فوايد جنگل ها

خواص دارویی و گیاهی

نشان‌گذاری

عجب سازنده ی این علامت عرب دولاب است

فواید

جنگل دارای فواید بیشماری است که بشر بیشتر آن‌ها بر زندگی بشر اثر مثبتی می‌گذارند. در جنگل‌ها انواع قارچ‌ها، میوه‌ها و حتی ساقه‌های گیاهان و درختان دیده می‌شود که غذای عدهٔ زیادی از انسان‌ها را تشکیل می‌دهند. درختان جنگل گاز دی اکسید کربن هوا را دریافت می‌کنند و طی عمل فتوسنتز، آن را تبدیل به اکسیژن می‌کنند. همچنین چوب درختانی جنگلی در ساختمان سازی، تهیهٔ کاغذ و تهیهٔ وسایل منزل کاربرد دارد. جدای از همهٔ این‌ها، سایهٔ درختان جنگل‌های انبوه، هر آدمی را از گرمای طاقت فرسا نجات می‌دهد!

تخریب جنگلها

در جنگلهای طبیعی شروع سیکل تمامی و تحملی در جنگل و به تبع آن روند توسعه و پایداری در اکوسیستم‌های جنگلی همراه با مرحله تحولی «تخریب» همراه‌است. بنابراین یک درخت جنگلی پس از رسیدن به سن دیر زیستی فیزیولوژیک، یعنی زمانی که اندامهای مختلف یک درخت جنگلی در نتیجه کهولت سن و پیری، دچار نارسایی شدند، در نتیجه اختلالاتی که در فعالیتهای بیولوژیکی گیاه حادث می‌شود، که نماد ظاهری آن خشک شدن شاخه‌ها و اندامهای قسمت‌های هوایی درخت (تاج)، کوچک شدن سطح تاج پوشش درخت، پوسیده و توخالی شدن تنه در اثر حمله آفات و بیماریها خواهد بود. در چنین شرایطی با حدوث یک باد سنگین و با بارش سنگین نزولات جوی (بخصوص برف)، ایجاد زلزله، صاعقه، زمین لغزش و سایر عوامل تخریب طبیعی، درختان مزبور افتاده و در نتیجه حرفه‌هایی در تاج پوشش جنگل ایجاد می‌شود که در واقع روندهای تحولی در جنگلهای دست نخورده (جنگل بکر) از همین نقطه آغاز می‌شود. (دلفان اباذری ۱۳۸۱). این مرحله تحول می‌تواند به طور نسبی طولانی (در یک سیکل طبیعی) و یا کوتاه مدت (در نتیجه حدوث عوامل غیر مترقبه طبیعی) باشد (Emborg و همکاران ۲۰۰۰).

به دنبال ایجاد حفره در توده‌های جنگلی و تابش نور بر عرصه رویشگاه با مساعد بودن شرایط رویشگاهی و وجود بذر مناسب (به لحاظ کمی و کیفی)، گروههای زادآوری به تدریج حفره‌های موجود را پوشش می‌دهند که این مرحله از تحول را تحت عنوان «مرحله تحولی تجدید حیات» نامیده می‌شود. گروههای زادآوری به مرور زمان و در نتیجه رقابت بین آنان بر میزان رشد قطری و ارتفاعی خود می‌افزاید و در این مرحله تعداد قابل توجهی از نهالها مغلوب واقع شده و به تدریج حذف می‌شوند. ولی پایه‌های موجود بر میزان رشد خود همچنان خواهند افزود، این مرحله را در اصطلاح«مرحله تحولی صعود و افزایش رشد» یا «مرحله تحولی تشکیل توده» نامیده می‌شود. توده‌های جوان تشکیل شده در حفره‌ها، در مراحل اولیه به صورت یک جنگل جوان نسبتاً همسال به نظر می‌رسند که در اصطلاح تحت عنوان «فاز جنگل جوان» نامیده می‌شوند. در این توده‌ها به تدریج برخی از پایه‌ها که از شرایط رویشگاهی مطلوب تری مانند نور، رطوبت، خاک، جهت و… بهره مند هستند از نظر رشد قطری و ارتفاعی از سایر پایه‌ها پیشی گرفته و ضمن ایجاد تفاوت آشکوب، تفاوتهایی نیز از نظر قطر نمایان می‌سازند. در این مرحله جنگل دارای ساختار پلکانی خواهد بود و به عبارت دیگر درختان با قطر و ارتفاع متفاوتی در عرصه جنگل دیده می‌شوند که در اصطلاح این وضعیت را تحت عنوان «فاز تک گزیده» می‌توان نامگذاری نمود. با عبور از این مرحله و به تدریج درختان موجود در توده جنگلی به یک ساختار مشخصی می‌رسند که در آن درختان موجود دارای ارتفاع نسبی برابر (یک آشکوبه) و از نظر قطری نیز نزدیک به هم هستند. در این وضعیت جنگل به ظاهر به توده جنگلی همسال نزدیک است که از آن تحت عنوان «جنگل همسال دروغین» نیز اسم برده می‌شود، که این مرحله تحت عنوان «مرحله تحولی اپتیمال» نامگذاری می‌شود. تحولات در جنگل چنانچه تحت مداخلات شدید انسانی قرار نگیرد در جنگلهای طبیعی شمال ایران در یک سیکل طبیعی حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ سال به درازا می‌کشد (دلفان اباذری ۱۳۸۱ و Korpel ۱۹۹۵). اما در جنگلهایی که تحت مدیریت قرار می‌گیرند، دخالتهای علمی سبب آن می‌شود که طول هر یک از این مراحل تحولی را کوتاهتر نموده و در ضمن ارزش‌های تولیدی درختان جنگلی را نیز افزایش می‌دهند.

نمونه‌های جنگلی

به طور کلی جنگل به بیوم‌هایی گفته می‌شود که درختان و سایر گیاهان چوبی در آنها غالب هستند. جنگل‌ها بر اساس خصوصیات گوناگونی دسته بندی شده‌اند. بر حسب عرض جغرافیایی، جنگل‌ها را به سه نوع یا تیپ عمده دسته بندی می‌کنند که هر یک از این انواع، خود به گروه‌های کوچکتری تقسیم می‌گردند. این سه نوع جنگل بر اساس طبقه بندی بر حسب عرض جغرافیایی عبارتند از: جنگل‌های حاره‌ای یا گرمسیری، جنگل‌های معتدله، جنگل‌های شمالی یا تایگا.

جنگل‌های معتدله در شرق آمریکای شمالی، شمال شرقی آسیا و غرب و مرکز اروپا به چشم می‌خورند. فصل‌های مشخص با یک زمستان مشخص، خصوصیت این جنگل‌ها هستند. آب و هوای این جنگل‌ها معتدل است و یک فصل رویش ۲۰۰-۱۴۰ روزه در آنها وجود دارد. دما از ۳۰- درجه تا ۳۰ درجه سانتی گراد متغیر است و میزان بارندگی سالیانه ۱۵۰۰-۷۵۰ میلی متر می‌باشد. خاک این جنگل‌ها حاصلخیز است و به وسیله تجزیه بقایای گیاهی و جانوری، غنی شده‌است. چتر یا سایه بان جنگل‌های معتدله تراکم متوسط دارد و به نور خورشید اجازه نفوذ می‌دهد و در نتیجه، در طبقه زیرین این جنگل‌ها پوشش گیاهی متنوع، غنی و بسیار توسعه یافته‌ای می‌روید و جانوران در طبقات مختلف این جنگل‌ها زندگی می‌کنند. پوشش گیاهی جنگل‌های معتدله با ۴-۳ گونه درختی در هر کیلومتر مربع مشخص می‌شود. خصوصیت درختان این جنگل‌ها برگ‌های پهنشان است که هر ساله می‌ریزد. گونه‌هایی از بلوط، گردو، شوکران، راش، لاله درختی، صنوبر، نارون، افرا، بید و انواع گیاهان علفی که در بهار گل می‌دهند از جمله گیاهان این جنگل‌ها هستند. پوشش جانوری این جنگل‌ها با خرگوش‌ها، سنجاب‌ها، انواع راسوها، پرندگان، گوزن، شیرکوهی، گرگ جنگلی، روباه، خرس سیاه و انواعی از گربه‌های وحشی مشخص می‌شود.

