فواید خوردن گندم کامل بر کلسترول را ثابت کرده‌اند اما دلیل آن هنوز دقیقا مشخص نشده است.

در پژوهشی که سال محققان مرکز تحقیقاتیِ تغذیه‌ی «جین مایرِ» وزارت کشاورزی ایالات متحده در دانشگاه «تافتس» ( ufts) به عمل آوردند، تأثیر نوشیدن سه فنجان چای ترش یا چای ق در طول یک دوره‌ی شش هفته‌ای در افرادی که فشار خون مرزی یا فشار خون متوسط رو به بالا داشتند، بررسی شد. آنها متوجه شدند فشار خون سیستولیک و دیاستولیک، خصوصا در افرادی که فشار خون سیستولیک آنها در ابتدا بالا بود، کاهش یافته است. چای ترش سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها از جمله فنول‌ و آنتوسیانین‌ است که به احتمال زیاد همین ترکیبات دلیل تأثیر آن بر فشار خون است.

اینها خوراکی‌های سالمی هستند که می‌توانید آنها را در برنامه‌ی غذایی خود بگنجانید. اما اینکه آیا یک خوراکی خاص می‌تواند فشار خون را پایین بیاورد هنوز به درستی اثبات نشده است. عوامل زیادی مانند سن، ژنتیک، نوع رژيم غذایی، مقدار غذایی که در هر وعده مصرف می‌کنید و مواردی دیگر هم بر فشار خون شما تأثیر دارند.

 

برگرفته از: berkeleywellness.com

 

علائم فشار خون پایین چیست؟ چرا زمانی که وضعیت بدن‌تان از حالت خوابیده به نشسته تغییر می‌کند سرتان گیج می‌رود؟ چرا زمانی که خبر بدی می‌شنوید، از حال می‌روید؟ تمام اینها علائم فشار خون پایین هستند و در بعضی موارد این علائم و نشانه‌ها می‌توانند بسیار خطرناک باشند.

در ادامه‌ی مطلب درباره‌ی علائم پایین بودن فشار خون، علت افت ناگهانی فشار خون و درمان فشار خون پایین صحبت می‌کنیم.

فشار خون (بالا یا پایین) به فشار خون پمپاژ شده به رگ‌ها یعنی فشار خون وارد بر دیواره‌ی رگ‌ها گفته می‌شود. میزان فشار خون بالا یا پایین از فردی به فرد دیگر متفاوت است. برای مثال برای یک ورزشکار حرفه‌ای یا کسی که هر روز ورزش می‌کند، فشار خون پایین می‌تواند نشانگر میزان سلامتی او باشد.

تحقیقات کلینیک مایو نشان می‌دهد زمانی فشار خون پایین است که مقدار بالای فشار خون (فشار سیستولیک) میلی‌متر جیوه یا کمتر باشد و مقدار پایین فشار خون (فشار دیاستولیک) میلی‌متر جیوه یا کمتر باشد، به عبارت دیگر زمانی فشار خون‌تان پایین است که دستگاه بالاترین مقدار فشار را میلی‌متر جیوه یا کمتر و پایین‌ترین مقدار فشار را میلی‌متر جیوه یا کمتر نشان دهد. هرچند فشار خون پایین زمانی خطرناک است که به همراه علائمی مانند گیجی، غش کردن و به وجود آید.

اطلاعات رسمی منتشر شده توسط مؤسسه‌ی ملی سلامت آمریکا نشان می‌دهند که افت فشار خون معمولا با دیگر مشکلات سلامتی در ارتباط است. برای مثال رایج‌ترین نشانه‌های فشار خون پایین سرگیجه و سبکی سر هستند. هر چند خستگی شدید بدون دلیل، بینایی تیره و تار، ضعف شدید، سردرگمی و حالت تهوع (که معمولا به همراه استفراغ و اسهال) نیز بروز می‌کند.

در بعضی مواقع که از حالت نشسته یا خوابیده بلند می‌شوید، به ناگهان فشار‌تان افت می‌کند که در بعضی موارد ممکن است از حال بروید. به این حالت افت فشار، افت فشار موضعی می‌گویند. همچنین ممکن است به دلایل ایستادن به مدت طولانی، هنگام شنیدن خبری بد یا احساساتی شدن شدید فشارتان افت کند که به این نوع افت فشار، افت فشار واسطه‌ای گفته می‌شود. در هر دو مورد افت فشار که در بالا ذکر شد، معمولا فشار خون پس از چند دقیقه به حالت عادی باز می‌گردد.

طبق مطالعات مؤسسه‌ی سلامت ملی ایالات متحده، فشار خون بسیار پایین معمولا باعث از حال رفتن و غش کردن، ضربان نامنظم قلب یا حتی تشنج می‌شود. هرچند در موارد وخیم‌تر، علائمی مانند درد قفسه‌ی سینه و تنگی نفس نیز وجود خواهد داشت.