جنگل‌های معتدله در یک طبقه بندی کوچکتر، برحسب توزیع فصل بارندگی شان، به جنگل‌های مرطوب پهن برگ همیشه سبز و مخروطیان، جنگل‌های خشک مخروطیان، جنگل‌های مدیترانه‌ای، جنگل‌های معتدل مخروطیان و جنگل‌های بارانی پهن برگ معتدل تقسیم می‌گردند.

در حال حاضر، جنگل‌های معتدله فقط در نواحی پراکنده و اندکی در جهان باقی مانده‌اند.

جنگل‌های شمالی یا تایگا بزرگترین بیوم خشکی هستند. این جنگل‌ها در بین عرض‌های جغرافیایی ۵۰ و ۶۰ درجه شمالی در کمربندی پهن در اوراسیا (اروپا و آسیا) و آمریکای شمالی یافت می‌شوند: دو سوم در سیبری و بقیه در اسکاندیناوی، آلاسکا و کانادا. فصل‌ها در جنگل‌های شمالی به تابستان‌های نسبتاً گرم، مرطوب و کوتاه و زمستان‌های خشک، سرد و طولانی تقسیم شده‌اند. طول فصل رویش در این جنگل‌ها ۱۳۰ روز است. در جنگل‌های شمالی یا تایگا، دماها بسیار پایین هستند. بارندگی عمدتاً به صورت برف است و به ۱۰۰۰-۴۰۰ میلی متر در سال می‌رسد. خاک دارای ضخامت اندک، فقیر از مواد غذایی و اسیدی است. سایه بان یا چتر این جنگل‌ها به شکلی است که نور اندکی اجازه نفوذ پیدا می‌کند و در نتیجه، طبقه زیرین محدود شده و فقیر است. پوشش گیاهی جنگل‌های شمالی عمدتاً شامل مخروط داران همیشه سبز و مقاوم به سرماست که برگ‌های سوزنی شکل دارند. کاج، صنوبر و سدر از جمله این گونه‌های گیاهی هستند. پوشش جانوری این جنگل‌ها شامل جانورانی از جمله دارکوب‌ها، بازها، موش، خرس، گربه وحشی، روباه، گرگ، گوزن، موش‌های پوزه دار، خفاش‌ها، راسو، انواعی از خرگوش‌ها و انواعی از سنجاب‌ها می‌باشد. قطع درختان به طور گسترده که همچنان در جنگل‌های شمالی ادامه دارد می‌تواند به زودی منجر به نابودی کامل آنها گردد.

در طول ساحل غربی آمریکای شمالی، آب و هوای مرطوب و معتدل، جنگلهای کاج بارانی را که از آلاسکا تا شمال کالیفرنیا امتداد یافته‌اند بوجود آورده‌است. این جنگل منحصر به فرد، مدتهای مدید در معرض تهدید بوده‌است زیرا می‌توان از درختانش برای سوخت و کاغذ سازی استفاده کرد. حدود ۹۰ درصد ازجنگلهای اولیه اکنون کاملاًَ از بین رفته‌اند. گرچه جنگلهایی که درختانشان قطع شده‌اند معمولاَ دوباره کاری می‌شوند، اما رستنی‌های جدید، حیات وحش کمتری را نسبت به جنگلهای اولیه در خود پناه می‌دهند.

گر چه بعضی از نواحی جنگلهای شمالی برای سوخت و کاغذ سازی قطع شده‌اند این منطقه از بسیاری از تغییراتی که برای انواع دیگر جنگلها رخ داده گریخته‌است. حدود ۱۲۰۰۰ سال پیش، اواخر دوران یخبندان که یخچالهای طبیعی، عقب نشینی کردند جنگلهای شمالی اندک اندک به سمت شمال پیش رفته‌اند. قسمت‌های عظیمی از این جنگلها بر روی خاک یخ زده که به جز در قسمت سطحی در طول تابستان، همیشه یخ زده هستند رشد می‌کنند.

جنگل‌ها اهمیتی حیاتی دارند زیرا مأوای متنوع ترین جوامع زیستی جهان و غنی ترین تنوع زیستی زمین هستند. در درون جنگل‌ها تعداد زیادی از داروهای بالقوه و هزاران هزار گونه دیده نشده و کشف نشده، پنهان هستند. همچنین جنگل‌ها توانایی تعدیل آب و هوای جهان را دارند و شرایط آب و هوایی کل زمین را پایدار نگه می‌دارند. این نقش آنها به حدی مهم است که تخریب آنها می‌تواند موجب تغییراتی در مقیاس عظیم و گسترده در آب و هوای کره زمین شود.

با کمال تأسف، قطع درختان بسیاری از جنگل‌های معتدله باستانی و دارای قدمت طولانی را که اهمیت حیاتی برای ما و برای تمامی گونه‌های زیستی جهان دارند رو به نابودی برده‌است. تقاضای فزاینده برای مسکن، کاغذ و انواع محصولات چوبی از حفاظت مطلوب جنگل‌ها جلوگیری کرده‌است و تنها عاملی که می‌تواند جلوی نابودی کامل آنها را بگیرد استفاده عاقلانه تر و محتاطانه تر از جنگل‌ها و تلاش گسترده و جدی برای کاشت مجدد درختان در آنهاست. بهره برداری بی رویه از چوب‌های درختان جنگل‌ها، جنگل زدایی و کشاورزی به صورت سوزاندن زمین و به طور ضربتی در این بیوم‌ها و چرای بیش از حد دام در آنها ضربات مهلکی بر این بیوم‌های ارزشمند هستند. تقاضای روزافزون انسان برای محصولات گوشتی به این وقایع دامن می‌زند. تخریب جنگل‌ها طی سال‌ها در حد وسیع و با سرعتی هولناک اتفاق افتاده‌است و در حال حاضر بسیاری از جنگل‌ها را از دست داده‌ایم و آینده بقیه آنها در گرو این است که انسان، این گونه خردمند! هر چه سریعتر از خواب غفلت بیدار شود و بقایای این گنج گرانبهای هستی را از نابودی مطلق نجات دهد.

 

                                       

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   اهمیت جنگل 

    جنگلجنگل عبارت است از سطح وسیعی پوشیده از درخت، درختچه و سایر گیاهان که همراه با جانوران اشتراک زیستی  (Biocoenose) پیشرفته ای بین عناصر تشکیل دهنده آن (گیاهان و جانوران) به وجود می آورد و تحت تأثیر عوامل محیطی قادر به ادامه حیات به طور مستقل می باشد. جنگل های جهانمساحت جنگل های موجود در جهان نزدیک به 4 میلیارد هکتار یعنی حدود 30 درصد کل خشکی های زمین برآورد می شود. 2/3 آن در نیمکره شمالی و 1/3 دیگر در نیمکره جنوبی قرار دارند. 1/3 این جنگل ها سوزنی برگ بوده که اختصاص به مناطق معتدله سرد و ارتفاعات دارد و 2/3 آن را جنگل های پهن برگ تشکیل می دهد که در مناطق معتدله گرم و دامنه های معتدل ودشت ها پراکنده اند. جدول (1) مساحت جنگل های دنیا را نشان می دهد. همان طور که دیده می شود قاره آمریکا (مخصوصاً آمریکای جنوبی) جزو غنی ترین و اقیانوسیه جزو فقیر ترین قاره های دنیا از نظر وسعت جنگل ها می باشند. امروزه روسیه را در تقسیم بندی های جدید پس از فروپاشی شوروی سابق جزو اروپا منظور می کنند و در این صورت مساحت جنگل های قاره اروپا یک میلیارد و سی و نه میلیون هکتار می شود که در این صورت قاره اروپا همراه با روسیه جزو غنی ترین منطقه جنگلی دنیا از نظر مساحت به حساب می آید.                                                                             جدول شماره 1- مساحت جنگل های دنیا        جنگل های ایران بر اساس آخرین آمار، مساحت کل جنگل های ایران (طبیعی و دستکاشت) حدود 14/2 میلیون هکتار برآورد شده است که قریب یک میلیون هکتار آن را جنگل های دست کاشت تشکیل می دهد. در گذشته نه چندان دور مساحت جنگل های ایران به 18 میلیون هکتار می رسد که در اثر افزایش جمعیت، توسعه شهر ها و اراضی کشاورزی و تأسیسات و صنایع و همچنین تخریب و تجاوز، کاهش قابل توجهی یافته است. البته تمامی این جنگل ها ارزش صنعتی ندارد (تنها جنگل های شمال مصارف صنعتی دارند و سایر جنگل های کشورمان جنبه حفاظتی دارند و از نظر تلطیف هوا، نفوذپذیری آب، تغذیه دام و زیستگاه حیوانات وحشی قابل اهمیت هستند).                                       جدول(2): سطح جنگل های ایران    اهمیت جنگل هاهمان طور که می دانید جنگل تنها پوشیده از درخت، درختچه و گیاهان نیست این تنها شکل ظاهری جنگل است. از طرف دیگر خاک جنگل که شبکه بسیار وسیعی از ریشه های نباتات را در بر می گیرد محتوی موجودات بیشماری نظیر قارچ ها، باکتری ها و حیوانات کوچک است که در بنای ساختمان جنگل شریک می باشند. درون خاک روی گیاهان کوچک، درختچه ها و شاخه های درختان گروه بیشماری از جانداران مختلف زیست می کنند که از موجودات پست و کوچک از قبیل حلزون، کنه و انواع سخت بالپوش ها آغاز شده، به حیوانات عالی مانند پرندگان و پستانداران خاتمه می یابند. بنابراین تخریب جنگل فقط ختم به از بین رفتن درختان و درختچه های آن نمی شود. با تخریب جنگل پوشش گیاهی به تدریج از بین می رود و در نتیجه آن حشرات، حیوانات و پرندگانی که وابسته به این پوشش (درختی و علفی) بودند از بین خواهند رفت. جنگل ها جزو منابع تجدید شونده محسوب می گردند. هر چند اگر این موهبت الهی به درستی استفاده نشود و به شدت عاری از پوشش شود، فرایند احیاء آن بسیار به درازا می کشد. جنگل فواید بسیاری دارد که حفظ آن در مرحله اول به نفع خود بشر است.در زیر به ذکر بعضی از فواید این نعمت الهی پرداخته می شود:کنترل آب های سطحی و تغذیه آب های زیرزمینیعرصه جنگل ها و مراتع در اثر فعالیت جانوران و ریشه دواندن گیاهان و درختان به داخل آن دارای منافذ متعددی است و قادر است مقدار زیادی آب را در خود نفوذ داده و ذخیره کند. میزان آب نفوذی بر حسب نوع جنگل 500 تا 2000 متر مکعب در سال و در هر هکتار برآورد می شود که این مقدار به مراتب بیشتر از زمین های غیر جنگلی است. (خاصیت نفوذپذیری خاک جنگل های پهن برگ 40 برابر بیشتر از خاک زمین غیر جنگلی است). از طرفی درصد تبخیر در سطح زمین های جنگلی به علت خنکی هوا و بالا بودن رطوبت و کمتر تابیدن نور آفتاب و نبودن باد شدید بسیار کمتر از منطقه غیر جنگلی است. بنابراین جنگل ها موجب می شوند که نزولات آسمانی (باران،برف و…) فرصت و امکان نفوذ در خاک را پیدا کنند که نتیجه آن جلوگیری از جاری شدن اب در سطح زمین است و در نهایت کنترل آب های سطحی.اهمیت اقتصادی جنگل ها جنگل ها اهمیت پولی و اقتصادی و برنامه ای دارند و محل فعالیت اقتصادی می باشد زیرا از نظر احتیاجات چوبی، و کاغذسازی و سوخت مطرح هستند. (ارزش اقتصادی جنگل های آلمان 300بیلیون مارک است و کشور آلمان سالیانه 3/5 بیلیون مارک درآمد پولی از جنگل ها دارد و یک میلیون نفر به این درآمد وابسته هستند و 800 هزار نفر در صنایع چوبی کار می کنند).                                              جدول 3 – ذخایر چوبی جهان                   اهمیت جنگل از نظر اقتصادی برای منابع مختلف و بخش های اقتصادی           نقش جنگل ها در مبارزه با آلودگی هواآلودگی هوا چه در مناطق شهری به وسیله وسایل دودزا و کارخانجات و سایر منابع آلوده کننده و چه در مناطق بیابانی در اثر حرکت و جابه جایی ماسه ها و گرد و غبار به وسیله باد وجود دارد. مواد سمی موجود در هوای شهرها فقط از لوله اگزوز ماشین ها و یا دودکش کارخانه جات داخل شهر خارج نمی شود بلکه بادهایی که از اطراف می وزند سبب می گردند که گرد و غبار و گازهای کارخانجات اطراف را هم وارد نمایند و غلظت مواد سمی هوای مناطق مسکونی بیافزایند.  .

 

 

منابع طبیعی بستر حیات است، در حفظ آن بکوشیم

                                   ………ادامه مطلب

9- نقش‌ جنگلها و مراتع‌ در جلوگيري‌ از رانش‌ زمين‌:

 

 

 

رشد درختان‌ در دامنه‌ها سبب‌ افزايش‌ پايداري‌ خاك‌ مي‌گردد.ريشه‌ درختان‌ با فرو رفتن‌ درخاكهاي‌ حساس‌ به‌ لغزش‌ مانند ستونهايي‌ عمل‌ كرده‌ و با ايجاد شبكه‌ متراكم‌ ريشه‌اي‌ از بهم‌پاشيدن‌ قطعات‌ يا بلوكهاي‌ لغزشي‌ جلوگيري‌ مي‌كنند.مطالعات‌ انجام‌ شده‌ در منطقه‌ جنوب‌شرقي‌ آلاسكا نشان‌ داد كه‌ پس‌ از قطع‌ درختان‌، افزايش‌ قآبل‌ ملاحظه‌اي‌ در تعداد لغزش‌هاصورت‌ گرفت‌ آنها نتيجه‌ گرفتند كه‌ نابودي‌ و فساد تدريجي‌ سيستم‌هاي‌ تداخلي‌ ريشه‌ درختان‌(پس‌ از قطع‌ آنها) عامل‌ وقوع‌ لغزشها بودند. هر چند عده‌اي‌ اعتقاد دارند كه‌ در بعضي‌ موارد درختان‌ به‌ دليل‌ نيروي‌ وزن‌ خود و يا بر اثر نيرويي‌ كه‌ توسط‌ باد در بعضي‌ از مناطق‌ به‌ درختان‌وارد مي‌شود ممكن‌ است‌ باعث‌ لغزش‌ شوند ولي‌ به‌ دلايل‌ زير نقش‌ پوشش‌ گياهي‌ در جلوگيري‌از حركت‌ زمين‌ كاملاً آشكار است‌:

يكي‌ از عوامل‌ مهم‌ و مؤثر در حركت‌هاي‌ توده‌اي‌ يا رانش‌ زمين‌ وجود رطوبت‌ در خاك‌است‌ در ايران‌ نيز اكثر لغزشها معمولاً در دامنه‌هاي‌ رو به‌ شمال‌ (سايه‌گير)كه‌ رطوبت‌ بيشتري‌نسبت‌ به‌ دامنه‌ جنوبي‌ دارند اتفاِق مي‌افتد.بنآبراين‌ درختان‌ با انجام‌ عمل‌ تبخير و تعرِق و درنتيجه‌ كم‌ كردن‌ ظرفيت‌ نگهداري‌ آب‌ خاك‌، نقشي‌ اساسي‌ در اين‌ مورد ايفا مي‌كنند درختان‌ بامصرف‌ بالاي‌ آب‌ و تعرِق زياد در حقيقت‌ عمل‌ زهكشي‌ خاك‌ را انجام‌ مي‌دهند و در نتيجه‌ آن‌ راسبك‌ نگه‌ مي‌دارند. مطالعات‌ انجام‌ شده‌ در امريكا (ايالت‌ اوهايو)نشان‌ مي‌دهد كه‌ ضريب‌ اطمينان‌در برآبر لغزش‌، در دامنه‌هاي‌ جنگلي‌ پوشيده‌ از درخت‌ 9 برابر بيشتر از دامنه‌هاي‌ بدون‌ درخت‌است‌.