افت فشار ممکن است علائمی مانند سر درد، سفتی گردن، سرفه‌های مزمن همراه با خلط، سختی در دفع ادرار (سوزش ادرار)، تب بالا، مدفوع به رنگ قهوه‌ای تیره، درد بالای کمر و حتی سوء‌ِهاضمه‌های مزمن و پشت سر هم، که می‌توانند باعث استفراغ و اسهال شوند را نیز داشته باشد (مطالعه بیشتر در ارتباط با درمان سرفه). اینها نشان می‌دهند بیماری دیگری در بدن‌تان وجود دارد که تأثیرات افت فشار را افزایش می‌دهد. اگر هرکدام از این نشانه‌ها را دارید باید سریعا به دکتر مراجعه کنید.

زمانی که در ارگان‌های اصلی (مانند مغز) به ناگهان سطح اکسیژن و خون کاهش پیدا می‌کند، فشار خون بر اثر شوک افت کرده است. شوک باعث می‌شود که رگ‌های خونی به شدت شل و آرام شوند. اگر بدن در حال از دست دادن مقدار زیادی خون باشد (بر اثر عارضه‌ی قلبی) شوک رخ می‌دهد و باعث بالا رفتن پالس و تنفس سریع می‌شود. در این حالت بدن گرم و سپس سرد و مرطوب می‌شود.

در موارد وخیم، قبل از این که از هوش بروید احساس سردرگمی و ضعف شدید می‌کنید. کسانی که در معرض شوک شدید بودند و مورد بررسی قرار گرفتند، رنگ پوست قفسه‌ی سینه آنها آبی رنگ شده که در زیر آن، رگ‌های خونی مشخص بوده است. شوک را باید یکی از موارد اضطراری تلقی کرد و زمانی که در معرض شوک قرار می‌گیرید، باید سریعا به اورژانس اطلاع دهید. پس از انتقال به بیمارستان اولین آزمایش‌هایی که انجام می‌شود، آزمایش خون و قلب است تا واکنش فشار خون سنجیده شود و طبق آن درمان آغاز شود.

همان‌طور که اشاره شد، دلایل زیادی برای به وجود آمدن افت فشار خون وجود دارد، ولی معمولا دلایلی مانند کم آبی، بارداری، کمبود مواد مقوی در رژیم غذایی، از دست دادن سریع مایعات بدن به دلیل گرمازدگی و اسهال و استفراغ باعث افت فشار خون می‌شوند. اگر افت فشار خون‌تان به دلیل یکی از موارد بالاست، احتمالا با منظم کردن سطح مایعات و الکترولیت بدن‌تان مشکل برطرف خواهد شد.

هرچند مواردی که در بالا اشاره شد، نشانه‌هایی هستند که ممکن است سلامت‌تان را به خطر نیندازند، ولی افت فشار خون در بعضی موارد می‌تواند باعث ضربه‌های سنگینی به سلامتی شما شود. نشانه‌هایی مثل واکنش شدید آلرژیک (آنافیلاکسی)، کم‌خونی، عفونت یا خون‌ریزی که باعث کاهش حجم خون می‌شود. اگر هرکدام از این نشانه‌ها را همراه با افت فشار خون داشتید، سریعا به پزشک معالج مراجعه کنید. گاهی اوقات افت فشار خون به دلیل استفاده از بعضی داروها مثل قرص‌های کنترل فشار و داروهای کنترل ضربان قلب است که می‌توانند باعث کاهش ضربان قلب و کاهش پمپاژ خون شوند. مشکلات قلبی مانند سکته، دریچه‌ی معیوب یا ضربان کم، می‌توانند در افت فشار خون بسیار مؤثر باشند.

بعد از آن که دوره‌ی افت فشار در شما با نشانه‌هایی که بیان شد، به اتمام رسید، پزشک معالج، شما را به متخصصی معرفی می‌کند تا علت افت فشار‌تان را شناسایی کند. معمولا یک متخصص قلب از روی این نشانه‌ها گزارشی تهیه می‌کند. نوار قلب می‌گیرد تا فعالیت قلبی‌تان مشخص شود. شاید نیاز باشد که پزشک متخصص از شما تست استرس نیز بگیرد تا مشخص شود که قلب‌تان تحت استرس چگونه کار می‌کند، یا ممکن است به شما دستگاهی متصل کنند که شرایط قلب را در طول روز گزارش می‌دهد و اگر مشکلی در ریتم ضربان قلب وجود داشته باشد، پزشک معالج متوجه خواهد شد.

اگر در این روند، علت اصلی مشخص نشد، پزشک معالج شما را به متخصص اعصاب و روان یا متخصص کلیه معرفی می‌کند. اگر پزشک، دلیل افت فشار را داروهایی که مصرف می‌کنید، تشخیص بدهد، داروهایتان را تغییر می‌دهد. درمان افت فشار با توجه به سن و شرایط فیزیکی افراد و شدت نشانه‌های افت فشار تعیین می‌شود و در بیشتر موارد برای بیمار دارو تجویز می‌شود و/یا بیمار باید برای حفظ سلامتی خود، عادت‌های زندگی‌ روزمره‌اش را تغییر بدهد.

برگرفته از: activebeat.com

دیدگاهی بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.