– نقش‌ ديگر درختان‌ در حفظ‌ خاك‌ از خطر لغزش‌، وجود فرايندي‌ بنام‌ برگآب‌(Interception) است‌. يعني‌ در طي‌ هر بارندگي‌ مقداري‌ از بارش‌ توسط‌ تاج‌ درختان‌ گرفته‌ شده‌ و قبل‌ از رسيدن‌ به‌ خاك‌ تبخير مي‌گردد. اين‌ مقدار بارندگي‌ از اين‌ جهت‌ كه‌ در خاك‌ نفوذ نمي‌كند در خشكي‌ خاك‌ و جلوگيري‌ از حركت‌ زمين‌ مؤثر مي‌باشد. ميزان‌ برگاب‌ بستگي‌ به‌ شكل‌ برگها وتاج‌ درختان‌ دارد و ميزان‌ آن‌ بسته‌ به‌ اينكه‌ درخت‌ در چند ماه‌ از سال‌ برگ‌ داشته‌ باشد تغييرمي‌كند. بنآبراين‌ در درختكاري‌ها استفاده‌ از نهال‌ درختاني‌ كه‌ در زمستان‌ برگ‌ دارند براي‌ اينگونه‌محلها مناسب تر است‌.

همانگونه‌ كه‌ قبلاً گفته‌ شد ريشه‌ درختان‌ از طريق‌ جذب‌ بخشي‌ از آب‌ زيرزميني‌ و خشك‌كردن‌ خاك‌ نقش‌ عمده‌اي‌ در پايداري‌ دامنه‌ها دارند.از اين‌ لحاظ‌ گياهان‌ داراي‌ ريشه‌هاي‌ عميق‌تر و با انشعابات‌ بيشتر نقش‌ بهتري‌ در حفظ‌ خاك‌ خواهند داشت‌. متأسفانه‌ انسان‌ بر اثر تخريب‌پوشش‌ گياهي‌ از قبيل‌ تبديل‌ جنگل‌ به‌ زمين‌ زراعتي‌، شهرسازي‌ و همچنين‌ جاده‌سازي‌ غيراصولي‌ و ايجاد تأسيسات‌ ارتباطي‌ نقش‌ مهمي‌ در ايجاد لغزش‌ دارد. نتايج‌ حاصل‌ از يك‌تحقيق‌ در يك‌ منطقه‌ جنگلي‌ شمال‌ كشور (حوضه‌ واز از توابع‌ شهرستان‌ نور)نشان‌ داده‌ است‌بيشترين‌ لغزشها در دامنه‌هايي‌ اتفاِق افتاده‌ است‌ كه‌ قطع‌ يكسره‌ جنگل‌ وجود داشته‌ است‌. اين‌قطع‌ جنگل‌ به‌ منظور عبور دكل‌ های برِق فشار قوي‌ و احداث‌ جاده‌ صورت‌ گرفته‌ است‌[1].

در اين‌ زمينه‌ تحقيق‌ ديگري‌ در غرب‌ كشور (چهار محال‌ بختياري‌منطقه‌ اردل‌) صورت‌ گرفته‌ است‌[2]. به‌ استناد اين‌ تحقيق‌ منطقه‌اي‌ كه‌ در آن‌ لغزش‌ حادث‌ شده‌در 40 سال‌ گذشته‌ (با استناد به‌ عكس‌هاي‌ هوايي‌ سال‌ 1335) داراي‌ جنگل‌ بلوط‌ با تاج‌ پوششي‌حدود 40 درصد بوده‌ كه‌ بر اثر قطع‌ بي‌رويه‌ و تبديل‌ اراضي‌ جنگلي‌ به‌ زراعت‌ ديم‌، هم‌اكنون‌درصد تاج‌ پوشش‌ آن‌ به‌ حدود 2 درصد رسيده‌ است‌. بنابراين‌ تخريب‌ و قطع‌ پوشش‌ گياهي‌باعث‌ تغيير چرخه‌ آب‌ بصورت‌ كاهش‌ تبخير و تعرقِ در منطقه‌ و افزايش‌ آب‌ زيرزميني‌ در دامنه‌لغزش‌ يافته‌ شده‌ است‌. به‌ اين‌ ترتيب‌ نقش‌ ارزنده‌ جنگل‌ها با استناد به‌ تحقيقات‌ مستدل‌ در مورداين‌ بليه‌ نيز كاملاً آشكار است‌.

[1] – مبرّا محمود، بررسي‌ پديده‌هاي‌ زمين‌ لغزه‌ در جنگل‌ واز، پايان‌ نامه‌ كارشناسي‌ارشددانشكده‌ علوم‌ كشاورزي‌ و منابع‌ طبيعي‌ گرگان‌ 1375.

[2] – طالبي‌ اسفنداراني‌ علي‌، بررسي‌ عوامل‌ مؤثر در ايجاد زمين‌ لغزه‌ در منطقه‌ اردل‌، پايان‌نامه‌كارشناسي‌ ارشد دانشكده‌ منآبع‌ طبيعي‌ دانشگاه‌ تربيت‌ مدرس‌ 1375


درختان پر از مزایا و منافع هستند و اگر در مکانی مناسب کاشته شوند هیچ ضرر و زیانی ندارند.


 


درختان هوا را تمیز می کنند.

1-درختان با جذب آلودگیهای ناشی از گازهای نیتروژن, آمونیاک, دی اکسید گوگرد و اوزون و به دام انداختن آنها روی برگهایشان نقش بسزایی در کاهش آلودگیها دارند.
قدرت جذب دی اکسید کربن هر هکتار درخت بالغ در طول یک سال برابر با  زمانی است که  شما با ماشین شخصی خود 26 هزار مایل رانندگی کنید.

هر ساله٬ ۱۰۰ درخت بالغ:  1.2 تن دی اکسید کربن را از هوا می گیرند.
 درختان اکسیژن تولید می کنند.
2-یک هکتار از درختان بالغ قادر به تامین اکسیژن مورد نیاز برای 18 نفر در طول یک سال است.

درختان باعث خنکی هوا در مناطق شهری می شوند.
3-سایه درختان در خانه ها و خیابانهای شهرمان به عنوان پناهگاه و استراحتگاهی مناسب برای کودکان و خانواده ها در روزهای داغ تابستان مورد استفاده همگان است.درختان منابع آبی را حفظ و فرسایش خاک را کاهش می دهند.
4-برگهای ریخته شده از درختان موجب تقویت مواد آلی  خاک می شوند. ریشه درختان موجب افزایش نفوذپذیری  خاک می شود.

هر ساله٬ ۱۰۰ درخت بالغ: 77٬000 گالون آب باران را می گیرند.

و در نتیجه :
کاهش میزان تخریب سیل های حاصل از طوفان ها.
کاهش فرسایش خاک و  رسوبات حاصله در نهرها.
افزایش ذخیره منابع آب زیر زمینی می شود که بطور قابل توجهی  بر اثر شهرسازی در حال کاهش است.
مقدار بسیار کمتری از مواد شیمیایی وارد نهر ها میشود.
کاهش فرسایش خاک حاصله از باد میشود.
 

بدون درختان بافت شهر نیاز بیشتری به جویبارها و کانالهای فاضلاب دارد.

5-هر ساله٬ ۱۰۰ درخت بالغ: 60 کیلوگرم آلاینده را از طبیعت می گیرند.

درختان یکی از عوامل کاهنده آلاینده ها در سیستم فاضلاب شهری هستند٬ و به این دلیل باعث میلیون ها دلار صرفه جویی در تصفیه آب می شوند.

درختان منبع تولید میوه ها هستند.
6-درختان برای ما انسانها  و سایر موجودات زنده همچون پرندگان و حشرات میوه میدهند.


 


درختان منبع تولید چوب هستند.

7-برای مشاهده انواع چوب بر روی عبارت چوب کلیک کنید.


 


کاهش هزینه انرژی خانه ها

8- باعث 20٪ صرفه جویی در هزینه های سرمایشی خانه  و  2٪  تا  10٪  صرفه جویی در هزینه های گرمایشی مالکین منازل می شود.


 

تنها ۳ عدد درخت کاشته شده با استراتژیک مناسب می تواند تا ۵۰٪ باعث کاهش قبوض برق و گاز شود.


 

درختان همیشه سبز در فصل زمستان می توانند به عنوان یک سپر بادگیر در مقابل خانه شما عمل کرده و باعث کاهش مصرف انرژی خانه تان از ۱۰٪ تا ۵۰٪ شود.


 

در مناطق سردسیر٬ افزایش ۳۰٪ پوشش گیاهی درختی در شهرها باعث کاهش مصرف انرژی برای گرمایش منازل تا ۱۰ ٪ و ۲۰٪ کاهش مصرف انرژی برای گرمایش خانه ها در مناطق روستایی می شود.


 

درختان در شهر شیکاگوی آمریکا٬ سالانه باعث کاهش هزینه های انرژی معادل 360٬000 دلار برای شهروندان این شهر می شود.


 


بالا بردن ارزش منطقه ای


9- بالا بردن ارزش منطقه ای خانه  10 تا 15٪.


 


بالا بردن کسب و کار مغازه ها


 

10- درختان در مناطق خرید و فروش باعث تردد مکرر  و طولانی مردم برای خرید شان می شوند.


 


11- باعث صرف 12٪ بیشتر برای خرید کالا  می گردد.


 


بخشیدن روح و زیبای به شهرها

12- درختان روح بخش چهره زمخت شهر شده٬ باعث بسط و توسعه فضای پیاده رو ها میگردند و محیط شهری را خوشایند  و زیبا میکنند.



 


 


ایجاد سایه و مکان مناسب برای پارک

13-درختان سایه بخش جای پارک ماشین های ما می شوند مخصوصا اگر در مقابل مغازه ای باشد که می خواهید از آنجا خرید کنید.


 


زیستگاه حیوانات و پرندگان

14-درختان برای پرندگان و دیگر حیوانات غیر اهلی جا و مکانی برای زیست و حیاتشان فراهم می آورد حتی در شهرها که این عمر باعث کاهش آفات گیاهی باغچه حیات شما نیز خواهد شد. که یکی از عوامل آن پرندگان هستند که آفات گیاهی یکی از غذاهای آنها به شما می رود و همچنین خود این درختان کاشته شده در خیابان ها و پارک ها زیستگاه آفات می شوند که از هجوم بعضی آفات به باغچه های خانگی جلوگیری می کند .



 


 


افزایش سرعت التیام بیماران

15-درختان فرایند بهبود و التیام بیمارانی را که در آن سوی پنجره اتاقشان درخت است را افزایش می دهد.


 


کاهش خشونت

16-درختان باعث کاهش خشونت های محلی شد و محیط را بیشتر امن تر و اجتماعی تر می نماید.


 

کاهش آلودگی صوتی
17-کاهش آلودگی صدا بعضا تا 50٪ با جذب صوت٬ کاشت ردیف های زیادی از درختان در امتداد اتوبان های باعث گرفتن آلودگی صوتی به وجود آمده اتوبان های می شود و همچنین درختان همانند صداخفه کن در شهرها و مناطق شهر نشین عمل کرده و باعث جذب صداهای آزار دهنده که برای گوش انسان ها مضرر است می شوند.


 

محافظت در مقابل جریان های سیل در سواحل رودخانه ها

18-درختانی که به طور مناسب برای مناطق کنار رودخانه ها انتخاب شده اند و به طور مناسب در این مسیر کاشته شده باشند باعث کاهش سیل گرفتگی و محافظت در مقابل آسیبات سیل می شوند.


 


 


کاهش احتمال بیماری آسم(نفس تنگی)

درختان با فیلتر کردن آلاینده های هوا برد باعث کاهش شرایط بیماری آسم و دیگر بیماری های تنفسی می شود.


 

 محققان دانشگاه کلمبیا پی به بیماری آسم در کودکانی بردند که در مناطقی از شهر زندگی میکنند که دارای کمترین درخت و فضای سبز است. این تحقق و بررسی نشانگر آن است که برای هر 340 درخت موجود در هر کیلومتر مربع٬ بیماری آسم 25٪ کاهش می یابد.


 


کاهش چاقی در افراد

در یک بررسی مشاهده شد که شهروندانی که در مناطقی که دارای فضای سبز بیشتر بوده زندگی می کنند از لحاظ جسمانی بیشتر فعال هستند و 40٪ احتمال چاقی در آنها کمتر از شهروندانی بود که فضای سبز کمتر نسبت به آنها داشتند.


 

پارک های موجود در شهر مردم را برای فعالیتهای ورزشی روزانه ترغیب می نماید٬ که اکثر این افراد در همسایگی این پارک ها زندگی می کنند. در یک بررسی مشخص شد که سه چهارم افرادی که از پارکها استفاده می کنند در یک و نیم کیلو متری و یا حتی کمتر از آن فاصله در همسایگی این پارکها زندگی می کنند.


 

کودکان و جوانانی که در همسایگی فضاهای سبز زندگی میکنند احتمال کمتر چاقی و افزایش وزن دارند.


 


درختان باعث افزایش سلامتی جسمانی و روانی

محیط سبز کاری سودمندی کارگران و کارمندان اداری را افزایش می دهد. در یک بررسی مشاهده شد که کارمندانی که میز کاری بدون منظره طبیعی سبز داشته اند 23٪ بیشتر از کارمندانی که چشم انداز سبز داشته اند بیماری و بی حالی در روزهای هفتگی داشته اند.


 

گزارش شده است که افراد بعد از گذراندن زمان خود در پارک ها کمتر احساس غمگینی و اضطراب می کنند.هرچه قدر این افراد بیشتر در پارک زمان سپری می کنند کمتر احساس استرس می کنند.


 

تندرستی فکری و روحی با تمریناتی که در محیط باز انجام می شود پیشرفت بهتر حاصل می کند نسبت به تمریناتی که در محیط بسته انجام میشود. تمریناتی که در طبیعت انجام می شود بیشتر با احساس تجدید حیات و دید مثبت  و رها از مشغولیت های ذهنی همراه است٬ و افزایش انرژی را بهمراه دارد. باعث کاهش کشمکش٫ اغتشاش٫ عصبانیت٫ افسردگی می شود.


 

در کنار درختان نشستن کمک می کند تا استرس شما در عرض 5 دقیقه بهبود یابد٬ از آنجایی که تغییراتی در فشار خون و قوه انبساط ماهچه ها ایجاد می شود.


 


فواید ترافیکی و جاده ای درختان


آرامش ترافیکی و کاهش تصادفات


 

بهبود فضای سبز کنار خیابان ها باعث کاهش تصادفات 5٪ تا 20٪ در شهر تورنتو کانادا شده است٬ که این خود باعث کاهش مخارج عمومی شده است٬ و همچنین باعث افزایش استفاده از شریان های پیاده روی شهر شده است.


 

درختان امنیت رانندگی را بهبود بخشیده اند. در یک مطالعه مشاهده شده است که بعد از ایجاد و بهبود فضای سبزی کنار جاده ای٬ 46٪ کاهش تصادفات شهری و اتوبانی را در بر داشته است.


 

حضور درختان در فضاهای سبز حومه شهری باعث کاهش سرعت گشت رانندگی تا 5 کیلومتر در ساعت می شود. رانندگانی که سریع رانندگی می کنند یا رانندگانی که آرام رانندگی می کنند هر دو در حضور فضای سبز درختان آرام تر رانندگی می کنند.


 

رانندگی در معرض جاده های طبیعی باعث کاهش بزرگی واکنش استرس رانندگان می شود.


 

بزرگراه های با چشم انداز طبیعی باعث افزایش قدرت تحمل رانندگان برای سبقت های دیوانه وار جاده ای می شود.


 

فضاهای سبز وسط جاده ای پر از درختان می توانند باعث افزایش عملکرد موتور ماشین تا 7٪ نیز شوند.


 

مطالعات نشان داده است که درختان خیابانی متوانند شدت و سختی تصادفات را کاهش دهند.


 

ادامه فواید درختان خیابانی٬‌ اینجا کلیک کنید.


 

از دیگر فواید درختان٬ کاهش هزینه های نگهداشت جاده ای

سایه درختان ثابت کرده اند که باعث کاهش هزینه های تعمیر و نگهداری جاده ها و سنگ فرش ها شده اند. از آنجایی که از شدت حرارت و تابش نور خورشید به شدت می کاهد. جاده های که دارای سایه درختان هستند تا 60٪ باعث کاهش هزینه های نگهداری در آنها می شود. که این خود مبلغی خیلی زیادی است.


 


ایجاد اشتغال٬کار و سود

جنگلبانی شهری ایجاد اشتغال های فراوانی می کند که باعث منبع درآمد خیلی از اقشار جامعه می شود. که هر 1 دلار هزینه خرج شده برای یککاشت و نگهداری یک درخت٬ 5.60 دلار توسط فوایدی که آن درخت برای جامعه و شهر دارد باز خواهد گشت. یعنی اگر 100 هزار تومان برای درختان شهری هزینه شود 560 هزارتومان فایده برای شهر و شهروندان خواهد داشت.


 


حقایق و فواید سایبانی و سایه اندازی درختان

هر شهری نسبت به موقعیت اقلیمی و شرایط آب و هوایی نیاز به پوشش سایبانی درختان دارد. در یک تحقیق برآورد شده است که شهر های شرقی آمریکایی در حالت ایده آل به ۴۰٪ پوشش سایبانی درختان و شهر های غربی آمریکایی در حالت ایده آل به ۲۵ ٪ پوشش سایبانی درخت نیاز دارند.


 

با افزایش پوشش سایبانی درختی در شهرها باعث کاهش غلظت گاز های ازن در شهر ها می شود.


 


 

در یک تحلیل در سال 1999 میلادی در شهر واشنگتن٬ نشان داد که روی هم رفته بین سالهای 1973 تا 1997 پوشش سایبانی درختی در شهر از ۳۷٪ به ۲۱٪ کاهش یافته است. از دست دادن این مقدار پوشش سایبانی درختی باعث افزایش ۳۴٪ روان آبی فاضلاب سطحی شهری شده و همچنین در صورت عدم کاهش این مقدار پوشش سایبانی٬ 160600 کیلو گرم آلاینده های حذف می یافت.


 


 


ادامه دارد… بزودی

استفاده از مطالب سایت فقط با ذکر لینک فعال منبع بلامانع می باشد.

درخت یکی از زیباترین مظاهر خلقت و جلوه ای از تجلیات آفریدگار عالم است.

درخت نماد آبادانی و شاخص سبزی و خرمی و مظهر زندگی و باعث تلطیف هوا و موجب آسایش و رفاه مردم و صفا و پاکی طبیعت می باشد.

در دین مقدس اسلام، بنابر آیات و روایات و سیره معصومین(ع) می توانیم به نقش و اهمیت این نعمت و موهبت عظیم پروردگار عالم پی ببریم. 

بر اساس آیات قرآن، یکی از مواهب و نعمت های خداوند در آخرت و یکی از ویژگی های بهشت که در آیات کریمه و روایات شریفه بارها به آن اشاره شده است، درخت می باشد:« در بهشت باغ هایی وجود دارد که از زیر درختانش نهرها جاریست».

در میان این درختان بهشتی، درختان میوه نیز وجود دارد، میوه هایی که به تعبیر قرآن « و فاکهه مما یتخیرون » است.

بسیاری از پیامبران و امامان معصوم (ع) ما کشاورز و باغدار بودند و خود با دست خود به کاشت و برداشت درختان اقدام می کردند و به این وسیله در عمران و آبادانی زمینی که خداوند به آن امر فرموده، اهتمام می ورزیدند، مثلاً حضرت علی(ع) چندین نخلستان را با دست مبارک خود احداث کرد و یا امام محمد باقر (ع) در کاشت درختان و کشت و زراعت حتی در گرمای تابستان، کوتاهی نمی فرمود.

پیامبر عظیم الشان اسلام (ص) نیز علاوه بر دامداری و تجارت، به کشت درختان و زراعت اقدام می فرمود و در حفظ درختان، حتی در جنگ با دشمنان و اشغال سرزمین آنها، به سربازان اسلام تاکید می فرمود.

در اهمیت درخت و درختکاری همین بس که در روایتی معتبر از یکی معصومین (ع) منقول است که: «حتی اگر دیدید قیامت بر پا شد و شما مشغول کاشتن درختی بودید، ازاین عمل نیک خود دست برندارید». و این نشانگر تاکید و توصیه اولیای اسلام به حفظ و حراست از درختان و اهمیت درختکاری است. گرچه متاسفانه با پیشرفت تکنولوژی، تخریب جنگل ها و نابودی درختان رو به افزایش است، اما جای خوشبختی است که بشر امروز به این عمل زشت خود اقرار دارد و سازمان هایی را برای حفظ و حراست و گسترش پارک ها و ازدیاد درختان به وجود آورده است.

در کشور ما  نیز در حفظ و حراست درختان و جنگل ها کوشش های چشمگیری انجام گرفته، از جمله هر ساله 15 تا 22 اسفند ماه به عنوان هفته درخت و درختکاری اعلام شده و مردم و دولت به انجام این امر مهم مبادرت می ورزند.


فواید درخت و درختکاری:

برای پی بردن به اهمیت درخت و درختکاری و نقش آنها در حفظ طبیعت و زندگی انسان ، تعدادی از فواید آن را برای شما بیان می کنیم:

1- طبیعت بدون درخت، ناموزون و زشت می گردد. وجود جنگل و درخت در صحنه طبیعت و زندگی انسان، باعث زیبایی، شادی، سبزی، آسایش، رفاه، صفا، پاکی و طراوت می شود.

2- درختان نبض زمین هستند و مایه حیات انسان و حیوان و حتی بعضی از گیاهان، زیرا درختان با جذب گازهای سمی از جمله دی اکسید کربن و تولید اکسیژن که یکی از اساسی ترین نیازهای حیات انسان و حیوان است، باعث دوام حیات انسان و سلامت چرخه طبیعت می شوند. کمبود درختان و تخریب و نابودی جنگل ها به ویژه در این عصر دود و زندگی ماشینی، موجب انقراض نسل انسان و حیوان خواهد شد.

3- برگ و شاخه های درختان بخش مهمی از تغذیه حیوان و گاه انسان را فراهم می سازند و در تولید گوشت مصرفی انسان ( با تغذیه دام ها از گیاهان) نقش اولیه را دارند.

4- میوه بسیاری از درختان مورد استفاده انسان و حیوان است، به طوری که می تواند در تغذیه انسان و تأمین ویتامین های مورد نیاز او تأثیر به سزایی داشته باشد. در فواید گیاه و گیاه خواری در دستورات پزشکی و حتی دینی توصیه های زیادی شده است.

5- چوب درختان در صنایع چوب بُری و تأمین بخش مهمی از وسایل مورد نیاز زندگی انسان نقش اساسی دارند.

6- درختان می توانند در جلوگیری از فرسایش خاک کشاورزی و مفید زمین در هنگام سیل نقش مهمی داشته باشند.

7- درختان در تغییر و تبدیل آب و هوا و اعتدال آن نقش به سزایی دارند. تشکیل جنگل و توسعه آن، نه تنها تاثیر اساسی در روند آب و هوا دارد، بلکه در حشر و نشر پرندگان، چرندگان و دیگر حیوانات اهلی و وحشی و نهایتا تعادل در چرخه طبیعت نقش ارزنده ای دارد.

8- سایه و ریشه ی درختان، در حفظ و رشد گیاهانی که نمی توانند ریشه ی خود را برای جذب آب به اعماق زمین بفرستند و یا طاقت تحمل تابش مستقیم نور خورشید را به ویژه در فصل گرما و تابستان ندارند و یا نمی توانند در مقابل باد و باران های تند مقاومت نمایند، تأثیر به سزایی دارند.

9- در فصل پاییز کشاورزان، باغداران و گل و گیاه کاران از کود ساخته شده از انبوه برگ درختان استفاده لازم را می نمایند.

در پاییز، انبوه برگ ریخته شده از درختان می تواند «ابرکود» متراکمی بسازد که هوموس یا سیاخاک (گیاخاک) نامیده می شود. این ماده خاصیت «گلوئیدی» دارد و نگهداری آب توسط خاک را افزایش می دهد. هوموس، مواد معدنی خاک را نیز جذب می کند و از هرز رفتن آنها جلوگیری می نماید. لذا هوموس را با خاک مخلوط می کنند تا مواد مغذی ضروری برای رشد گیاه را تأمین نماید.

10- بسیاری از درختان از قدیم الایام، در صنعت داروسازی و عطاری و حتی به دست آوردن نوعی چسب مورد استفاده قرار می گیرند، مثلا بهترین ماده ضدعفونی کننده از برگ درخت سدر و سنجد، بهترین رنگ مو از درخت حنا، بهترین مواد خوشبوکننده از چوب درخت عرعر و بهترین نوع عطر برای رفع خستگی در کارگاه هایی که می خواهند ظرفیت تولیدی شان را بالا ببرند، از درخت سرو به دست می آید.

نویسنده: ابوالفضل فیروزی – کیهان

3-مبارزه با فرسایش و حفظ و تولید خاک:

جنگل به کمک شاخ و برگ درختان از سرعت باد می‌کاهد و با ریشه گیاهان، خاک را حفظ می‌کند و مانع ایجاد فرسایش می‌شود. به علت آرام بودن هوای داخل جنگل، تبخیر بسیار ناچیز بوده و خطر خشک شدن خاک که از شرایط مهم آغاز فرسایش است، از بین می‌رود.

4-تفرجگاه انسانها:

. توسعه فضای سبز شهری در جهت کاهش آلودگی‌های شیمیایی هوای شهرها در کنار عواملی همچون ایجاد منابع گذران اوقات فراغت برای شهروندان ازجمله ضروریات زندگی شهرنشینی می‌باشد. فضای سبز عامل مهمی در جلوگیری از آلودگی‌های مختلف نظیر آلودگی هوا، آلودگی‌های صوتی، تقلیل دما، افزایش رطوبت نسبی و جذب گرد و غبار می‌شود. و یکی از مهمترین اثرات فضای سبز درون شهرها باعث شده تا زندگی کردن در جامعه شهری و صنعتی‌شده را برای انسان قابل تحمل کند.

نقش فضای سبز در تقلیل دما، افزایش رطوبت نسبی و جذب گرد و غبار:

فضای سبز درختی با توجه به وسعت سطح برگی خود نسبت به سایر اشکال گیاهی می‌تواند از طریق تعرق سبب افزایش رطوبت نسبی، کاهش دما و تلطیف هوا می‌گردد. درختان دما را کاهش داده، هوا را به حرکت و جریان وامی‌دارند و از خشکی هوا جلوگیری می‌کنند. همچنان که می دانیم فضای سبز به عنوان بخش جاندارِ ساخت کالبدی شهر از عملکردها و بازدهی مختلف برخوردار است. اما بهترین بازدهی آن بهبود شرایط محیط زیست، کاهش آلودگی هوا، تأثیر مثبت بر چرخه آب در محیط زیست و افزایش کیفیت آبهای زیرزمینی است. افزایش نفوذپذیری خاک و کاهش آلودگی صوتی را باید بر این فهرست افزود.

5-تأثیر در تعدیل آب و هوای یک منطقه:

وجود رستنیها و بخصوص جنگل در تعدیل حرارت محیط مؤثر است و حرارت فصلی و روزانه‌ سطح زمین را متعادل می‌کند و باعث اعتدال آب و هوا می‌شود زیرا در تابستان قسمتی از انرژی حرارتی خورشید را جذب نموده و باعث تقلیل حرارت زمین می‌گردند و در زمستان به منزله روپوشی برای آن به شمار رفته و مانع از دست دادن حرارت آن می‌گردند.

6-تأثیر در تلطیف هوا:

 به طور کلی گیاهان سبز درنتیجه عمل کربن‌گیری مرتباً گازکربنیک هوا را که در اثر تنفس موجودات زنده و فعل و انفعالات شیمیایی و آلودگیهای محیط زیست وارد هوا می‌شوند جذب نموده و گاز اکسیژن را که یک ماده حیاتی برای موجودات زنده به شمار می‌رود، پس می‌دهند. در مجموع حدود 60 درصد از اکسیژن مصرفی به وسیله فضای سبز تأمین می‌شود؛ از این رو تلطیف هوا و تأمین اکسیژن مورد نیاز جانداران از فواید مهم جنگل و فضای سبز است

 -8ساماندهی گردش آب :‌

جنگل با افزایش رطوبت هوا و جذب باران، نفوذ آب در خاک و انجام نقش مادر برای چشمه ها و رودخانه ها و نیز استفاده درختان از آب های زیرزمینی، نقش مهمی در ساماندهی گردش آب در طبیعت بازی می کند.

9-نقش اقتصادی جنگل:

 فرآورده‌های جنگلی اعم از چوب یا سایر محصولات فرعی دیگر چرخ هزاران واحد تولیدی اعم ازکوچک و بزرگ را در سراسر جهان به گردش درمی‌آورند، مثلا درختان، منبع تأمین مواد اولیه برای صنعت و داروسازی مدرن هم می‌باشند. حداقل بیش از 25 درصد مواد مورد نیاز داروسازی مستقیماً از درختان به دست می‌آید.

10-تولید مواد دارویی و صنعتی (فرعی):

علاوه بر تولید علوفه از گیاهان موجود در عرصه جنگلها و مراتع محصولات دیگری به دست می‌آید که برای مصارف دارویی و صنعتی (فرعی) خوراکی مورد استفاده قرار می‌گیرند. از جمله این محصولات نمونه‌های زیر را می‌توان نام برد: کنگر، ریواس، والک، موسیر، گلپر، خاکشیر، سماق، گز خوانسار، میوه زرشک، آویشن، سورنجان، ثعلب، دانه و پنجه ریشه ختمی، ریشه کاسنی، ریشه شیرین‌بیان، گل گاوزبان، باریچه آنقوزه تلخ و شیرین، مازوج و انواع کتیرا

11- جلوگیری‌ از رانش‌ زمین‌:

رشد درختان‌ در دامنه‌ها سبب‌ افزایش‌ پایداری‌ خاک‌ می‌گردد.ریشه‌ درختان‌ با فرو رفتن‌ درخاکهای‌ حساس‌ به‌ لغزش‌ مانند ستونهایی‌ عمل‌ کرده‌ و با ایجاد شبکه‌ متراکم‌ ریشه‌ای‌ از بهم‌پاشیدن‌ قطعات‌ یا بلوکهای‌ لغزشی‌ جلوگیری‌ می‌کنند.

12- جلوگیری‌ از وقوع‌ بهمن‌:

پوشش‌ گیاهی‌ از نوع‌ بوته‌ای‌ یا بالشتکی‌ سطوح‌ ناهمواری‌ ایجاد کرده‌ وخطر سقوط‌ بهمن‌ را کاهش‌ می‌دهد.لذا در نقاطی‌ که‌ حتی‌ برای‌ ورزش‌ اسکی‌ استفاده می شود، بهتر است‌ هم‌ محل‌ اسکی‌ و هم‌ ارتفاعات‌ مشرف‌ به‌ آن‌ را با گونه‌های‌ مرتعی‌ نوع‌ بوته‌ای‌ و بالشتکی‌ تقویت‌ کرد.

13 – اهمیت نظامی :

 جنگل از نظر نظامی و امنیتی اهمیت خاص خود را دارد.

14-تولید اسیدهای آمینه :

پوشش جنگلی می تواند ترکیبات آلی نیتروژن دار تولید شده بوسیله آلاینده ها را جذب کرده و به اسیدهای آمینه مفید تبدیل کند

15-جذب پرتوها:

تاج درختان “UVB کمتری را نسبت به نور مرئی منعکس می‌کنند،‌ به علاوه بخش زیادی از آسمان را می‌پوشانند،‌ که سهم بیشتری از کل تشعشعات “UVB از آن طریق به زمین می‌رسد.در سایه، درختان تشعشعات “UVB از 55% تا 80% و نور مرئی را از 82 تا 85% کاهش می‌دهند.

16-جذب گرد و غبار:

گیاهان در بهبود آب و هوای یک شهر و پالایش گرد و غبار نقش بسیار مؤثری دارند، به طوری که توده گرد و غباری که به وسیله باد حمل می شود، در اثر برخورد با درختان به دلیل تقلیل سرعت باد و کاهش نیروی حمل و جابه جایی ذرات توسط درختان رسوب داده می شود.

17-تولید اکسیژن :

توازن اکسیژنی زمین که شرایط زیست را برای انسان مهیا کرده است از طریق تولید اکسیژن گیاهان و به ویژه درختان فراهم شده است. کاهش پوشش سبز زمین و جنگل ها نه تنها توازن اکسیژنی زمین را بر هم می زند بلکه موجب انباشته شدن دی اکسید کربن شده و خطر تغییرات وسیع آب و هوایی را تشدید می کند.

18-تولید فیتونسید:

بررسیهای دانشمندان علم محیط زیست نشان می دهد که درختانی مانند گردو،کاج ، نراد،بلوط ، فندق سروکوهی،اکالیپتوس،بید،افرا،زبان گنجشک و داغداغان از خود ماده ای به نام فیتونسید در فضا رها می سازند که برای بسیاری از باکتریها و قارچهای تک سلولی و برخی از حشرات ریز اثر کشندگی دارد.در عین حال تولید چنین موادی توسط درختان برروی انسان اثر فرح بخشی دارد.

19-تعدیل آب و هوا:

درختان با تعریق و تعرق خود نقش حساسی در کاهش دمای میکروکلیما و افزایش رطوبت نسبی هوا ایفا می کنند.دمای یک هکتار فضای سبز در مرداد ماه تا ۵/۴ درجه کمتر از فضای مجاور خالی از درخت است.و به همین نحو رطوبت نسبی درون یک فضای سبز تا۱۱% بیش از محیط خارج اندازه گیری شده است.با تعدیل دو پارامتر یاد شده ،فضای سبز، میکروکلیمایی به وجود می آورد که آسایش فیزیکی مناسبی برای زیست انسان در پی دارد.

20-موثر در کاهش آلودگی صدا:

کیفیت کاهش صدا در درختان و درختچه های مختلف برحسب اندازه برگ ، تراکم شاخ و برگ ، نوع و بلندی درخت تفاوت دارد. . ارتعاش امواج صوتی به وسیله برگ ها و شاخه های درختان جذب می شود، و حتی درختان در پخش و در هم شکستن صداها نیز مؤثرند. گیاهان همچنین باعث انکسار و انحراف صدا می شوند که این خاصیت به علت قابلیت انعطاف و نرمش و صاف بودن شاخ و برگ آنها می باشد. با کاشت کمربندهای سبز بین منابع صدا و مناطق مسکونی می توان از انتشار صداهای آلوده جلوگیری کرد.

21-اثر درختان در کاهش آلودگی های گازی شکل هوا:

گیاهان از طریق تبخیر به تلطیف و پالایش هوا از برخی آلاینده ها کمک می کنند. همچنین گیاهان با ایجاد رایحه می توانند مستقیماً خنثی کردن بخارات بد بوی هوا مساعدت کنند. برگ‌ها گرد و غبار و دیگر ذرات معلق را جذب و جابه‌جا و هوای تنفسی ما را پاک می‌کنند. درختان هم‌چنین با اصلاح درجه حرارت هوا و ایجاد و یا تغییر جریان باد روی انتشارات آلاینده‌ها تاثیر می‌گذارند.

22-ثمربخشی درختان در تقلیل میزان سرب:

درختان نقش مؤثری در جذب سرب هوای آلوده شهرها دارند و می توانند مناطق مسکونی و کانون های تمرکز انسانی را در برابر آن حفظ کنند. درختان علاوه بر جذب سرب، نقش مؤثری در جذب دیگر آلودگی ها از جمله ازن ایفا می کنند.

23-تشعشعات خورشید و درختان:

تاج درختان از جمله سطوحی است که دارای کمترین مقدار اشعه انعکاسی بود و بعد از محیط های آبی بیشترین مقدار اشعه تابشی را جذب می کند. تشعشعات خورشیدی چه به طور تابش مستقیم یا اشعه منعکس شده، به وسیله ایجاد حائل (درختان)و یا تقلیل میزان انعکاس قابل کنترل هستند. درختان به عنوان عوامل حائل به طور مؤثر می توانند در ایجاد فضای مطلوب زیستی به کار گرفته شوند و کنترل اشعه خورشیدی یکی از مهمترین ویژگی ها و کارکردهای درختان محسوب می شود.

24-تقلیل درجه حرارت به وسیله درختان:

گیاهان به طور عام و حتی پوشش جمعی، درجه ی حرارت هوا را، از طریق پخش نور خورشید و جذب اشعه ی تابشی و همچنین فرآیند تعریق و تبخیر، می توانند کاهش دهند.

25-تأثیر حفاظتی کمربندهای سبز (بادشکن های زنده)

 کمربندی سبز بدون تردید در شهرها، در مناطق بادخیز، در مناطق صنعتی از نظر پالایش ذرات معلّق در هوا نقش بسیار مؤثری دارند و نسبت به سایر روش های تصفیه فنی ذرات معلق در هوا که توسط کارخانجات و یا به طور طبیعی در اثر گرد و غبار هوا و باد به وجود می آیند کاملاً برتری دارند. همچنین درختان موجب شکسته شدن و تقسیم شدن و یا تقلیل یافتن باد می شوند و از اثرات مخرّب آن می کاهند.

26-تاج بری یا برگاب:

 درختان با جذب برگاب می توانند حرکت و جریان آب را در سطح غیرقابل نفوذ شهر کند کرده و راه افتادن آب در سطح شهر را به تاخیر بیندازند. سوزنی برگان تا ۴۰ درصد و پهن برگان تا ۲۰ درصد توانایی دارند که آب باران را گرفته و دوباره از طریق تبخیر به فضا برگردانند.

27-جلوگیری از سیلاب:

درختان با جذب برگاب از یک سو و هدایت آن به اندام های خود سبب کندی جریان های تند و سیلابی می شوند. سطح اندام های درختان از یک سو سرعت سیلاب ها را سه برابر کاهش می دهند و از هزینه های ساخت سیستم های هدایت جریان های سیلابی می کاهند.

28-جذب فون:

 فضای سبز طبیعت بی جان شهرها را به سوی سیستم های طبیعی سوق داده و سبب جذب فون ویژه ای می شود که فضای بی روح آنها را قابل تحمل تر می کند.

29-کنترل ترافیک:

 آرایش فضای سبز در محورهای درون شهری عاملی موثر در کنترل ترافیک به شمار می رود.

30- کنترل اقلیم شهر:

کنترل اقلیم با تعدیل اثرات خورشید، باد و باران تحقق می‌یابد. درجه حرارت هوا در مجاورت درختان به مراتب خنک‌تر از عرصه‌های بدون درخت است. هر چه درخت بزرگ‌تر باشد این تفاوت بیشتر است. جذب تشعشعات خورشیدی (امواج بلند) توسط درختان تفاوت درجه حرارت روز و شب را کاهش می‌دهد. هوا در زیر درختان در روز خنک‌تر و در شب گرم‌‌تر است.

سلام دوست من. وبلاگ خوبي داريد . به شما تبريک ميگم. با تبادل لينک موافقيد؟ اگر تمايل به تبادل لينک با من داريد من را با عنوان .: دانلود براي همه :. لينک کنيد بعد در قسمت نظرات سايتم به من بگيد که من شما را با چه نام لينک کنم. ممنون از توجهتون. باي.[لبخند]

بابا این آهنگ چیه میندازید اعصاب آدم رو خورد می کنید[عصبانی]

وبلاگ بسیار جالبی بود.
موفق باشید.

دوست عزیز معلومات خوبی نوشتی چرا قفل اش کدی کپی گرفته نتوانستم10

دیدگاهی بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.